Martın 11-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab Ilham Əliyev və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti António Costa Bakıda mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər. Bu görüş və səsləndirilən fikirlər Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin mövcud vəziyyətini və perspektivlərini aydın şəkildə ortaya qoyur. Cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatı siyasi, iqtisadi və geosiyasi baxımdan bir neçə mühüm mesajı özündə ehtiva edir.

Bu sözləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Səttar Möhbalıyev deyib.

Fikirlərini davam etdirən millət vəkili bildirib ki, cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında dialoqun intensivliyini xüsusi vurğuladı. Avropa Komissiyası nümayəndələrinin son dövrlərdə Bakıya çoxsaylı səfərləri və yüksək səviyyəli görüşlər tərəflər arasında münasibətlərin yeni fəal mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Bu dinamika göstərir ki, Azərbaycan artıq Avropa üçün yalnız enerji tərəfdaşı deyil, həm də regional sabitliyin və iqtisadi əməkdaşlığın vacib iştirakçısı kimi qəbul olunur. Diplomatik baxımdan belə səfərlər siyasi etimadın dərinləşdiyini və tərəfdaşlığın institusional xarakter aldığını nümayiş etdirir. Dövlət başçısının diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri ticarət dövriyyəsi ilə bağlı statistik göstəricilərdir. Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanın xarici ticarətinin 50 faizinin Avropa İttifaqı ilə əlaqəli olması Brüsselin ölkə iqtisadiyyatında aparıcı rol oynadığını təsdiqləyir. Bu fakt iki mühüm tendensiyanı göstərir. Avropa bazarı Azərbaycan üçün əsas iqtisadi istiqamətlərdən biri olaraq qalır; investisiya və kapital axınının qarşılıqlı xarakter alması iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirir. Cənab Prezidentin vurğuladığı kimi, artıq Azərbaycan da Avropada investisiya qoyan ölkələr sırasındadır ki, bu da tərəfdaşlığın tək tərəfli deyil, qarşılıqlı fayda prinsipi üzərində qurulduğunu göstərir.
Azərbaycan–Aİ münasibətlərinin əsas dayaqlarından biri enerji əməkdaşlığıdır. 2022-ci ildə Avropa Komissiyası ilə imzalanmış enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq sənədi bu istiqamətdə yeni mərhələ yaratdı. Hazırda Azərbaycan qazı Avropanın 16 ölkəsinə çatdırılır və Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti bu resursdan istifadə edir. Bu göstərici Azərbaycanın Avropa enerji təhlükəsizliyində rolunun əhəmiyyətli dərəcədə artdığını təsdiqləyir. Cənab Prezident İlham Əliyevin açıqladığı planlara görə, yaxın 2–3 ildə əlavə olaraq ən azı 10 milyard kubmetr qaz hasilatı gözlənilir. Bu isə Avropanın enerji diversifikasiyası strategiyasında Azərbaycanın rolunu daha da gücləndirəcək. Bəyanatda diqqət çəkən digər istiqamət bərpaolunan enerji layihələridir. Azərbaycan yaxın illərdə 6–8 giqavat həcmində ixraca hazır yaşıl enerji istehsal etməyi planlaşdırır. Xəzər regionunda külək və günəş enerjisinin yüksək potensialı Avropa ilə yeni enerji körpülərinin yaradılmasına imkan verir. Bu çərçivədə dəniz dibi elektrik kabelləri və regional enerji ötürmə xətləri layihələri strateji əhəmiyyət kəsb edir. Beləliklə, enerji əməkdaşlığı təkcə qaz ixracı ilə məhdudlaşmır, həm də Avropanın yaşıl transformasiya strategiyasına inteqrasiya olunur.

Millət vəkili onu da bildirib ki, cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatında nəqliyyat və logistika məsələləri də mühüm yer tutur. Xüsusilə Orta Dəhlizin genişlənməsi Avropa ilə Asiya arasında yeni iqtisadi marşrutların formalaşmasına səbəb olur. Bu dəhliz Azərbaycanı qlobal ticarət sistemində mühüm tranzit mərkəzə çevirir. Avropa üçün isə bu marşrut həm enerji, həm də yük daşımaları baxımından alternativ və təhlükəsiz logistika xətti hesab olunur. Cənab Prezident İlham Əliyev bəyanatında Ermənistanla sülh prosesinə də xüsusi toxundu. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan artıq yeddi aydır sülh şəraitində yaşayır və bu prosesin real nəticələri görünməkdədir. Azərbaycanın Ermənistana neft məhsullarının təchizatına başlaması və tranzit məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılması regionda yeni əməkdaşlıq mühitinin formalaşdığını göstərir. Bu addımlar diplomatik baxımdan iki mühüm mesaj verir. Bakı sülh prosesinə real siyasi iradə nümayiş etdirir və regionda iqtisadi inteqrasiya münaqişə sonrası dövrün əsas elementinə çevrilir.
Cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığını bir daha nümayiş etdirdi. Enerji təhlükəsizliyi, ticarət, yaşıl enerji, nəqliyyat dəhlizləri və regional sabitlik kimi sahələrdə əməkdaşlıq iki tərəf üçün qarşılıqlı faydalı perspektivlər yaradır. Bu görüş həm də onu göstərir ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda təkcə regional deyil, həm də Avropa miqyasında mühüm siyasi və iqtisadi tərəfdaş kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir-deyə Səttar Möhbalıyev fikrini yekunlaşdırıb.

• Azərbaycan
• Münasibətlər
• Perspektivlər
• Səttar Möhbalıyev
• Yeni Mərhələ
• Avropa İttifaqı