Qərbi Avstraliya sahilləri yaxınlığında Hind okeanının cənub hissəsində duzluluq səviyyəsinin misli görünməmiş azalması qeydə alınıb. Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər: proses görünməmiş sürətlə baş verir və qlobal okean sirkulyasiyası, eləcə də planetin iqlimi üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər...
Poliqon xəbər verir ki, müvafiq araşdırma Nature Climate Change” jurnalında dərc olunub. Alimlər son 60 ildə baş verən dəyişiklikləri təhlil edərək müəyyən ediblər ki, regionda duzluluq təxminən 30% azalıb.
Səbəb yağışlar deyil, küləklərin dəyişməsidir
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, alim Hensin Çenin sözlərinə görə, suyun şirinləşməsi yağıntıların artması ilə deyil, iqlim istiləşməsi səbəbindən qlobal külək rejimlərinin dəyişməsi ilə bağlıdır. Küləklər Hind-Sakit okean regionundan daha çox şirin suyu Hind okeanının cənub hissəsinə daşıyır və bununla da onun kimyəvi balansını dəyişir.
Tədqiqatçılar dəyişikliklərin miqyasını hər il Taho gölünün həcminin 60%-nə bərabər əlavə şirin su axını ilə müqayisə edirlər. Müəlliflərin hesablamalarına görə, bu qədər su ABŞ əhalisini 380 ildən çox müddət ərzində içməli su ilə təmin etməyə kifayət edərdi.
Niyə duzluluq vacibdir?
Duzluluq birbaşa dəniz suyunun sıxlığına, deməli, okean axınlarının hərəkətinə təsir edir. Daha az duzlu su yüngül olur və səthə yaxın qalır, bu isə okeanın qatlarının şaquli qarışmasını pozur.
Bu proses dərinliklərdən qida maddələrinin səthə daşınması üçün həyati əhəmiyyət daşıyır, çünki onlar dəniz ekosistemlərini dəstəkləyir. Dəyişikliklər planktona və dəniz otlarına – okeandakı qida zəncirinin əsasına – təsir göstərə bilər.
Mümkün qlobal nəticələr
Hind okeanının cənub hissəsi okeanlar və materiklər arasında istiliyin paylanmasını tənzimləyən qlobal termohalin sirkulyasiyada əsas rol oynayır. Duzluluğun daha da azalması bu prosesləri zəiflədə bilər.
Alimlər dəyişikliklərin digər okean hövzələrində, o cümlədən Atlantik okeanında da hiss oluna biləcəyini istisna etmirlər. Bu isə Avropa və Şimali Amerikanın iqliminə təsir göstərə bilər.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, okeanlar bir-biri ilə əlaqəlidir, buna görə də hətta regional dəyişikliklər belə planet miqyasında nəticələr doğura bilər.
Poliqon.info
