RU

Bu ölkələrin orduları yoxdur Təhlükəsizlik necə təmin olunur?

ain.az, Azpolitika.az portalına istinadən məlumat verir.

Dünyada əksər dövlətlər təhlükəsizliklərini təmin etmək üçün müntəzəm ordular saxlasalar da, bəzi ölkələr müxtəlif tarixi, siyasi və coğrafi səbəblərə görə ya ordularını tamamilə ləğv edib, ya da heç vaxt klassik hərbi qüvvə formalaşdırmayıblar. Bu ölkələrin təhlükəsizliyi əsasən polis qüvvələri, beynəlxalq müqavilələr və qonşu dövlətlərlə əməkdaşlıq vasitəsilə təmin olunur.

"AzPolitika" xəbər verir ki, ordusu olmayan ölkələr sırasında ilk diqqət çəkən dövlətlərdən biri San Marinodur. Avropanın ən qədim respublikalarından biri hesab olunan ölkənin nizami ordusu yoxdur. Burada yalnız simvolik və təntənəli hərbi bölmələr fəaliyyət göstərir. Xarici təhlükəsizlik məsələlərində isə ölkə əsasən İtaliya ilə əməkdaşlığa üstünlük verir.

Vatikan da klassik ordusu olmayan dövlətlər sırasındadır. Dünyanın ən kiçik dövləti olan Vatikanın təhlükəsizliyi simvolik İsveçrə Qvardiyası tərəfindən qorunur. Xarici müdafiə isə əsasən İtaliya ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilir.

Pireney dağlarında yerləşən Andorra da nizami ordu saxlamır. Ölkənin müdafiəsi tarixən Fransa və İspaniya arasında formalaşmış “birgə müdafiə” modeli əsasında təmin edilir. Daxili təhlükəsizliyə isə kiçik polis qüvvələri nəzarət edir.

Kiçik əraziyə və az əhaliyə malik Monako da ordusu olmayan dövlətlərdəndir. Ölkədə daxili təhlükəsizlik polis tərəfindən təmin olunur, xarici müdafiə isə Fransa ilə imzalanmış müqavilələr çərçivəsində həyata keçirilir. Turizm və maliyyə mərkəzi olması səbəbindən Monakoda təhlükəsizlik standartları yüksək səviyyədə saxlanılır.

Lixtenşteyn 1868-ci ildə iqtisadi səbəblərlə ordusunu ləğv edib və o vaxtdan hərbi qüvvə saxlamır. Müdafiə məsələlərində ölkə əsasən İsveçrə ilə yaxın münasibətlərə güvənir. Daxili təhlükəsizlik isə məhdud polis qüvvələri tərəfindən təmin olunur.

Ordusu olmayan maraqlı ölkələrdən biri də İslandiyadır. Ölkənin daimi quru ordusu yoxdur. Buna baxmayaraq, İslandiya NATO üzvüdür və müdafiə ehtiyaclarını əsasən alyans çərçivəsində qarşılayır. Daxili təhlükəsizlik polis və sahil mühafizəsi tərəfindən təmin edilir.

Panama isə 1990-cı ildə siyasi dəyişikliklərdən sonra ordusunu ləğv edib. Hazırda ölkədə təhlükəsizlik funksiyalarını milli polis, sərhəd mühafizə bölmələri və xüsusi təyinatlı qüvvələr yerinə yetirir. Panama Kanalı kimi strateji bölgəyə sahib olmasına baxmayaraq, ölkə müdafiə siyasətində beynəlxalq əməkdaşlığa üstünlük verir.

Ordusunu konstitusiya səviyyəsində ləğv edən ən məşhur ölkələrdən biri isə Kosta Rikadır. Ölkə 1949-cu ildə vətəndaş müharibəsindən sonra bu qərarı qəbul edib. Bundan sonra müdafiə büdcəsinin böyük hissəsi təhsil, səhiyyə və sosial sahələrə yönəldilib. Təhlükəsizlik isə polis qüvvələri və beynəlxalq hüquqi mexanizmlər vasitəsilə təmin olunur.

"AzPolitika.info"

Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.

Избранный
26
azpolitika.info

1Источники