Özbəkistanın beynəlxalq ehtiyatları 68,99 milyard dollara düşüb. Mart ayında bu rəqəm 8,1 milyard dollar (-10,5%) azalaraq ilin əvvəlindən bəri aşağı səviyyəyə düşüb. Əsas səbəb qlobal qızıl qiymətlərinin azalması olub. Eyni zamanda, ehtiyatlardakı qiymətli metalın fiziki həcmi rekord həddə yüksəlib.
Mərkəzi Bankın məlumatlarına görə, Özbəkistanın qızıl və valyuta ehtiyatları 1 aprel 2026-cı il tarixinə 68,99 milyard dollara düşüb. Bu, iyul ayından bəri ilk azalmadır.
Mart ayında beynəlxalq ehtiyatlar 8,1 milyard dollar (-10,5%) azalaraq 2026-cı ilin əvvəlindən bəri bütün artımı silib. Əsas amil qlobal bazarlarda qızıl qiymətlərinin azalması olub. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, qiymətin unsiyası üçün 5174,1 dollardan 4553,95 dollara (-12%) düşməsi ehtiyatları 8,3 milyard dollar azaltdı (dekabr ayında 2,9 milyard dollar, yanvar ayında 8,6 milyard dollar və fevral ayında 1,4 milyard dollar artım müşahidə edildi).
Ehtiyatlardakı qiymətli metalın fiziki həcmi ardıcıl altıncı aydır ki, artıb (bu dövrdə Mərkəzi Bank qızılı satmaq əvəzinə alıb). Mart ayında isə 280.000 troya unsiyası (8,7 ton) artaraq 13,36 milyon unsiyaya (415,5 ton) çatıb. Bu, statistika tarixi üçün rekord göstəricidir.
Qlobal qiymətlərin artması fonunda qızıl ehtiyatlarının dəyəri 6,82 milyard dollar azalaraq 60,85 milyard dollara düşüb. Qızıl ölkənin ümumi ehtiyatlarının təxminən 88,2%-ni təşkil edir. Ehtiyatların valyuta hissəsi, əvvəlki ayda olduğu kimi, yenidən 1,27 milyard dollar azalaraq 7,57 milyard dollara (1 yanvar 2025-ci ildən bəri ən aşağı göstərici) düşüb.
Qiymətli kağızların həcmi bir qədər artaraq 1,54 milyard dollara çatıb. Beynəlxalq standartlara görə, Özbəkistanın ehtiyatları çox yüksək olaraq qalır. Onlar təxminən 17,5 aylıq idxalı əhatə edə bilir, Beynəlxalq Valyuta Fondu tərəfindən tövsiyə edilən minimum isə üç aydır.
Mərkəzi Bank əvvəllər qeyd etmişdi ki, ehtiyatlarında qızılın yüksək payı aktivlərin idarə edilməsinə mühafizəkar yanaşmanı əks etdirir. Eyni zamanda, tənzimləyici qiymətli metalların qiymət dəyişkənliyi risklərini nəzərə alaraq portfelini tədricən şaxələndirməyə başlayıb.
Beynəlxalq ehtiyatlar makroiqtisadi sabitliyin əsas aləti olaraq qalır. Onlar milli valyuta məzənnəsindəki dalğalanmaları hamarlamağa, xarici öhdəliklərə xidmət etməyə, böhran vəziyyətlərində idxalı maliyyələşdirməyə və iqtisadiyyatı xarici şoklardan - əmtəə qiymətlərinin düşməsindən maliyyə bazarlarındakı turbulentliyə qədər qorumağa kömək edir.
Əziz MUSTAFA
