ain.az bildirir, Lent az portalına istinadən.
Bir çox insan genetik testin yalnız mənşə haqqında məlumat verdiyini düşünür. Lakin reallıq bundan qat-qat maraqlıdır. Laborator hesabatlarında insanın gözlədiyindən daha çox ipucu gizlənə bilər.
Lent.az xəbər verir ki, bəzən test nəticələri insanın özü haqqında təsəvvürlərini tamamilə dəyişir. İnsanlar ailədə illərlə gizli saxlanılan irsi xüsusiyyətlər barədə məlumat əldə edirlər.
Ən gözlənilməz kəşflərdən biri nadir mutasiyaların gizli daşıyıcılığı ilə bağlı olur. İnsan özünü tam sağlam hiss edə bilər, lakin müəyyən genetik xüsusiyyətləri övladlarına ötürə bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu cür məlumatlar təşviş üçün əsas deyil. Əksinə, mümkün riskləri əvvəlcədən bilmək və lazım gəldikdə həkimlə məsləhətləşmək üçün fürsətdir.
Genetik analiz həm də orqanizmin fiziki yüklənmələrə reaksiyası barədə məlumat verə bilər. Bəzi insanlar genetik olaraq dözümlülüyə, digərləri isə güc idman növlərinə daha meyillidirlər.
İdman təbabəti üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məlumatlar məşq proqramlarını daha düzgün qurmağa kömək edir. Bu, sehr deyil, sadəcə biologiyanın praktik tətbiqidir.
Maraqlı məqamlardan biri də vitaminlərin mənimsənilməsi ilə bağlıdır. Məsələn, bəzi insanlar D vitaminini zəif mənimsəyir və bu, onların ümumi sağlamlıq vəziyyətinə təsir göstərir.
Dietoloqlar qeyd edirlər ki, belə məlumatlar fərdi qidalanma planının daha dəqiq tərtibinə imkan yaradır və müxtəlif pəhrizlər və qida əlavələri ilə nəticəsiz eksperimentlərin qarşısını alır.
Bəzi testlər kofeinin metabolizmi ilə bağlı fərqləri də üzə çıxarır. Bəzi insanlar çox miqdarda qəhvə içə bilir, digərlərində isə bir fincan belə ürəkdöyünmə yarada bilər.
Kardioloqlar bunu kofeini parçalamağa cavabdeh fermentlərin fəaliyyəti ilə izah edirlər. Bu da genlərin gündəlik vərdişlərə necə təsir göstərdiyinin daha bir nümunəsidir.
Genetik testlər dərmanlara reaksiyanı da müəyyənləşdirə bilər. Bəzi preparatlar bir insanda daha effektiv təsir göstərdiyi halda, digərində yan təsirlərə səbəb ola bilər.
Farmakogenetika artıq tibbdə aktiv şəkildə tətbiq olunur, baxmayaraq ki, bir çox insan bu sahə barədə məlumatlı deyil. Bu istiqamət həkimlərin müalicə təyinatında səhvlərin qarşısını almasına kömək edir.
Bəzən testlər gözlənilməz qohumluq əlaqələrini də üzə çıxarır. İnsanlar mövcudluğundan xəbərsiz olduqları uzaq qohumlarını tapırlar.
Psixoloqlar bildirirlər ki, belə kəşflər güclü emosiyalar yarada bilər. Lakin əksər hallarda insanlar bunu ailə tarixinin bir hissəsi kimi qəbul edirlər.
Genetika həmçinin orqanizmin stressə reaksiyasını da göstərə bilər. Bəzi insanlar genetik olaraq daha davamlı, digərləri isə daha həssas olurlar.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu məlumatlar hökm deyil, sadəcə istiqamətverici ipucudur. Öz xüsusiyyətlərini bilmək insana daha uyğun həyat tərzi seçməyə kömək edir.
Ən vacib məqam isə budur ki, genetik test insanın taleyini müəyyən etmir. O, sadəcə, insanın daha şüurlu seçimlər etməsi üçün bir xəritə rolunu oynayır. Və insan DNT-si haqqında nə qədər çox məlumat əldə edirsə, bir o qədər aydın olur ki, hər birimizin daxilində göründüyündən daha çox sirr gizlənir.
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
