Hörmüz boğazı və Fars körfəzində hücumların intensivləşməsi ABŞ və İran arasında həssas atəşkəsə ciddi təhdid yaradır...
Poliqon The Washington Post-a istinadən xəbər verir ki, tərəflər müharibənin tam dayandırılması ilə bağlı danışıqlarda irəliləyiş əldə etməyə çalışdığı bir vaxtda vəziyyət daha da mürəkkəbləşir.
Bazar ertəsi səhər saatlarında boğazdan keçən iki ABŞ esminesi və onları müşayiət edən iki ticarət gəmisi hücuma məruz qalıb. Bu, ABŞ-ın həmin strateji su yolundakı əməliyyatlarının genişləndirilməsi fonunda baş verib. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri isə İranın enerji obyektinə hücum etdiyini və bunun yanğına səbəb olduğunu bildirib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuperin sözlərinə görə, İran ABŞ-a məxsus hərbi və kommersiya gəmilərinə qarşı qanadlı raketlər və pilotsuz uçuş aparatları buraxsa da, hədəflərə dəqiq zərbə endirə bilməyib. O əlavə edib ki, İran altı sürətli katerlə ticarət gəmilərini təqib edib, lakin ABŞ qüvvələri cavab atəşi açaraq onları məhv edib. Kuper bu insidentlərin atəşkəsin pozulub-pozulmadığına dair dəqiq fikir bildirməyib.
Ayrı bir hadisədə ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın boğazda Cənubi Koreyaya məxsus tankeri vurduğunu iddia edib və Truth Social platformasında Seulu missiyaya qoşulmağa çağırıb.
İran tərəfi daha əvvəl xəbərdarlıq edib ki, boğazdan keçən ABŞ gəmiləri "qanuni hədəf" hesab olunacaq. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun rəhbərlərindən Əhməd Vahidi bildirib ki, Hörmüz boğazı ABŞ prezidentinin tviti ilə açılmayacaq və su yoluna nəzarət Tehranın əlindədir. Rəsmi Tehran ABŞ-ın boğaza müdaxilə cəhdlərini atəşkəs rejiminin pozulması kimi qiymətləndirəcəyini açıqlayıb.
Qlobal enerji tədarükü üçün kritik əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazının açılması məsələsi ABŞ və İran arasında aparılan danışıqların əsas mövzusu olaraq qalır. İran boğazdan keçidi minimuma endirərək dünya iqtisadiyyatında ciddi pozuntulara səbəb olub.
Tərəflər Pakistan ərazisində birbaşa danışıqlar aparsa da, xüsusilə İranın nüvə proqramı ilə bağlı fikir ayrılıqları qalmaqdadır. İran boğaz üzərində nəzarəti dondurulmuş aktivlərin azad edilməsi və hərbi təzminat tələbləri üçün təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir.
Məlumatlara görə, İran fevralın sonunda ABŞ və İsrailin hava zərbələrindən sonra boğazın bəzi hissələrini minalayıb. Hazırda yalnız məhdud sayda gəminin keçidinə icazə verilir və onlar İranla koordinasiya aparmalı, həmçinin tranzit haqqı ödəməlidirlər.
Bu vəziyyət dünya enerji təchizatının təxminən beşdə birinin kəsilməsinə və qiymətlərin kəskin artmasına səbəb olub.
ABŞ regionda 87 ölkəni təmsil edən yüzlərlə gəmi ilə əlaqə saxlayaraq onların təhlükəsiz keçidinə kömək etməyə çalışır. Vaşinqton Hörmüz boğazını açmaq üçün əlavə hərbi tədbirlər planlaşdırır və bu məqsədlə beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı genişləndirir.
"Azadlıq layihəsi" adlanan hərbi əməliyyata idarə olunan raketli esmineslər, 100-dən çox hərbi təyyarə, pilotsuz sistemlər, peyk müşahidəsi və 15 mindən artıq hərbçi cəlb olunub.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri mayın 4-də 15 raket və 4 pilotsuz aparatın hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən zərərsizləşdirildiyini açıqlayıb. Fuceyra şəhərində enerji obyektində yanğın qeydə alınıb. ADNOC şirkətinə məxsus tanker də hücuma məruz qalıb, lakin həmin vaxt boş olub.
Omanda isə Musəndəm yarımadasında yaşayış binasına edilən hücum nəticəsində iki nəfər yaralanıb, bir neçə avtomobilə ziyan dəyib.
ABŞ-ın İran limanlarına qarşı tətbiq etdiyi dəniz blokadası qüvvədə qalır. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri İran limanlarına daxil olan və ya İran nefti daşıyan gəmiləri saxlayır. Rəsmi məlumata görə, indiyədək 48 gəmi dayandırılıb və ya geri qaytarılıb, onlardan birinə qarşı isə hərəkətini dayandırmaq üçün atəş açılıb.
Poliqon.info
