Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, ain.az xəbər verir.
Alimlər amerikalı ixtiraçı Tomas Edisonun erkən eksperimentlərindən birini təkrarlayıblar. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, Edison bəlkə də öz dövründə tam anlam verə bilmədiyi xüsusiyyətlərə malik material yaradıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" yazıb.
Qeyd olunur ki, Edisonun əvvəlində digər ixtiraçılar da elektrik lampaları hazırlamışdılar, lakin bu erkən modellərin iş müddəti çox qısa, istehlak etdiyi cərəyan isə çox yüksək idi. Edison və komandası müxtəlif lampanın filaman növləri və kömür qalıqlarının çıxarılması üsulları ilə eksperimentlər apararaq böyük irəliləyiş əldə etmişdi.
Rays Universitetindən Lukas Eddi və digər alimlər Edisonun 1879-cu il təcrübəsini təkrar ediblər, lakin məqsəd lampanın yaradılması deyil, qrafen əldə etmək olub. Qrafen, altıguşəli struktura malik ikiölçülü karbon formasıdır və kvant fizikasında eksperimentlərdə istifadə olunur; gələcəkdə superkompüterlər və enerji saxlama qurğularında tətbiq edilə bilər.
Alimlərin dediyinə görə, karbonun bir forması olan turbo-statik qrafen hazırda karbon rezistoruna gərginlik tətbiq edilməklə əldə edilir və ən azı 2000 °C temperatur tələb edir. Tədqiqatçılar daha ucuz və sadə üsul tapmaq istəyiblər.
Eddi bildirib ki, əvvəlcə o və komanda qıvılcım qaynaq aparatlarından tutmuş ildırım vurmuş ağaclara qədər hər şeyi nəzərdən keçiriblər. Bir müddət sonra onlar xatırlayıblar ki, Edisonun erkən lampalarında tez-tez karbon filaman istifadə olunurdu.
Məqalədə xatırladılır ki, Edisonun ilk lampaları filamanı 2300 °C qədər qızdırmaqla işə düşürdü. Sonradan karbon filamanlar volfram filamanlarla əvəz olunub.
Alimlər lampanı yalnız 20 saniyəlik yanıq vəziyyətdə saxlayaraq filamanın rəngini bozdan gümüşü tona dəyişə biliblər. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, filamanın bəzi hissələri qrafenə çevrilir.
Alimlər hesab edirlər ki, Edisonun lampalarına bənzər qurğular qrafenin sabit gərginlik altında istehsalını və onun daxilində defektlərin yaranmasını daha asan öyrənmək üçün istifadə oluna bilər.
Aydın
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
