Bakı, 29 aprel, AZƏRTAC
AI dövründə şəxsi məlumatların qorunması həm istifadəçi, həm də şirkətlər üçün prioritet olmalıdır. Çünki süni intellekt sistemləri böyük həcmdə məlumatlarla işləyir və düzgün idarə olunmadıqda bu məlumatlar risk altına düşə bilər.
Süni intellekt üzrə ekspert Dilarə Zamanova AZƏRTAC-a bildirib ki, ilk növbədə, istifadəçilər paylaşdıqları məlumatlara daha diqqətli yanaşmalıdır. Məsələn, bir çox insan AI alətlərindən istifadə edərkən CV, şəxsi yazışmalar və ya hətta bank məlumatlarına yaxın informasiyalar paylaşa bilir. Halbuki bu cür həssas məlumatların paylaşılması risklidir. Daha təhlükəsiz yanaşma odur ki, şəxsi məlumatlar ya ümumiyyətlə paylaşılmasın, ya da anonimləşdirilərək təqdim edilsin (məsələn, ad-soyad və ya konkret ünvan yerinə ümumi ifadələr istifadə edilsin).
Ekspert qeyd edib ki, həmçinin digər tərəfdən, şirkətlərin məsuliyyəti daha böyükdür. Onlar istifadəçi məlumatlarını qorumaq üçün şifrələmə texnologiyalarından istifadə etməli, məlumatları minimum səviyyədə toplamalı və yalnız lazım olan məqsədlər üçün istifadə etməlidirlər: “Məsələn, bir AI platforması istifadəçinin suallarını analiz edə bilər, amma bu məlumatları üçüncü tərəflərlə paylaşmamalıdır. Bundan əlavə, istifadəçilərə məlumatlarının necə istifadə olunduğu barədə açıq və şəffaf məlumat verilməlidir. Eyni zamanda, hüquqi və etik çərçivələr vacib rol oynayır. Bir çox ölkədə artıq məlumatların qorunması ilə bağlı qanunlar tətbiq olunur və AI sistemləri də bu qaydalara uyğun işləməlidir. Məsələn, “General Data Protection Regulation” (GDPR) Avropa İttifaqında istifadəçilərin şəxsi məlumatlarının necə toplanması, saxlanması və istifadə olunmasını ciddi şəkildə tənzimləyir. Bu qanuna görə, şirkətlər istifadəçinin razılığı olmadan məlumat toplaya bilməz və istifadəçilər öz məlumatlarının silinməsini tələb etmək hüququna malikdir. Bundan əlavə, ABŞ-də “California Consumer Privacy Act” (CCPA) istifadəçilərə hansı məlumatların toplandığını öyrənmək və bu məlumatların silinməsini tələb etmək imkanı verir. Bu kimi qanunlar AI sistemlərinin daha şəffaf və məsuliyyətli işləməsini təmin edir və istifadəçi hüquqlarını qorumağa yönəlib. Nəticə olaraq, AI nə qədər inkişaf etsə də, məlumat təhlükəsizliyi yalnız texnologiya ilə deyil, düzgün istifadə vərdişləri və məsuliyyətli yanaşma ilə təmin olunur. İstifadəçi diqqətli olmalı, şirkətlər isə bu məlumatları qorumaq üçün maksimum səviyyədə təhlükəsizliyi təmin etməlidir”.
