RU

Dezinformasiyalarla necə başa çıxmaq olar? - ARAŞDIRMA

Dezinformasiya müasir informasiya mühitində ciddi problemlərdən birinə çevrilib. Sosial media, mesajlaşma proqramları və onlayn platformalar vasitəsilə qəsdən yanlış və ya yanıltıcı məlumatların sürətlə yayılması fərdi qərarverməyə və ictimai davranışa birbaşa təsir göstərir. İnsanlar çox vaxt məlumatı təsdiqləyici qərəz (confirmation bias) əsasında qəbul edir, yəni mövcud inanc və baxışlarına uyğun məlumatlara inanır, ziddiyyətli məlumatları isə rədd edir. Bu da dezinformasiyanın yayılmasını sürətləndirir və təsir dairəsini genişləndirir.

Dezinformasiyalarla mübarizə bir neçə səviyyədə həyata keçirilə bilər. İlk növbədə fərdlərin media savadlılığını artırmaq əsasdır. İnsanlar məlumat mənbələrini qiymətləndirməyi, faktları yoxlamağı və mövzunun kontekstini anlamağı öyrənməlidir. Bununla yanaşı, kritik düşüncə bacarıqları gücləndirilməlidir ki, fərd yalnız informasiya qəbul etməklə kifayətlənməyib, onun etibarlılığını da təhlil edə bilsin.

Texnoloji vasitələr də bu prosesdə əhəmiyyətli rol oynayır. Sosial media platformaları fakt-yoxlama alətləri təqdim edir, şübhəli məzmunu işarələyir və istifadəçiləri xəbərdar edir. Bundan başqa, süni intellekt texnologiyaları dezinformasiyanın sürətli aşkar edilməsinə və yayılmasının məhdudlaşdırılmasına imkan yaradır. Qlobal təcrübə göstərir ki, ölkələr həm təhsil, həm də texnologiya istiqamətində inteqrasiya olunmuş yanaşmalar tətbiq etdikdə ictimaiyyət dezinformasiyalardan daha az təsirlənir.

Sonda fərd və cəmiyyət səviyyəsində preventiv tədbirlər də əhəmiyyətlidir. İnsanlar sosial mediada paylaşmadan əvvəl məlumatın mənbəyini yoxlamalı, şübhəli kontentə ehtiyatla yanaşmalı və kritik yanaşma prinsiplərini tətbiq etməlidir. Eyni zamanda, dövlət və qeyri-hökumət təşkilatları media savadlılığı proqramlarını təşviq etməli, məlumatın etibarlı şəkildə çatdırılmasını təmin etməlidir.

Избранный
29
aznews.az

1Источники