ABŞ Dövlət Departamenti aprel ayında Azərbaycan üçün səfər xəbərdarlığını 3-cü səviyyəyə (“Səfərə yenidən baxın”) yüksəldib.
Musavat.com xəbər verir ki, 28 aprel tarixinə təsadüf edən bu yenilənmə Azərbaycan mediasının diqqətindən kənarda qalıb.
Musavat.com arayış üçün bildirir ki, Vaşinqtonun bu addımı adətən kütləvi iğtişaşlar və ya aktiv müharibə zonaları üçün tətbiq edilən bir xəbərdarlıq səviyyəsidir. Buna görə də istər-istəməz, bizdə suallar və narahatlıqlar doğurur. Nə baş verir, ABŞ nəyə görə amerikalılara “Azərbaycana getməyin” mesajı verir?
Bu rəsmi qərarın pərdəarxasında nə dayanır və həqiqətən qorxmalı bir vəziyyət varmı?
Musavat.com yazarı xəbərdarlığın mətnini diqqətlə araşdırıb və aydınlaşdırıb ki, əsas təhlükə mənbəyi kimi Azərbaycanın daxili sabitliyi deyil, xarici sərhədlərindəki dinamika göstərilir. Xüsusilə fevral ayından etibarən artan gərginlik fonunda İranla olan cənub sərhədi “qırmızı zona” elan edilib. Dövlət Departamenti öz vətəndaşlarını potensial silahlı münaqişə riskindən qorumaq üçün standart təhlükəsizlik protokollarını işə salıb. Bu, dövlətlərarası diplomatik soyuqluqdan daha çox, yerli insidentlərin artması ehtimalına qarşı bir sığorta addımıdır.
Analizimiz onu da göstərir ki, xəbərdarlığın mühüm bir hissəsi azad edilmiş ərazilərdəki mina təhlükəsi ilə bağlıdır. Ağdam, Kəlbəcər və Şuşa kimi rayonlar turizm üçün açılsa da, ABŞ rəsmiləri infrastruktur tam bərpa olunana qədər bu əraziləri yüksək riskli saymaqda davam edir. Bu, Azərbaycanın daxili təhlükəsizlik siyasətinə qarşı bir ittiham deyil, daha çox texniki risklərin statistik xülasəsidir.
Ən maraqlı məqam isə bu xəbərdarlığın zamanlamasıdır. Cəmi iki ay öncə ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəhbərliyinin Bakıda strateji tərəfdaşlıq sənədləri imzalaması fonunda belə bir qərarın verilməsi ziddiyyətli görünə bilər. Lakin beynəlxalq praktikada Dövlət Departamentinin səfər uyarısı ilə Ağ Evin strateji maraqları çox vaxt fərqli kanallarla idarə olunur. Səfər xəbərdarlığı sahədəki cari (de-fakto) vəziyyəti əks etdirən bürokratik bir mexanizmdir.
Bəs biz azərbaycanlılar olaraq ABŞ DD-nin bu bəyanatından qorxmalıyıqmı?
Bizə görə, bu xəbərdarlıq əsasən İranla qarşıdurmanın regiona yayıla biləcəyi ehtimalına bağlıdır.
Bəzi mənbələr, hətta qlobal media vahidlərinin bir neçəsi iddia edir ki, ABŞ Tehran rejiminin müqavimətini qırmaq üçün İranın paytaxtına, ya da nüvə yanacağının zənginləşdirildiyi bölgələrdən birinə (İsfahan və Qum şəhərlərinin adları çəkilir) taktiki atom bombası ata bilər. Bu da bütün bölgə üçün fəlakət ssenarisi deməkdir.
Lakin bizim qənaətimizcə, bunun baş vermə ehtimalı olduqca azdır və proseslər fərqli yöndə inkişaf edəcək.
Azərbaycan üçün isə bu qərarın ən mənfi təsiri təhlükəsizlikdən çox, turizm imicinə dəyən dolayı zərər ola bilər.
Musavat.com
