Qlobal mənzil böhranı 2030-cu ilə qədər 3 milyard insana təsir edəcək.
Aznews.az xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankı Qrupunun infrastruktur üzrə vitse-prezidenti Valeri Levkov (Valérie Levkov) Bakıda Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) çərçivəsində keçirilən "Qlobal Mənzil Maliyyələşdirməsindən Yerli Əlverişli Mənzil Fəaliyyətinə: Qlobal İnkişafdan və Submilli Maliyyədən İstifadə" adlı panel müzakirəsində bildirib.
"2030-cu ilə qədər təxminən 3 milyard insan mənzil əlçatanlığı problemi ilə üzləşəcək, mövcud tələbatı ödəmək üçün isə 500 milyona yaxın yeni yaşayış obyekti inşa edilməlidir. Bu, birgə səylər tələb edən qlobal çağırışdır", - V. Levkov deyib.
Bundan əlavə, o, qeyd edib ki, planetin yetkin sakinlərinin 93 %-nin rəsmi mənzil maliyyələşdirmə mexanizmlərinə çıxışı yoxdur, inkişaf etməkdə olan dövlətlərdə isə torpaq sahələrinin 70 %-i hələ də qeydiyyata alınmamış qalır.
Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunda Dünya Bankı nümayəndəsinin səsləndirdiyi “2030-cu ilə qədər 3 milyard insanın mənzil əlçatanlığı problemi ilə üzləşəcəyi” barədə açıqlama qlobal urbanizasiya prosesinin miqyasını və dərinləşən sosial-iqtisadi təzyiqləri bir daha ortaya qoyur. Təxminən 500 milyon yeni yaşayış obyektinə ehtiyacın yaranacağı ilə bağlı proqnoz göstərir ki, mənzil məsələsi artıq yalnız tikinti sektoru ilə bağlı problem deyil, maliyyə sistemləri, şəhər planlaşdırılması, sosial sabitlik və iqtisadi inkişafla birbaşa əlaqəli strateji məsələdir.
Son onillikdə dünya üzrə sürətli urbanizasiya, əhali artımı və daşınmaz əmlak qiymətlərinin yüksəlməsi mənzil əlçatanlığını ən ciddi qlobal problemlərdən birinə çevirib. BMT-nin məlumatlarına görə, hazırda dünya əhalisinin yarıdan çoxu şəhərlərdə yaşayır və bu göstəricinin növbəti onilliklərdə daha da artacağı gözlənilir. Şəhərlərə miqrasiyanın sürətlənməsi isə xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə yaşayış fonduna ciddi təzyiq yaradır. Bu proses nəticəsində qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələri genişlənir, kirayə bazarında qiymətlər artır və aşağı gəlirli əhali üçün mənzil əldə etmək daha çətinləşir.
Dünya Bankının vurğuladığı ən kritik məqamlardan biri rəsmi mənzil maliyyələşdirməsinə çıxışın məhdud olmasıdır. Planet üzrə yetkin insanların 93 %-nin formal mənzil maliyyələşdirmə sistemindən kənarda qalması qlobal maliyyə inklüzivliyi problemini göstərir. Bir çox ölkədə ipoteka sistemlərinin zəif inkişafı, yüksək faiz dərəcələri və qeyri-rəsmi gəlir strukturu geniş əhali qruplarının mənzil bazarına çıxışını məhdudlaşdırır. Xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə bank sistemləri uzunmüddətli və əlçatan maliyyələşmə alətləri yaratmaqda çətinlik çəkir.
Torpaq sahələrinin qeydiyyatı ilə bağlı problem isə urbanizasiya siyasətinin ən mürəkkəb məsələlərindən biri hesab olunur. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə torpaqların 70 %-nin qeydiyyatsız qalması həm investisiya mühitinə, həm də şəhər planlaşdırılmasına mənfi təsir göstərir. Hüquqi statusun olmaması tikinti və infrastruktur layihələrinin koordinasiyasını çətinləşdirir, qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin genişlənməsinə səbəb olur. Dünya Bankı və OECD ekspertləri hesab edirlər ki, torpaq reyestr sistemlərinin rəqəmsallaşdırılması və hüquqi çərçivənin sadələşdirilməsi mənzil bazarının inkişafı üçün əsas şərtlərdən biridir.
