Bizimyol saytından əldə olunan məlumata görə, ain.az məlumat yayır.
Son illərdə bazarlarda uşaq qidalarının qiymətinin kəskin artması ailə büdcələrinə ciddi təsir göstərən əsas amillərdən birinə çevrilib. Valideynlər xüsusilə süni qidalar, davam südü, orqanik pürelər və xüsusi tibbi təyinatlı məhsulların qiymətindən şikayətlənirlər.
Hazırda bazarda uşaq qidalarının qiyməti təxminən 9–10 manatdan başlayaraq 200–300 manata qədər yüksəlir. Qiymət fərqi əsasən məhsulun tərkibi, istehsal ölkəsi, brend nüfuzu və “orqanik” sertifikasiyası ilə əlaqələndirilir.
Ən çox satılan məhsullar 15–45 manat aralığında olan qidalardır. Bu seqment həm əlçatanlıq, həm də keyfiyyət baxımından orta təbəqə üçün nisbətən balanslı seçim hesab olunur. 45 manatdan yuxarı olan məhsullar isə artıq premium kateqoriyaya aid edilir və daha çox yüksək gəlirli ailələr tərəfindən alınır. Xüsusilə Avropa istehsalı olan markalar məsələn, Hipp, Aptamil və Nestle kimi brendlər bazarda yüksək qiymət seqmentində yer alır. Valideynlər bu məhsulları daha təhlükəsiz və keyfiyyətli hesab etsələr də, onların davamlı şəkildə alınması ailə büdcəsində ciddi yük yaradır.
Qiymət artımının bir neçə səbəbi var. İlk növbədə məhsulların böyük əksəriyyəti idxal olunur və valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklər qiymətə birbaşa təsir edir. Digər tərəfdən, orqanik məhsullara tələbatın artması istehsal xərclərini yüksəldir. Orqanik sertifikatlaşdırma, xüsusi xammal, nəzarət mexanizmləri və logistika xərcləri son qiymətdə əks olunur. Bundan əlavə, son illərdə qlobal inflyasiya və daşınma xərclərinin artması da qiymətlərin “od tutub yanmasına” səbəb olub.
Uşaq qidalarının bahalaşması təkcə istehlak məsələsi deyil, həm də sosial-demoqrafik problem kimi qiymətləndirilə bilər. Gənc ailələr üçün uşaq böyütmək artıq əvvəlki illərlə müqayisədə daha baha başa gəlir. Körpənin qidalanması, tibbi xərclər, geyim, baxça və digər ehtiyaclar nəzərə alındıqda aylıq xərclər əhəmiyyətli dərəcədə artır. Bu reallıq bəzi ailələrin ikinci və ya üçüncü uşaq planlarını təxirə salmasına, hətta ümumiyyətlə imtina etməsinə səbəb olur.
Demoqrafik baxımdan doğum səviyyəsinin azalması bir çox ölkələrdə müşahidə olunur və iqtisadi faktorlar burada əsas rol oynayır. Uşaq qidalarının qiyməti ümumi xərclərin yalnız bir hissəsi olsa da, xüsusilə ilk aylarda ailə büdcəsində böyük paya sahibdir. Ana südü ilə qidalanmanın mümkün olmadığı hallarda valideyn tam şəkildə hazır qidalardan asılı vəziyyətə düşür və aylıq xərclər yüzlərlə manata çata bilir. Bu isə orta gəlirli ailələr üçün ciddi maliyyə planlaması tələb edir.
Digər tərəfdən, valideynlər arasında “ən yaxşısını almaq” psixologiyası da geniş yayılıb. Uşağın sağlamlığı mövzusu emosional həssaslıq yaratdığı üçün ailələr bəzən daha bahalı məhsulu daha təhlükəsiz hesab edir. Marketinq strategiyaları və “premium”, “bio”, “orqanik” kimi ifadələr qiymət artımını psixoloji baxımdan əsaslandırır. Nəticədə ailə büdcəsi ilə real ehtiyac arasında balans pozula bilir.
Məsələyə sistemli yanaşma vacibdir. Yerli istehsalın təşviqi, keyfiyyətə nəzarətin gücləndirilməsi və müəyyən sosial dəstək mexanizmləri qiymətlərin daha əlçatan olmasına kömək edə bilər. Eyni zamanda valideynlərin məlumatlandırılması da önəmlidir. Hər bahalı məhsul mütləq şəkildə daha üstün demək deyil. Əsas meyar təhlükəsizlik standartlarına uyğunluq və uşağın fərdi ehtiyaclarıdır.
Uşaq qidalarının bahalaşması sadəcə bazar məsələsi deyil, sosial və demoqrafik təsirləri olan ciddi problemdir. Ailələr üçün artan xərclər fonunda uşaqların sayının azalması tendensiyası təsadüfi deyil. Əgər uşaq böyütmək iqtisadi baxımdan getdikcə çətinləşirsə, bu, uzunmüddətli perspektivdə cəmiyyətin yaş strukturuna və əmək bazarına da təsir göstərə bilər. Uşaqlar gələcəyin təminatıdır, lakin bu gələcəyin formalaşması üçün ailələrin iqtisadi yükü minimuma endirilməlidir.
Leyla Mirzə, Bizimyol.info
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.
