Birləşmiş Krallığın başçılığı ilə təxminən 35 ölkə, İran tərəfindən faktiki olaraq bağlanmış Hörmüz boğazının yenidən açılması variantlarını nəzərdən keçirmək üçün bu gün onlayn görüş keçirəcək. ABŞ görüşə birbaşa dəvət olunmayıb.
Hafta.az yazır ki, Böyük Britaniyanın Daxili İşlər Naziri İvet Kuperin sədrliyi ilə keçiriləcək görüşə Fransa, Almaniya, İtaliya, Kanada, Yaponiya, Avstraliya və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) kimi ölkələr qatılacaq. Müzakirələr "gəmiçilik azadlığının bərpası, batmış gəmilərin və heyətlərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, enerji və zəruri malların daşınmasının yenidən başlaması üçün diplomatik və siyasi variantlar" mövzusuna həsr olunacaq.
Görüş, ABŞ prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinin su yolundan asılı olan ölkələr tərəfindən təmin edilməli olduğunu bildirməsindən sonra baş tutub.
Dünən televiziya ilə xalqa müraciətində Böyük Britaniyanın Baş naziri Keir Starmer danışıqların "boğazın yenidən açılması üçün uyğun bir planın həllində ilk rəsmi addım" olacağını bildirib, prosesin asan olmayacağını, hərbi və diplomatik elementlərin eyni vaxtda tətbiqini tələb edəcəyini vurğulayıb. Starmer həmçinin qeyd edib ki, enerji və dənizçilik sektorlarının nümayəndələri ilə təmaslar ən böyük narahatlığın sığorta deyil, keçid təhlükəsizliyi olduğunu göstərir.
Böyük Britaniya və Avropa rəsmiləri bildiriblər ki, "bu görüş yaxın günlərdə keçiriləcək bir neçə görüşdən birincisi olacaq, hərbi planlaşdırıcılar sonrakı mərhələlərdə işə cəlb olunacaq və potensial plan əvvəlcə su yolunun minalardan təmizlənməsini, ardınca isə tankerlərin hərəkətinin qorunmasını əhatə edəcək".
Avropa ölkələri əvvəlcə ABŞ-ın bölgəyə dəniz qüvvələri göndərmək çağırışından uzaqlaşsalar da, artan enerji qiymətlərinin qlobal iqtisadiyyata təsiri ilə bağlı narahatlıqlar koalisiya səylərini sürətləndirib.
Digər tərəfdən, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) dünən "Hörmüz boğazının ölkənin "düşmənləri" üçün bağlı qalacağını və nəzarətin İran donanmasının əlində olduğunu" açıqlayıb.
Bu arada Tramp Hörmüz boğazına nəzarətdən imtina olunmayınca atəşkəs elan etməyəcəyini bildirib və digər ölkələri su yolunun təhlükəsizliyini təmin etmək üçün daha çox məsuliyyət daşımağa çağırıb.
İran, 28 fevralda başlayan ABŞ-İsrail hücumlarına cavab olaraq, qlobal neft və qaz tədarükünün təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazını qismən blokadaya alıb. Münaqişədən əvvəl su yolundan geniş istifadə olunsa da, müharibənin başlanğıcından bəri tranzit əhəmiyyətli dərəcədə azalıb və ərazidə təxminən min gəminin qaldığı bildirilir.
