ain.az bildirir, Cebheinfo portalına istinadən.
Dünyada uşaqlar fiziki cəhətdən daha az aktiv olurlar və alimlər bunun onların sağlamlığı üçün uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
Fəaliyyət səviyyələrindəki bu azalma uşaqlıq dövründə piylənmənin artması, oturaq vaxtın artması, stress, daha pis qidalanma və idmanda iştirakın azalması fonunda baş verir.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, oturaq həyat tərzinin səbəblərini anlamaq uşaqları daha çox hərəkət etməyə təşviq etməyin effektiv yollarını tapmağa kömək edir. Bu da həm fiziki, həm də idrak sağlamlığına müsbət təsir göstərir.
Tövsiyələr uşaqların gündə ən azı 60 dəqiqə fiziki fəaliyyət göstərməsini tövsiyə edir, lakin bir çoxları bu məqsədə çata bilmir. Tədqiqatlar göstərir ki, uşaqlıqda aşağı aktivlik çox vaxt yetkinlik yaşına çatana qədər davam edir, aktiv uşaqların isə həyatın sonrakı dövrlərində aktiv qalma ehtimalı daha yüksəkdir.
Uzunmüddətli müşahidələr bu əlaqəni təsdiqləyir. Məsələn, 700-dən çox İkinci Dünya müharibəsi veteranı üzərində aparılan 50 illik bir araşdırma məktəb idman növlərində iştirakın qocalıqda daha yaxşı sağlamlıq, artan fiziki fəaliyyət və daha az həkimə müraciətlə əlaqəli əsas amillərdən biri olduğunu müəyyən edib.
Digər tədqiqatlar uşaqlıq dövründə idmana cəlb olunmağı daha aşağı bədən kütlə indeksi, daha kiçik bel ətrafı, daha yaxşı zehni sağlamlıq, daha yüksək akademik nailiyyətlər və təkmilləşdirilmiş idrak qabiliyyətləri ilə əlaqələndirir.
Alimlər vurğulayırlar ki, fiziki fəaliyyət təkcə uşaqların fiziki sağlamlığını deyil, həm də beyin fəaliyyətini yaxşılaşdırır. Rod-Aylend Universitetinin professoru Nikol Loqanın sözlərinə görə, idman yeniyetməlik dövründə koqnitiv inkişafı təşviq edir. Yaxşı ürək-tənəffüs sağlamlığı daha sürətli reaksiyalar, yaxşılaşdırılmış konsentrasiya və təkmilləşdirilmiş özünənəzarət yaradır.
Doqquz aylıq məktəbdən sonrakı fiziki fəaliyyət proqramında həftədə beş dəfə orta və ya güclü idmanla məşğul olan piylənmədən əziyyət çəkən uşaqlar koqnitiv testlərdə iştirak etməyən həmyaşıdlarından daha yaxşı nəticə göstəriblər.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu irəliləyiş qismən bədən yağının azalması ilə bağlıdır, çünki daxili orqanların ətrafındakı artıq yağ iltihaba səbəb ola bilər ki, bu da beyinə mənfi təsir göstərir.
Loqan hesab edir ki, məktəblər uşaqlara gündə ən azı 60 dəqiqə fiziki fəaliyyət göstərməlidir ki, bu da tez-tez bahalı və ya vaxt aparan fiziki fəaliyyətləri təşkil etməkdə çətinlik çəkən ailələrin yükünü azaldacaq.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, artan fiziki fəaliyyət mütləq mütəşəkkil idman növləri ilə əlaqəli deyil. Massaçusets ştatında aparılan bir araşdırmada məktəblər sadəcə dərsdən əvvəl, dərs zamanı və dərsdən sonra hərəkət imkanlarını genişləndirib və sağlam qidalara çıxışı yaxşılaşdırıb. Nəticədə, şagirdlərin bədən kütlə indeksi azalıb, baxmayaraq ki, əvvəllər idmanla məşğul olmayıblar.
Kopenhagen Universitetinin professoru Ulla Toft hesab edir ki, uşaqlıq dövründə piylənmənin qarşısının alınması hərtərəfli yanaşmanı əhatə etməlidir. Bura qidalanmanın yaxşılaşdırılması, fiziki aktivliyin artırılması, ekran qarşısında vaxtın məhdudlaşdırılması və kifayət qədər yuxunun təmin edilməsi daxildir.
Məktəb proqramları da yaxşı nəticələr göstərir. Böyük Britaniyada aparılan son bir araşdırma uşaqların oturarkən keçirdiyi vaxtın azaldılmasının sağlamlıq nəticələrinin yaxşılaşmasına və idmanda iştirakın artmasına səbəb olduğunu aşkar edib.
Müəllimlərdən uşaqları daha tez-tez ayağa qalxmağa və sinifdə daha çox hərəkət etməyə təşviq etmələri istənilib. Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, bu, intensiv məşqlə bağlı deyil, sadəcə oturarkən vaxtın azaldılması ilə bağlıdır.
Xəzər
“Cebheinfo.az”
Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
