Yaxın Şərqdə müharibə yeni mərhələyə keçir – eyni texnologiya artıq hər iki tərəfdə işlədilir.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə “Financial Times” qəzetində təhlil materialı dərc olunub.
Məlumata görə, Rusiya İrana “Geran-2” tipli kamikadze dronları göndərməyə hazırlaşır. Bu model əslində İranın “Shahed-136” pilotsuz uçuş aparatının rus versiyasıdır.
Xatırladılır ki, 2022-ci ildən etibarən Rusiya Ukraynaya qarşı hücumlarda İran istehsalı “Şahed” dronlarından geniş istifadə edib. Daha sonra Rusiyada – Alabuqada bu dronların yerli versiyası olan “Geran” istehsalına başlanılıb. Bu modeldə elektronika yenilənib, döyüş başlığının çəkisi isə 50 kq-dan 90 kq-a qədər artırılıb.
2025-ci ilin ortalarına qədər Ukraynaya qarşı 28 mindən çox belə dron istifadə olunub.
Maraqlıdır ki, oxşar texnologiya ABŞ tərəfindən də tətbiq edilir. ABŞ-nin hazırladığı LUCAS dronları İran PUA-larının “əks mühəndislik” yolu ilə yaradılmış versiyasıdır və artıq İranda hərbi obyektlərə qarşı istifadə olunur.
Ekspertlər bildirir ki, müasir müharibələrdə uzaqmənzilli dronlar qismən raketlərin funksiyasını əvəz edir. Onlar daha ucuzdur (təxminən 20–50 min dollar), kütləvi istifadə oluna bilir, hava hücumundan müdafiəni yarmaq ehtimalı yüksəkdir
Müqayisə üçün, bir “Tomahawk” raketinin qiyməti təxminən 2 milyon dollardır.
Bildirilir ki, İranın Rusiyadan əlavə dronlara ehtiyac duymasının səbəbi ABŞ və İsrail zərbələri nəticəsində hərbi infrastrukturun zədələnməsidir.
Eyni zamanda Rusiya artıq daha inkişaf etmiş “Geran-3” modelini istehsal edir. Bu dron reaktiv mühərrikə malikdir, daha sürətlidir və vurulması çətindir.
Məqalədə vurğulanır ki, Ukraynanın bu dronlara qarşı mübarizə təcrübəsi artıq Yaxın Şərqdə də istifadə olunur. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski bildirib ki, Kiyev İran hücumlarına məruz qalan ölkələrə 200-dən çox mütəxəssis göndərib.
“Axios”un məlumatına görə, Ukrayna hələ ötən ildən ABŞ-yə bu təhlükə barədə xəbərdarlıq etsə də, həmin dövrdə Tramp administrasiyası buna ciddi reaksiya verməyib.
Hazırda isə ABŞ rəsmiləri etiraf edir ki, mövcud hava hücumundan müdafiə sistemləri bütün İran dronlarını tutmağa qadir deyil.
Beləliklə, “Şahed” texnologiyası artıq təkcə silah deyil, qlobal müharibə alətinə çevrilib – və indi İranın özünə qarşı istifadə olunur.
Musavat.com
