Xəbər verdiyimiz kimi, 1 aprel 2026-cı il tarixində Moskva, Kreml sarayında Rusiya prezidenti Vladimir Putin ilə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasında keçirilən görüş gözlənildiyindən daha gərgin və ziddiyyətli atmosferdə keçib. Rəsmi protokol çərçivəsində mehriban görünən dialoq əslində sərt mesajlar, qarşılıqlı ittihamlar və açıq siyasi siqnallarla müşayiət olunub.
Kreml görüşünün pərdəarxası: diplomatiya və təzyiq eyni səhnədə
Görüş zamanı əsas müzakirə mövzularından biri Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma kursu və bunun Rusiyanın rəhbərlik etdiyi Avrasiya İqtisadi İttifaqı ilə ziddiyyət təşkil etməsi olub. Putin açıq şəkildə bildirib ki, İrəvan eyni vaxtda hər iki blokda yer ala bilməz.
Rusiya prezidenti bu kontekstdə iqtisadi təzyiq kartını da işə salaraq Ermənistan üçün qazın güzəştli qiymətlə satıldığını xatırladıb:
“Rusiya Ermənistana qazı min kubmetr üçün 177,5 dollara satır. Bu, sizin üçün xüsusi qaydadır – 600 dollar əvəzinə 177,5 dollar. Özünüz baxın, harada və kiminlə işləmək sizə daha sərf edir”.
Bu açıqlama Kreml tərəfindən açıq enerji təzyiqi kimi qiymətləndirilir.
Paşinyandan gözlənilməz cavab: “Seçimi xalq edəcək”
Paşinyan isə Putinin bu mesajına geri çəkilmədən cavab verib. O, Ermənistanın paralel siyasət apardığını gizlətməyərək bildirib ki, ölkə həm Rusiya, həm də digər tərəfdaşlarla əməkdaşlığı davam etdirəcək:
“Biz digər tərəfdaşlarla apardığımız müzakirələri gizlətmirik. Qərar nöqtəsinə çatdıqda isə seçim Ermənistan vətəndaşları ilə birlikdə veriləcək”.
Bu yanaşma faktiki olaraq Moskvanın diktə etdiyi geosiyasi seçim modelinə açıq etiraz kimi qiymətləndirilir.
Qarabağ məsələsi: Kreml mövzunu yenidən gündəmə gətirməyə çalışır
Görüşdə ən həssas məqamlardan biri Qarabağ mövzusu olub. Putin bu məsələnin “hələ tam bitmədiyi” mesajını verməyə çalışsa da, Paşinyan buna qəti mövqe ilə cavab verib:
“Biz qəti şəkildə Qarabağ hərəkatını davam etdirməməliyik. Ermənistan və Azərbaycan artıq bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanıyıb”.
Bu açıqlama Ermənistanın əvvəlki siyasətindən açıq şəkildə imtina etdiyini bir daha təsdiqləyir və regionda yeni reallığın qəbul edildiyini göstərir.
KTMT və təhlükəsizlik böhranı: İrəvandan Moskvaya ittiham
Paşinyan çıxışında “Collective Security Treaty Organization”in fəaliyyətini də sərt tənqid edib. O bildirib ki, 2022-ci ildə Ermənistanın təhlükəsizlik gözləntiləri qarşılanmayıb:
“KTMT mexanizmləri işləməli idi, amma işləmədi. Biz hələ də xalqımıza izah edə bilmirik ki, niyə öhdəlik yerinə yetirilmədi”.
Bu bəyanat faktiki olaraq Ermənistanın Rusiyanın təhlükəsizlik sistemindən uzaqlaşmasının ideoloji əsaslandırması kimi çıxış edir.
Kreml mesajı: daxili siyasətə dolayı müdaxilə siqnalı
Putin görüş zamanı Ermənistan daxilindəki siyasi qüvvələrə də toxunaraq Rusiyapərəst partiyaların fəaliyyətinə şərait yaradılmasını istəyib. O, həbsdə olan və Rusiya pasportuna malik şəxslərin seçkilərdə iştirak edə bilməsi məsələsini gündəmə gətirib.
Paşinyan isə bu məsələyə sərt hüquqi çərçivədə cavab verib:
“Ermənistan Konstitusiyasına görə Rusiya pasportu olan şəxslər nə parlament üzvü, nə də baş nazirliyə namizəd ola bilər”.
Bu cavab Moskvanın dolayı siyasi təsir cəhdlərinə açıq rədd kimi qiymətləndirilir.
Bizim şərh: İrəvan-Moskva xəttində qırılma dərinləşir
Kreml görüşü göstərdi ki, Rusiya-Ermənistan münasibətləri artıq əvvəlki strateji müttəfiqlik çərçivəsindən çıxır və daha çox qarşılıqlı şübhə və təzyiq elementləri ilə müşayiət olunur. Putin iqtisadi və təhlükəsizlik rıçaqları ilə təsir imkanlarını qorumağa çalışsa da, Paşinyan açıq şəkildə daha müstəqil və çoxvektorlu siyasət kursunu nümayiş etdirir.
Ekspertlərin fikrincə, bu dialoq Ermənistanın Qərbə doğru istiqamətlənməsinin və Rusiyadan mərhələli uzaqlaşmasının növbəti açıq siqnalıdır.
Eyni zamanda, müşahidəçilər qeyd edir ki, seçki dövrünə daxil olan Paşinyan üçün bu kurs həm daxildə, həm də xaricdə ciddi risklər yaradır və onun daha ehtiyatlı davranmasını zəruri edir. Duaeldən razı qalmayan tərəf Paşinyana qarşı "erməni terroru" törədə bilər...
Musavat.com
