Nobel mükafatı laureatı iqtisadçı Cozef Stiqlits Yaxın Şərqdəki müharibə səbəbindən ABŞ-da staqflyasiya riskinin çox yüksək olduğunu söyləyib.
Hafta.az yazır ki, Cenevrədəki BMT qərargahında AFP-yə danışan Stiqlits ABŞ-ın müharibədən əvvəl də staqflyasiyaya yaxın olduğunu və müharibənin ölkəni staqflyasiya həddinə çatdırdığını söyləyib.
Staqflyasiya, bir ölkənin eyni vaxtda yüksək inflyasiya, zəif və ya mənfi artım və yüksək işsizliyin yaşadığı bir vəziyyətə verilən addır. Yüksək inflyasiya və zəif artım nadir hallarda birlikdə baş verdiyi üçün staqflyasiya klassik iqtisadiyyatda olduqca qeyri-adi və çətin bir böhrandır.
2001-ci ildə bazarların asimmetrik informasiya şəraitində necə fəaliyyət göstərdiyini təhlil etdiyinə görə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını qazanan Stiqlits, 1970-ci illərin neft şokları zamanı olduğu kimi, ABŞ-ın da staqflyasiyaya düşmək riskinin ən yüksək olduğu ölkə olduğunu söyləyib.
Kolumbiya Universitetinin professoru olan Stiglitz bildirib ki, ABŞ üçün staqflyasiya riski olduqca yüksək görünür.
1990-cı illərin sonlarında prezident Bill Klintonun iqtisadi məsləhətçilər şurasına sədrlik etdikdən sonra Dünya Bankında baş iqtisadçı vəzifəsində çalışan Stiglitzin sözlərinə görə, digər regionlarda vəziyyət o qədər də aydın deyil. O deyib ki, Avropa enerji sektorunda da inflyasiya təzyiqləri ilə üzləşəcək. Lakin Vaşinqtonun "artıq müdafiəniz üçün ABŞ-a etibar edə bilməzsiniz" mesajını açıq şəkildə göndərdikdən sonra müdafiə xərclərini sürətlə artırması həm də Avropa üçün böyümə "stimulu"dur.
Stiglitz, Trampın siyasətinin müharibə başlamazdan əvvəl belə ABŞ iqtisadiyyatını əhəmiyyətli dərəcədə zəiflətdiyini iddia edərək, 2025-ci ildə işçi qüvvəsinin iştirakının azalması və keçən ay işsizliyin artması kimi narahatedici göstəricilərə işarə edib.
O, iqtisadi artımın olmasına baxmayaraq, onun "qeyri-bərabər" olduğunu bildirdi və qeyd edib ki, bu artımın təxminən üçdə biri süni intellekt məlumat mərkəzlərinin yaradılması ilə bağlıdır.
Stiglitz əlavə edib: "Əksinə, fond bazarı yaxşı işləyir, çünki süni intellekt və texnologiya şirkətlərinin əhəmiyyətli çəkisi var. Bazarın qalan hissəsinə baxdıqda, əslində çətinlik çəkir".
Stiglitz həmçinin Trampın tarif siyasətinin inflyasiyanı artıracağını gözlədiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, normalda bir ölkə tarif tətbiq etdikdə, daha az mal idxal etdiyindən valyutasının bahalaşması gözlənilir və bunun deflyasiya effekti var. Lakin, əksinə, ABŞ-da dollar dəyərdən düşür. Stiglitzin sözlərinə görə, buna səbəb Trampın Amerikaya və dollara olan inamı sarsıtmasıdır.
"Zəif dollar tariflər səbəbindən inflyasiyanın azalmasına deyil, artmasına səbəb olur. İdxal etdiyimiz hər şey dollar ifadəsində daha bahalaşır", - o deyib.
Stiqlitzin sözlərinə görə, insanlar və müəssisələr "tariflərin nə olacağını, bu müharibənin nə qədər davam edəcəyini və ya enerji qiymətlərinin nə olacağını bilmirlər". Bu şərtlər müəssisələrin investisiya qoyuluşunun çətin olduğu qeyri-müəyyən bir mühitə düşməsi deməkdir.
