Bakı, 18 fevral, AZƏRTAC
Tropik meşələr hər il çoxlu miqdarda yağıntı istehsal edir və bu, artan iqlim təzyiqi qarşısında onların qorunmasına olan ehtiyacı artırır.
AZƏRTAC PAP-a istinadla xəbər verir ki, bu barədə “Communications Earth & Environment” jurnalında məlumat verilib.
Lids Universitetinin (Böyük Britaniya) alimləri meşələrin təmin etdiyi ən az bilinən ekosistem xidmətlərindən kəmiyyətcə birini müəyyən ediblər: hər hektar meşə ildə 2,4 milyon litr yağış istehsal edir. Bu, Olimpiya üzgüçülük hovuzunu doldurmaq üçün kifayətdir.
Müəlliflər hesablayıblar ki, Braziliya Amazonunda yağıntının miqdarı regional kənd təsərrüfatına ildə təxminən 20 milyard dollar töhfə verir. Müqayisə üçün qeyd olunub ki, Amazon meşələrinin qorunması və ya bərpası üçün mövcud maliyyə stimulları bu miqdarın yalnız kiçik bir hissəsini təşkil edir.
Tropik meşələr buxarlanma kimi tanınan bir proses vasitəsilə kənd təsərrüfatı, su təchizatı və enerji istehsalının əsasını təşkil edən regional və kontinental yağıntı sistemlərini dəstəkləməyə kömək edir. Günəş enerjisi suyu yarpaqlardan atmosferə ötürmək üçün istifadə olunur. Tədqiqatlar göstərir ki, tropiklərdə hər kvadratmetr meşə ildə təxminən 240 litr, Amazonda isə 300 litrə qədər yağıntı istehsal edir.
Meşələrin qırılması artıq xeyli xərclərə səbəb olub. Alimlər hesablayıblar ki, son onilliklərdə Amazoniyanın təxminən 80 milyon hektar ərazisinə təsir edən meşələrin qırılması yağıntını azalda bilərdi ki, bu da qida istehsalına, su elektrik stansiyalarına və su təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərib.
Braziliya iqtisadiyyatı xüsusilə həssasdır. Ölkənin kənd təsərrüfatının təxminən 85%-i yağıntıdan asılıdır və yağışların azalması və bununla bağlı mövsümlərin gecikməsi artıq meşələrin qırılmasının yüksək səviyyədə olduğu bölgələrdə soya və qarğıdalı məhsuldarlığına təsir göstərib. Yağıntı miqdarının azalması, həmçinin içməli su təchizatını, ucqar bölgələrdə çay nəqliyyatını, su elektrik enerjisi istehsalını və hətta qalan tropik meşələrin karbon qazını udmaq qabiliyyətini də təhlükə altına alır.
