“Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə Prezident İlham Əliyevin “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”na layiq görülməsi təkcə diplomatik protokol hadisəsi deyil, Azərbaycanın yeni geosiyasi statusunun beynəlxalq miqyasda təsdiqi kimi dəyərləndirilə bilər. Bu mükafat bir liderin deyil, bütövlükdə regionun münaqişədən əməkdaşlığa keçidinin simvoluna çevrilir”.
Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Musa Quliyev deyib.
Onun sözlərinə görə, son onilliklərdə Cənubi Qafqaz uzunmüddətli münaqişələrin, qarşıdurmaların və etimadsızlığın hökm sürdüyü region kimi tanınırdı. “Lakin Vaşinqton sammiti və onun nəticəsi kimi formalaşan sülh gündəliyi regionun siyasi xəritəsində dönüş nöqtəsi yaratdı. Əbu-Dabidə təqdim edilən mükafatın mahiyyəti də məhz bu dönüşün beynəlxalq səviyyədə təsdiqlənməsidir”, - o qeyd edib.
Deputat deyib ki, dünya liderlərinin videomüraciətlərində səslənən fikirlər, xüsusən də Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Pakistan, İordaniya və digər dövlət rəhbərlərinin sülh prosesini tarixi hadisə kimi qiymətləndirməsi bu prosesin regional çərçivəni aşaraq qlobal əhəmiyyət kəsb etdiyini göstərir. “Sülhün yalnız iki ölkə arasında deyil, daha geniş coğrafiyada sabitliyə təsir edən faktor kimi təqdim olunması Azərbaycanın diplomatik çəkisinin artmasının göstəricisidir.
Siyasi iradə və diplomatiyanın sintezi
Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi əsas tezis – “biz sülh şəraitində yaşamağı öyrənirik” – əslində post-münaqişə dövrünün fəlsəfəsini ifadə edir. Bu fikir müharibədən çıxan cəmiyyətlərin qarşısında duran ən çətin mərhələnin hərbi deyil, siyasi və psixoloji transformasiya olduğunu vurğulayır.
Altı ay ərzində nəqliyyat məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılması, enerji ixracının başlanması, ticarət əlaqələrinin genişlənməsi kimi addımlar sülhün kağız üzərində deyil, real iqtisadi əməkdaşlıq müstəvisində qurulduğunu nümayiş etdirir. Bu isə sülhün dayanıqlığını təmin edən ən mühüm amildir.
Diplomatiyanın yeni mərkəzləri və çoxşaxəli tərəfdaşlıq
Əbu-Dabi mərasiminin rəmzi məqamlarından biri də son danışıqlar raundunun məhz bu şəhərdə keçirilməsi idi. Bu fakt qlobal diplomatiyada yeni platformaların rolunun artdığını göstərir. ABŞ, BƏƏ və digər tərəfdaşların prosesdə iştirakının vurğulanması Azərbaycanın çoxvektorlu diplomatiyasının effektivliyini nümayiş etdirir.
Bu kontekstdə Zayed Mükafatı yalnız humanitar təşəbbüs deyil, həm də beynəlxalq diplomatik konsensusun rəmzi kimi çıxış edir.
Humanizm və siyasi liderlik: ideoloji xətt
Mərasimdə Papa XIV Leo və Əl-Əzhər imamının müraciətləri sülhün dini və mənəvi aspektlərini ön plana çıxardı. Bu, mükafatın sırf siyasi deyil, humanist və sivilizasion dəyər daşıdığını göstərir.
Beləliklə, İlham Əliyevin bu mükafata layiq görülməsi regional münaqişənin həllində siyasi iradənin, diplomatiyanın effektivliyinin, humanist dəyərlərin siyasi qərarlara inteqrasiyasının beynəlxalq səviyyədə qəbul edildiyini nümayiş etdirir.
Yeni geosiyasi reallıq
Əbu-Dabi mərasimi ilə formalaşan mesaj aydındır: Cənubi Qafqaz artıq qarşıdurma məkanı deyil, əməkdaşlıq platformasına çevrilir. Bu isə Azərbaycanın regionun təhlükəsizlik və əməkdaşlıq arxitekturasında əsas aktorlardan biri kimi qəbul edildiyini göstərir.
Nəticə etibarilə, “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” Prezident İlham Əliyevin timsalında Azərbaycanın sülh təşəbbüslərinin beynəlxalq legitimliyinin və qlobal səviyyədə qəbulunun simvoluna çevrildi. Bu hadisə regionun tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər”.
Mürtəza
