Bakı. Trend:
Rəqəmsal xidmətlər, ESG (Environmental, Social, Governance /Ətraf mühit, Sosial məsuliyyət və Korporativ idarəetmə) və süniintellektdən sonra yaxın illərdə yeni investisiya bumunun ənperspektivli namizədləri sırasında biotexnologiyalar, robototexnikavə virtual reallıq yer alır.
Trend xəbər verirki, bu barədə Avrasiya İnkişaf Bankının (AAİB) “İnvestisiyameqahaypının dalğaları” adlı hesabatında qeyd olunub.
AAİB analitikləri yaxın 20 il üçün iri investisiyalar baxımındanyeddi ən çox ehtimal olunan istiqaməti qeyd edirlər:biotexnologiyalar və uzunömürlülük, robotlar və avtonom sistemlər,kvant hesablamaları, virtual reallıq, enerji saxlanması vəşəbəkələr, iqlim texnologiyaları və kosmik iqtisadiyyat.Müəlliflərin qiymətləndirməsinə görə, daha yaxın perspektivdə yenidalğanın ən güclü namizədləri məhz biotexnologiya, robototexnika vəvirtual reallıqdır.
Hesabatda biotexnologiyalara xüsusi diqqət ayrılıb. Bunun səbəbiyalnız potensial bazarın həcmi deyil, həm də biotexnologiyalarınqarşıdakı onilliklərin əsas çağırışlarından biri – əməkresurslarının çatışmazlığına cavab verə bilməsi ilə bağlıdır.Əhalinin qocalması fonunda sağlam və məhsuldar həyat müddətininuzadılması qabiliyyəti getdikcə daha böyük iqtisadi dəyərqazanır.
Qiymətləndirmələrə görə, qlobal biotexnologiya bazarı2024–2025-ci illərdə təxminən 1,9–2,2 trilyon ABŞ dolları təşkiledib və 2034-cü ilə qədər demək olar ki, 5,9 trilyon dollara çatabilər. Robototexnika da yüksək artım potensialı nümayiş etdirir:bazar 2025-ci ildə 64,8 milyard dollardan 2035-ci ilə qədər 376milyard dollara qədər arta bilər. Virtual reallıq bazarı üzrə isəgöstəricilər 2025-ci ildə təxminən 75 milyard dollar və 2035-ci iləqədər 693 milyard dollar səviyyəsində qiymətləndirilir.
Bununla belə, hər bir yeni texnoloji dalğa yalnız imkanlardeyil, həm də həddindən artıq optimizm riski daşıyır. Hesabatda“kreativ özünüaldatma” anlayışından istifadə olunur – bu,texnologiyanın bəyan edilən vəziyyətinin onun real yetkinliksəviyyəsini xeyli qabaqladığı halları ifadə edir. Bu isə o deməkdirki, investor və dövlət üçün əsas məsələ yalnız perspektivliistiqaməti düzgün müəyyənləşdirmək deyil, həm də onun inkişafmərhələsini düzgün anlamaqdır.
Yeni texnoloji mühitdə əsas resurs perspektivli həlləri sürətləmənimsəmək və miqyaslandırmaq bacarığına çevrilir. İnkişaf etməkdəolan iqtisadiyyatlar üçün bu, rəqabətin yalnız kapital uğrundadeyil, həm də yeni bazarlara inteqrasiya sürəti, kompetensiyalar vənövbəti artım mərhələsinə institusional hazırlıq uğrundaaparılacağı anlamına gəlir.
