ain.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.
Dünyada mövcud olan fobiyaları dəqiq saymaq mümkün deyil. Güman edilir ki, onların sayı həyatımızdakı bütün obyektlər və hadisələrin sayına bərabərdir. Lakin alimlər təxminən 500 real fobik pozuntu müəyyən ediblər.
Qaynarinfo xəbər verur ki, fobiyalar sağ qalma instinktinin bir göstəricisidir. Bəzi qorxular tamamilə məntiqlidir və izah oluna bilər. İnsanların niyə hündürlükdən və ya zəhərli ilanlardan qorxduğunu anlamaq asandır. Lakin bəzi qəribə və əcaib fobiyalar var ki, onların heç bir məntiqi izahı yoxdur.
Aşağıda həm geniş yayılmış, həm də az bilinən fobiyalara baxa bilərsiniz. Əgər sizdə bunlardan biri varsa, stressdən sonra özünüzü necə sakitləşdirməyi öyrənə bilərsiniz.
Ən yayılmış fobiyalar
"Very Well Mind" nəşri yayılmış fobiyaların siyahısını dərc edib və onları dörd əsas kateqoriyaya bölmək olar:
* müxtəlif təbii hadisələrlə bağlı qorxular (məsələn, şimşək, yanğın, ağaclardan qorxu);
* heyvanlardan qorxu;
* müəyyən situasiyalarda yaranan fobiyalar (klaustrofobiya, aerofobiya, səhnə qorxusu);
* xəstəliklər və tibbi müdaxilə ilə bağlı qorxular.
Lakin mövcud bütün fobiyaları tam təsvir etmək mümkün deyil, çünki hər bir obyektdən qorxmaq mümkündür. Texnologiyanın inkişafı ilə yanaşı, yeni qorxular da yaranır, məsələn, süni intellekt və 5G texnologiyasından qorxmaq.
Sayt istifadəçilərinə hansı fobiyaların onlarda olduğunu səsvermə vasitəsilə soruşmaq təklif olunub. Beş seçim ən çox səs toplayıb və bunlar insanların ən geniş yayılmış qorxuları hesab oluna bilər:
* Araxnofobiya – hörümçəklərdən qorxu. İnsanlar bu canlılardan zəhərli ola biləcəklərindən ehtiyat edirlər.
* Akrofobiya – hündürlükdən qorxu. Bu, insanların yüksək yerdə olarkən yıxılma təhlükəsi ilə izah olunur.
* Klaustrofobiya – dar yerlərdən qorxu. Lift və MRT skanerlərində panika hallarına səbəb ola bilər.
* Tripanofobiya – iynələrdən qorxu. Uşaqlarda və böyüklərdə müşahidə olunur, travmatik təcrübələr səbəb ola bilər.
* Aerofobiya – təyyarə ilə uçmaqdan qorxu. İnsanlar uçuş zamanı qorxudan qolları sıxır və bəzən huşunu itirə bilirlər.
Bundan əlavə, insanlar diş həkimindən, ilanlardan, itlərdən, klounlardan, ictimai çıxışlardan və açıq məkanlardan da qorxa bilərlər.
Ən qəribə və nadir fobiyalar
Bəzi qorxular məntiqsiz görünür və izah etmək çətindir, lakin fobiyalara hörmətlə yanaşmaq lazımdır, çünki onları insan özü seçmir.
"Very Well Mind" nəşri ən nadir fobiyaları belə siyahıya alıb:
* Antofobiya – çiçəklərdən qorxu;
* Xronomentrofobiya – saatlardan qorxu;
* Aritmofobiya – müəyyən rəqəmlərdən qorxu;
* Dendrofobiya – ağac və meşədən qorxu;
* Bibliofobiya – kitablardan qorxu;
* Mageyrokofobiya – yemək bişirməkdən qorxu;
* Xionofobiya – qar qorxusu;
* Genufobiya – dizlərdən qorxu;
* Barofobiya – cazibə qüvvəsindən qorxu;
* Kumpunofobiya – düymələrdən qorxu.
Bundan əlavə, nadir, lakin daha az ekzotik qorxular da mövcuddur:
* Ailurofobiya – pişiklərdən qorxu;
* Qlobofobiya – şar qorxusu, əsasən partlayış səsindən;
* Amaksafobiya – avtomobildə sürməkdən qorxu;
* Astrafobiya – şimşək qorxusu, həm səs, həm də təbii fəlakətdən qorxu səbəbi ilə.
Fobiyaların mövcudluğunu bilmək sizi artıq heç nə ilə təəccübləndirməyəcək. Hər bir qorxunun, hətta ən qəribəsinin də, psixoterapevt köməyi ilə aradan qaldırıla biləcəyini unutmayın.
Aydın
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
