Bakı, 6 aprel, AZƏRTAC
Son illərdə Bakı şəhərində intensiv yağıntıların artması ilə əlaqədar olaraq müəyyən ərazilərdə, xüsusilə aşağı relyefli zonalarda və urbanizasiya səviyyəsi yüksək olan məhəllələrdə subasma halları müşahidə olunur. Bu proses əsasən qısa müddətdə düşən güclü leysan yağışları ilə bağlıdır və şəhər infrastrukturunun müəyyən hissələrində suötürücü sistemlərin yüklənməsi ilə nəticələnir. Belə hallar yalnız yerli kontekstdə deyil, qlobal miqyasda da aktual problem kimi qiymətləndirilir və bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə bu növ analoji vəziyyətlər qeydə alınır.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında ekologiya üzrə ekspert Gülşən Axundova bildirib.
O deyib ki, hazırda Bakının müxtəlif ərazilərində, o cümlədən Keşlə qəsəbəsində baş verən subasma halları zamanı dövlət qurumları tərəfindən çevik və operativ reaksiya mexanizmlərinin tətbiq edilməsi diqqətəlayiqdir. Xüsusilə son hadisələr göstərir ki, fövqəladə hallara cavab verən strukturlar qısa zaman ərzində əraziyə cəlb olunur, suyun çəkilməsi, yolların açılması və vətəndaşların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində kompleks tədbirlər həyata keçirilir. Bu, idarəetmə sisteminin operativliyini və koordinasiyasını əyani şəkildə nümayiş etdirir.
“Subasma hadisələrinin baş verməsi ilk növbədə hidrometeoroloji amillərlə bağlıdır. İqlim dəyişiklikləri nəticəsində atmosferdə rütubət səviyyəsinin artması və qeyri-sabit hava şəraitinin formalaşması intensiv yağıntıların tezliyini artırır. Bu baxımdan, Bakıda müşahidə olunan leysan yağışları və onların yaratdığı nəticələr qlobal iqlim dəyişikliklərinin lokal təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Dünya praktikasına nəzər saldıqda, London, Nyu York və İstanbul kimi iri şəhərlərdə də güclü yağışlardan sonra metro xətlərinin, yolların və yaşayış məntəqələrinin su altında qalması halları geniş yayılıb. Bu isə göstərir ki, belə hadisələr müasir urbanizasiya prosesinin ayrılmaz tərkib hissəsidir və tamamilə qarşısının alınması deyil, daha çox idarəolunması prioritet hesab edilir”,- deyə ekspert vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, subasma hadisələri fövqəladə və qeyri-adi hal kimi deyil, müəyyən həddə qədər normal və idarəolunan təbii proses kimi qiymətləndirilməlidir. Əsas məsələ bu cür hadisələrə hazırlıq səviyyəsi və cavab mexanizmlərinin effektivliyidir. Azərbaycanda müvafiq dövlət qurumları bu istiqamətdə fəaliyyətlərini davamlı olaraq təkmilləşdirir. Xüsusilə operativ qərargahların yaradılması, texniki vasitələrin səfərbər edilməsi və əhalinin vaxtında məlumatlandırılması müsbət nəticələrin əldə olunmasına şərait yaradır:”Beləliklə, Bakıda leysan yağışlarından sonra baş verən subasma halları həm təbii, həm də urbanistik amillərin qarşılıqlı təsiri nəticəsində formalaşır. Bu hadisələr qlobal tendensiyaların bir hissəsi olmaqla yanaşı, yerli idarəetmə mexanizmlərinin səmərəliliyini də sınaqdan keçirir. Mövcud təcrübə göstərir ki, dövlət qurumlarının operativ müdaxiləsi, texniki imkanların səfərbərliyi və koordinasiyalı fəaliyyət sayəsində bu cür vəziyyətlər nəzarət altında saxlanıla bilir. Gələcəkdə isə daha davamlı infrastrukturun qurulması, iqlimə uyğunlaşma strategiyalarının gücləndirilməsi və ictimai maarifləndirmə tədbirlərinin genişləndirilməsi subasma risklərinin minimuma endirilməsində əsas rol oynayacaq”.
