AZ

Avropa-Rusiya buferi: Ukrayna parçalanır, Qərb üstünlük qazanır - ÖZƏL

Avropa liderləri Rusiya-Ukrayna cəbhəsi arasında 40 km-lik bufer zonası yaradılmasını müzakirə edirlər. Politico-nun məlumatına görə, bu təşəbbüs Moskvanın təkliflərindən qaynaqlanıb və reallaşsa, qitədəki məhdud sayda sülhməramlıları mürəkkəb vəziyyətə sala bilər. Ekspertlər bu planı, Şimali və Cənubi Koreya sərhədi ilə deyil, Soyuq Müharibə dövründə Almaniyanın bölünməsi ilə müqayisə edirlər.

Mövzu ilə bağlı politoloq Həşim Səhrablı Olaylar.az-a açıqlama verib: 
" Əvvəldən bəlli idi ki, istər Avropanın, istərsə də Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ukraynanın milli maraqları, təhlükəsizliyi, suverenliyi kimi məsələlər maraqlandırmır. Onlar üçün sadəcə öz maraqları ön planda idi və Rusiyanın artan gücünü və artan iddialarını, o kollektiv qərbə qarşı olan ambisiyalarını sərhədləmək üçün bir poliqon açılmalı idi. Rusiya həmin o poliqona çəkilməli və orada Avropa və Amerika Birləşmiş Ştatları qərb bloku öz gücünü Rusiyaya göstərməli idi. Və burada Ukrayna bir qurban kimi seçilmişdi. O qurban tələyə salındı, belə demək mümkünsə, və qərbi indi öz məqsədlərinə tam şəkildə olmasa da böyük ölçüdə çatıb. Yəni, bu gün Rusiya administrasiyasının müharibənin əvvəlindən fərqli olaraq Ukraynadakı hərbi əməliyyatları, Kiyevin nəzarətinə alınması, Zelinskinin hakimiyyətinin devrilməsi, Ukraynanın kollektiv şəkildə işğal etdirilməsinə qədər davam etdirmək istəmirsə, bu, onun həm gücünün tükənməyə doğru getməsinin göstəricisidir, həm də Rusiya artıq anladı ki, o hələ də ümumilikdə NATO dövlətlərindən, ayrı-ayrılıqda isə Qərbi Avropa dövlətlərindən və Amerika Birləşmiş Ştatlarından hər bir texniki baxımdan kifayət qədər zəifdir və Ukraynadakı əməliyyatları öz maksimal hədəflərini tamamlamaqla bitirə bilməyəcək. Ona görə də bu gün Avropa dövlətləri artıq Ukraynanın milli maraqlarının nə olmasından asılı olmayaraq, bu müharibəni bitirməyə və Rusiyanı artıq diplomatik və iqtisadi baxımdan da sərhədləmə mərhələsini keçmək istəyirlər. Yəni, hərbi olaraq artıq Rusiyaya göstərdilər ki, Rusiyanın nə qədər güclü qüvvəsi çox olsa da, bu Qərbə, ümumilikdə NATO-ya bəs etməyəcək qədərdir. Ukrayna üçün isə bu bufer ərazi məsələsinin ortaya atılması, hansı şəkildə olmasından asılı olmayaraq, istər Koreya, istər Almaniya modelində bunun heç bir fərqi yoxdur. Onun ərazi və suverenlik baxımından maraqları ilə üst-üstə düşmür. Bu o deməkdir ki, artıq parçalanmış bir Ukrayna reallığı olacaq. Amma Ukraynanın burada qalib olmasa da qazandığı tək tərəf nədən ibarətdir? Ukrayna Rusiya işğalına qarşı, bu zarafat deyil, dünyanın ən böyük ikinci ordusuna qarşı bir mübarizədə məğlub olmadı, daha doğrusu təslim olmadı və öz təhlükəsizliyini qorudu. Paytaxt işğal edilmədi, Ukrayna təslim olmadı, Rusiyanın şərtləri qəbul edilmədi və Ukrayna öz müstəqilliyini qorudu. Suverenlik məsələsində burada artıq Ukraynada ciddi problemlər yaşanacaq ki, yəqin Ukrayna hakimiyyəti də bunu gələcəkdə daha güclü, daha müstəqil, daha azad bir Ukrayna qurulması üçün rol modelə çevirməyi planlaşdırır və qərb dövlətlərindən də hər halda bu barədə təminatlar alıb ki, artıq bu məsələlərin gündəmə gətirilməsi ilə biz şahid olmuşuq. O ki qaldı Ukraynada bu təhlükəsizlik zonasının, bufer zonanın yaradılması məsələsinin Avropada təhlükəsizliyə və siyasi balansına necə təsir edəcəyinə, burada ən önəmli nüans, bayaq da dediyimiz kimi, Avropa artıq Rusiya ilə şərq sərhədlərə bir bufer, təhlükəsizlik buferi inşa etmiş olacaq ki, bu da Rusiyadan gələn hərbi riskləri sığortalamaq və Avropanın təhlükəsizliyini qarantiya almaq məsələsində bir növ hüquqi və hərbi baxımdan baza formalaşdıracaq. Şərqi Avropada siyasi balansın da qərbin xeyrinə dəyişməsində rol oynaya bilər. Çünki Rusiya tərəfi müharibəyə başladığı ilk günlərdə, ilk aylarda əgər iddia edirsə, biz bütün Şərqi Avropanı, hətta bəziləri biz bütün Avropanı ram edə bilərik istəsək, bir həftə ərzində Ukraynanı diz çöktürəcək, təslim alacaq, ələ keçirəcək deyirdilərsə, artıq həmin bu bufer zonası əgər yaradılarsa, bu onun göstəricisi olacaq ki, Rusiya Ukraynanın şərq hissəsində müəyyən əraziləri ələ keçirsə də, strateji baxımdan məğlubiyyətə uğradı, müharibənin əvvəlində verilən vədlərin heç biri yerinə yetirilmədi, beləcə qərbin siyasi baxımdan statusu öz xeyrinə, öz əlinə alacağı bir vəziyyət formalaşacaq. Büharibənin məğlubu həm Rusiya, həm Ukraynadır. Ukrayna ona görə məğlubdur ki, ərazilərini itirdi, suverenliyini itirdi, amma dövlət müstəqilliyini qorumaqla Rusiya işğalına qarşı sona qədər mübarizə apardı. Rusiya ona görə məğlubdur ki, ərazi olaraq müəyyən hissələr ələ keçirilsə də, geostrateji baxımdan artıq uduzdu. Çünki bu mübarizənin qarşılığında Rusiya qarşısına qoyduğu məqsədlərin böyük əksəriyyətinə çatmadı, mütləq əksəriyyətinə çatmadı. Qazanan isə qərb blokudur. Qərb blokundan da, kollektiv qərbdən də əlavə əsasən ABŞ-dır. Çünki Donald Tramp Ukrayna müharibəsində istifadə edilmək üçün NATO ölkələrinə silah satır. Donald Tramp Ukrayna ilə mineral ehtiyacların işlənməsi üzrə razılıq əldə etdi. Bu, ABŞ-nin mineral ehtiyaclarını ödəmək məsələsində ciddi üstünlük vəd edir. Eyni zamanda ABŞ Rusiyaya bir növ gözdağı verdi ki, onun iradəsindən kənar heç bir sahədə Rusiyanın gücü yetərli deyil və mütləq şəkildə bütün məsələlərdə ABŞ-lə hesablaşmalıdır". 

Zeynəb Mustafazadə

Təklifinizi, şikayətinizi bizə yazın. Sizi dinlərik. 055 634 88 31
Seçilən
24
olaylar.az

1Mənbələr