Prezident Ä°lham Æliyev: “AzÉrbaycan Avropa ilÉ Asiya arasında yerlÉÅir vÉ hÉr zaman ÅÉrqin QÉrb ilÉ qovuÅduÄu mÉkan olub”
Davamlı urbanizasiya, tarixi irsin qorunması, ekoloji tarazlıÄın saxlanılması vÉ müasir texnologiyaların ÅÉhÉr idarÉçiliyinÉ tÉtbiqi bu gün qlobal gündÉliyin Én aktual mövzuları sırasında yer alır. MÉhz belÉ bir dövrdÉ AzÉrbaycanın paytaxtı Bakı ÅÉhÉrinin Ümumdünya ÅÉhÉrsalma Forumunun 13-cü Sessiyasına ev sahibliyi etmÉsi ölkÉmizin beynÉlxalq alÉmdÉ artan rolunun vÉ nüfuzunun növbÉti mühüm göstÉricisi kimi qiymÉtlÉndirilir. Dünyanın müxtÉlif ölkÉlÉrindÉn minlÉrlÉ nümayÉndÉnin qatıldıÄı Ümumdünya ÅÉhÉrsalma Forumunun 13-cü Sessiyası AzÉrbaycanın qlobal platformalarda artan rolunu bir daha nümayiÅ etdirdi.
Forumun açılıŠmÉrasimindÉ çıxıŠedÉn Ä°lham Æliyev tÉdbirin miqyası vÉ ÉhÉmiyyÉti barÉdÉ mühüm mesajlar verdi. Prezident Ä°lham Æliyev qeyd etdi ki, forumda 182 ölkÉdÉn 45 mindÉn artıq iÅtirakçı qeydiyyatdan keçib. Bu rÉqÉm Ümumdünya ÅÉhÉrsalma Forumunun tarixindÉ rekord göstÉricilÉrdÉn biri hesab olunur. DövlÉt baÅçısı vurÄuladı ki, bu tÉdbir miqyasına görÉ AzÉrbaycanda ilyarım ÉvvÉl keçirilmiÅ COP29 beynÉlxalq iqlim konfransından sonra ölkÉdÉ tÉÅkil edilÉn ikinci Én böyük beynÉlxalq tÉdbirdir. Bu fakt AzÉrbaycanın artıq beynÉlxalq tÉdbirlÉrin keçirildiyi Ésas mÉrkÉzlÉrdÉn birinÉ çevrildiyini göstÉrir. Son illÉrdÉ Bakı hÉm siyasi dialoq, hÉm iqtisadi ÉmÉkdaÅlıq, hÉm dÉ qlobal inkiÅaf mÉsÉlÉlÉrinin müzakirÉ olunduÄu nüfuzlu platforma kimi diqqÉt çÉkir. Ümumdünya ÅÉhÉrsalma Forumunun Bakıda keçirilmÉsi isÉ ölkÉnin urbanizasiya, müasir ÅÉhÉrsalma vÉ dayanıqlı inkiÅaf sahÉsindÉ qazandıÄı uÄurların beynÉlxalq sÉviyyÉdÉ tanındıÄını sübut edir.
Prezident Ä°lham Æliyev çıxıÅında forumun yalnız nÉzÉri müzakirÉlÉr üçün deyil, hÉm dÉ AzÉrbaycanın ÉldÉ etdiyi real nailiyyÉtlÉrin nümayiÅi baxımından mühüm ÉhÉmiyyÉt daÅıdıÄını bildirdi. DövlÉt baÅçısı qeyd etdi ki, forum günlÉrindÉ ölkÉyÉ ilk dÉfÉ gÉlÉn çoxsaylı qonaqlar Bakını vÉ AzÉrbaycanın digÉr bölgÉlÉrindÉ hÉyata keçirilÉn geniÅmiqyaslı quruculuq iÅlÉrini yaxından görmÉk imkanı ÉldÉ edÉcÉklÉr.
Son illÉr Bakı ÅÉhÉri böyük inkiÅaf yolu keçib. Müasir memarlıq nümunÉlÉri, geniÅ prospektlÉr, parklar, nÉqliyyat infrastrukturu vÉ “aÄıllı ÅÉhÉr” konsepsiyasına uyÄun layihÉlÉr paytaxtın simasını tamamilÉ dÉyiÅib. XüsusilÉ ÅÉhÉrin ekoloji tarazlıÄının qorunması, yaÅıl zonaların artırılması vÉ ictimai mÉkanların geniÅlÉndirilmÉsi istiqamÉtindÉ hÉyata keçirilÉn layihÉlÉr beynÉlxalq ekspertlÉrin diqqÉtini cÉlb edir.
Forum çÉrçivÉsindÉ ÅÉhÉrlÉrin gÉlÉcÉyi, dayanıqlı urbanizasiya, iqlim dÉyiÅikliklÉri, Éhali artımı, rÉqÉmsal texnologiyaların ÅÉhÉr idarÉçiliyinÉ inteqrasiyası vÉ sosial inklüzivlik kimi mühüm mÉsÉlÉlÉr müzakirÉ olunur. Müasir dünyada ÅÉhÉrlÉÅmÉ prosesinin sürÉtlÉnmÉsi bu mövzuların aktuallıÄını daha da artırır. BMT mÉlumatlarına görÉ, yaxın onilliklÉrdÉ dünya Éhalisinin böyük hissÉsi ÅÉhÉrlÉrdÉ yaÅayacaq vÉ bu, ÅÉhÉr idarÉçiliyindÉ yeni yanaÅmalar tÉlÉb edÉcÉk.
AzÉrbaycan da bu çaÄırıÅlara uyÄun olaraq ÅÉhÉrsalma siyasÉtini müasir standartlara ÉsasÉn qurur. Ä°ÅÄaldan azad olunmuÅ ÉrazilÉrdÉ hÉyata keçirilÉn yenidÉnqurma layihÉlÉri bunun Én parlaq nümunÉsidir. “AÄıllı ÅÉhÉr” vÉ “aÄıllı kÉnd” konsepsiyaları Ésasında qurulan yaÅayıŠmÉntÉqÉlÉri regionda innovativ yanaÅmanın nümunÉsi kimi tÉqdim olunur. Bu layihÉlÉrdÉ yaÅıl enerji, rÉqÉmsal idarÉetmÉ vÉ ekoloji dayanıqlılıq Ésas prioritetlÉrdÉn hesab edilir.
Forumun Bakıda keçirilmÉsi AzÉrbaycanın beynÉlxalq nüfuzunun artmasının növbÉti göstÉricisidir. Dünyanın müxtÉlif ölkÉlÉrindÉn siyasÉtçilÉr, ekspertlÉr, memarlar, ÅÉhÉrsalma mütÉxÉssislÉri vÉ beynÉlxalq tÉÅkilat nümayÉndÉlÉri bir araya gÉlÉrÉk qlobal problemlÉrin hÉlli yollarını müzakirÉ edirlÉr. Bu isÉ AzÉrbaycanın beynÉlxalq ÉmÉkdaÅlıq vÉ qlobal dialoq üçün etibarlı tÉrÉfdaÅ kimi mövqeyini daha da güclÉndirir.
Prezident Ä°lham Æliyevin çıxıÅında diqqÉt çÉkÉn Ésas mÉqamlardan biri dÉ tÉdbirin nÉticÉlÉrinin uÄurlu olacaÄına dair inam idi. DövlÉt baÅçısı ümid etdiyini bildirdi ki, Ümumdünya ÅÉhÉrsalma Forumunun 13-cü Sessiyası COP29 qÉdÉr uÄurlu nÉticÉlÉr verÉcÉk. Bu fikir AzÉrbaycanın beynÉlxalq tÉÅÉbbüslÉrÉ verdiyi önÉmi vÉ qlobal problemlÉrin hÉllinÉ töhfÉ vermÉk istÉyini Éks etdirir.
AzÉrbaycan coÄrafi baxımdan Avropa ilÉ Asiya arasında yerlÉÅÉn nadir ölkÉlÉrdÉn biridir. ÆsrlÉr boyu müxtÉlif sivilizasiyaların qovuÅduÄu mÉkan olan AzÉrbaycan yalnız strateji mövqeyi ilÉ deyil, hÉm dÉ zÉngin mÉdÉniyyÉti, memarlıÄı vÉ ÅÉhÉrsalma ÉnÉnÉlÉri ilÉ seçilib. Bu xüsusiyyÉtlÉr xüsusilÉ paytaxt Bakı ÅÉhÉrinin simasında daha aydın görünür. Burada qÉdim ÅÉrq memarlıÄı ilÉ müasir QÉrb urbanizasiya modeli harmonik ÅÉkildÉ birlÉÅir. Prezident Ä°lham Æliyev çıxıÅlarında dÉfÉlÉrlÉ vurÄulayıb ki, AzÉrbaycanın inkiÅaf modeli tarixi irsin qorunması ilÉ müasirliyin düzgün uzlaÅdırılması prinsipinÉ Ésaslanır. Bu yanaÅma xüsusilÉ Bakının memarlıq görünüÅündÉ özünü açıq ÅÉkildÉ göstÉrir. ÅÉhÉrin qÉdim hissÉsi olan Ä°çÉriÅÉhÉr ÉsrlÉrin yaddaÅını yaÅadırsa, onun Étrafında ucalan müasir binalar AzÉrbaycanın inkiÅaf edÉn dövlÉt olduÄunu nümayiÅ etdirir.
Bakının Én qÉdim yaÅayıŠmÉkanı olan Ä°çÉriÅÉhÉr AzÉrbaycanın milli-mÉdÉni irsinin Ésas simvollarından biridir. UNESCO-nun Dünya Ä°rs Siyahısına daxil edilÉn bu qÉdim ÅÉhÉr hissÉsi orta Ésr ÅÉrq memarlıÄının nadir nümunÉlÉrini qoruyub saxlayır. Dar küçÉlÉr, daÅ döÅÉmÉlÉr, qÉdim karvansaralar vÉ müdafiÉ divarları burada qÉdim Bakının ruhunu yaÅadır. Qız Qalası vÉ ÅirvanÅahlar Sarayı kimi memarlıq abidÉlÉri AzÉrbaycanın zÉngin tarixindÉn xÉbÉr verir. Ä°çÉriÅÉhÉrdÉ gÉzÉn insan sanki ÉsrlÉr ÉvvÉlÉ sÉyahÉt edir. Burada qorunan memarlıq nümunÉlÉri AzÉrbaycan xalqının yüksÉk sÉnÉtkarlıq ÉnÉnÉlÉrinin vÉ estetik zövqünün göstÉricisidir. Lakin Bakının özÉlliyi yalnız qÉdim tarixindÉ deyil. Ä°çÉriÅÉhÉrin dar küçÉlÉrindÉn çıxıb bir neçÉ addım irÉlilÉdikdÉ insan tamamilÉ fÉrqli bir mÉnzÉrÉ ilÉ qarÅılaÅır. Müasir göydÉlÉnlÉr, geniÅ prospektlÉr, innovativ memarlıq nümunÉlÉri vÉ yeni urbanistik layihÉlÉr Bakının dinamik inkiÅafını nümayiÅ etdirir.
Bu gün AzÉrbaycan ÅÉhÉrsalma sahÉsindÉ yalnız region üçün deyil, daha geniÅ coÄrafiya üçün dÉ maraqlı inkiÅaf modeli tÉqdim edir. Tarixi irsin qorunması ilÉ müasir urbanizasiyanın balanslaÅdırılması ölkÉnin davamlı inkiÅaf strategiyasının Ésas istiqamÉtlÉrindÉn biri olaraq qalır. Bakıda keçirilÉn Ümumdünya ÅÉhÉrsalma Forumunun 13-cü Sessiyası yalnız ÅÉhÉrsalma sahÉsindÉ mühüm beynÉlxalq tÉdbir deyil, hÉm dÉ AzÉrbaycanın inkiÅaf modelinin, müasir urbanizasiya siyasÉtinin vÉ beynÉlxalq nüfuzunun nümayiÅidir. Forum çÉrçivÉsindÉ aparılan müzakirÉlÉrin gÉlÉcÉkdÉ daha dayanıqlı, tÉhlükÉsiz vÉ müasir ÅÉhÉrlÉrin formalaÅmasına mühüm töhfÉ verÉcÉyi gözlÉnilir.
Zenfira Nurullayeva
Qara Qarayev adına MÉrkÉzi Ä°ncÉsÉnÉt MÉktÉbinin
xor ixtisası üzrÉ müÉllimi,
AzÉrbaycan Respublikasının ÆmÉkdar müÉllimi
