Yer Saatı Ümumdünya Təbiət Fondu (WWF) tərəfindən təşkil edilən və hər il mart ayının son şənbə günü keçirilən qlobal illik beynəlxalq təşəbbüsdür. Bu gün müəyyən bir vaxtda, dünyanın hər yerində insanlar işıqlarını və digər elektrik cihazlarını bir saatlıq söndürürlər. Tədbirin tarixi hər il üçün unikaldır. 2026-cı ildə bu tarix martın 28-nə təsadüf edir.
Kampaniya yerli vaxtla saat 20:30-dan 21:30-dək keçiriləcək.
Tədbirin məqsədi qlobal ictimaiyyətin diqqətini iqlim dəyişikliyi probleminə mümkün qədər geniş şəkildə cəlb etmək və ətraf mühit problemlərinin həlli üçün vahid fəaliyyətə ehtiyacın olduğunu nümayiş etdirməkdir.
Yer Saatı ilk növbədə, təbiətə hörmətin simvolik bir aksiyası, planetin iqlimini qorumaq və onun məhdud resurslarına qayğı göstərmək üçün qətiyyətli hərəkətlərə ictimai çağırışdır.
Alimlərin fikrincə, 2003-cü ilə qədər insan fəaliyyətinin planetin ekosistemlərinə təsiri o qədər artmışdı ki, mövcud tendensiyalar davam edərsə, 2050-ci ilə qədər insanların bəşəriyyətin enerji, su, qida, tullantıların saxlanmasına olan ehtiyaclarını ödəmək üçün ikinci bir planetə ehtiyacı olacaq. Buna görə də resursların qorunması problemi kollektiv şəkildə və müxtəlif səviyyələrdə həll edilməlidir, bugünkü tədbirlərin köməyi ilə dünyanın istənilən yerində hər bir insan təbii ehtiyatların tükənməsi problemi ilə bağlı narahatlığını nümayiş etdirə və sağlam bir planetə "səs verə" bilər.
Ətraf mühitin qorunması uğrunda mübarizədə həmrəylik nümayiş etdirmək üçün elektrik enerjisini bir saatlıq söndürmək ideyası ilk dəfə 2007-ci ildə tək bir yerdə - Avstraliyanın Sidney şəhərində həyata keçirilib. Növbəti il tədbir geniş dəstək qazanıb (35 ölkədən 100 milyondan çox insan iştirak edib) və beynəlxalq ekoloji təşəbbüsə çevrilib. O vaxtdan bəri təşəbbüs getdikcə daha çox insanın, şəhərin və ölkənin iştirakı ilə geniş vüsət alıb.
Bu gün Yer Saatı planetin ən böyük ekoloji kampaniyasıdır. Dünyanın 180 ölkəsindən təxminən 2 milyard insan həmin aksiyaya qatılır və 18 mindən çox memarlıq abidəsinin işıqlarını söndürür.
Bundan əlavə, tədbirdə dünyada milyonlarla adi vətəndaş və minlərlə təşkilat iştirak edir. Bu, tamamilə könüllü bir tədbir olduğundan, insanlar hansı və neçə elektrik cihazını söndürəcəklərinə özləri qərar verirlər və şəhər rəhbərliyi şəhər işıqlarının söndürülməsini təşəbbüs göstərir. Təhlükəsizlik səbəblərinə görə tədbir təşkilatçıları küçə və hava naviqasiya işıqlarını və ya işıqforları söndürməyi tövsiyə etmirlər.
Təkcə bir saatlıq elektrik kəsintisi Yer kürəsinin ekoloji vəziyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmasa da, təşkilatçılar inanırlar ki, bu tədbir bir çox insana elektrik enerjisinə qənaətin nəticədə atmosferə zərərli tullantıları azaldacağını və hər bir qayğıkeş insana planetin sağlamlığının qorunmasına töhfə vermək imkanı verəcəyini anlamağa kömək edəcək.
Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, "60" kampaniyasının loqotipi insanların iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparmaq üçün tədbirlər görərək Yer kürəsinə həsr etdikləri 60 dəqiqəni təmsil edir. Lakin Yer Saatı ildə bir dəfə işıqları bir saat söndürməkdən daha çox faydalıdır. Buna görə də təşkilatçılar iştirakçıları saatdan kənara çıxmağa və planet üçün daha bir addım atmağa, məsələn, suya qənaət etməyə, maşın sürmək əvəzinə ictimai nəqliyyatdan daha tez-tez istifadə etməyə, sudan daha ehtiyatla istifadə etməyə, kağız və plastik toplamağa və təkrar emal etməyə təşviq edirlər. Onlar, həmçinin onları ətraf mühit və ekoloji təşkilatlar və fondlar tərəfindən keçirilən müxtəlif ekoloji kampaniyalarda və tədbirlərdə iştirak etməyə təşviq edirlər.
Azərbaycan bu qlobal kampaniyanı dəstəkləyən ölkələrin siyahısına 2011-ci ildə qoşulub və o vaxtdan bəri kampaniya hər il IDEA-nın dəstəyi ilə ölkəmizdə keçirilir.
Yer Saatı beynəlxalq kampaniyasının Azərbaycan üzrə rəsmi əlaqələndiricisi olan IDEA İctimai Birliyinin və Ümumdünya Təbiəti Mühafizə Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə martın 28-də kütləvi aksiya təşkil ediləcək.
Kampaniyaya qoşulan bir çox qurum və təşkilatlar yerli vaxtla saat 20:30-dan başlayaraq binalarının fasad işıqlarını bir saatlıq söndürəcək. (AZƏRTAC)
