Turş kələm çox vaxt super qida (superfood) adlanır. Bir mütəxəssis turş kələmin faydalarının nə olduğunu - həzmi həqiqətən yaxşılaşdırıb arıqlamağa kömək edib-etmədiyini və bu məhsulla kimlərin diqqətli olmalı olduğundan danışıb...
Poliqon xəbər verir ki, biokimyaçı, nutrisioloq, diyetoloq və Beynəlxalq Funksional Tibb Təşkilatının üzvü Anastasiya Kozir Unian-a açıqlamasında turş kələmin həqiqətən superfood olduğunu, amma hər şeyin miqdardan asılı olduğunu bildirib. Bu halda miqdar həlledicidir.
Onun sözlərinə görə, kələmin fermentasiyası süd turşusu bakteriyaları (Lactobacillus) hesabına baş verir. Proses kələm duzlanıb sıxıldıqda başlayır:
* Şəkər əlavə etmək vacib deyil.
* Duz faydalı bakteriyalar üçün düzgün mühit yaradır və zərərli mikroorqanizmlərdən qoruyur.
* Kələmin buraxdığı şirə həzmə müsbət təsir göstərir və mədə-bağırsaq sistemini dəstəkləyir.
Turş kələmin müntəzəm, amma ölçülü istehlakının əsas effekti bağırsaq sağlamlığının qorunmasıdır. Tərkibindəki probiotiklər və prebiotiklər mikrobiomu dəstəkləyir və bağırsaq peristaltikasını yaxşılaşdırır.
Digər faydaları:
* Fermentasiya zamanı yaranan üzvi turşular mədədə xlorid turşusunun konsentrasiyasını artırır və zülalların həzminə kömək edir.
* Həll olan lif bağırsaqda öd turşularının qalıqlarını sorur, öd ifrazını yaxşılaşdırır, yağ qalıqlarını parçalayır və artıq xolesterini xaric edir.
* Faydalı bakteriyalar immunoqlobulinlərin yaranmasına kömək edir və bağırsaq selikli qişasını infeksiyalardan qoruyur.
* C vitamini güclü antioksidantdır və immun hüceyrələri qoruyur.
* Yəni turş kələm faydalıdır, amma əsas şərt balansdır: azı xeyir, çoxu zərər verə bilər.
Qadınlar və kişilər üçün faydası
Mütəxəssisin sözlərinə görə, turş kələm hər iki cins üçün faydalıdır, amma qadınlar üçün xüsusilə:
* Hormon balansına müsbət təsir edir.
* Menstrual siklin lutein fazasında əsəbilik və şəkərə meyli azalda bilər.
* Dərinin vəziyyətini yaxşılaşdıra bilər.
* Xroniki kandidoz və sistitlə mübarizədə köməkçi ola bilər.
* Arıqlamaq istəyənlər üçün də uyğundur — az kalorili və liflə zəngin olduğu üçün toxluq hissini uzadır və iştahanı nəzarətdə saxlayır.
Kişilər üçün isə:
Turş kələm artıq estrogenin orqanizmdən xaric olunmasına kömək edə və testosteron səviyyəsini dəstəkləyə bilər. Testosteron isə əzələ kütləsi, ürək-damar sağlamlığı, sümük möhkəmliyi və əhval-ruhiyyə ilə bağlıdır.
Hər gün yemək olarmı və kimlərə olmaz?
Diyetoloq tövsiyə edir:
"Gündə 120–150 qramdan çox yeməməyi, rasiona digər lif mənbələrini də əlavə etməyi məsləhət görürəm".
Səbəb - turş kələm duzlu məhsuldur:
* Böyrəklərə yük sala bilər
* Şişkinlik (ödem) yarada bilər
Həddindən artıq lif və canlı bakteriyalar qaz, köp və narahatlıq yarada bilər. Ona görə səhər və ya naharda, zülallı qidalarla birlikdə yemək daha yaxşıdır.
Bu hallarda ehtiyatlı olmaq lazımdır:
* Bağırsaqda həddindən artıq bakterial artım sindromu (SIBO)
* Qıcıqlanmış bağırsaq sindromu, qarın ağrıları
* Kəskinləşmiş qastrit
* Allergiya və histamin həssaslığı
Ekspert vurğulayır ki, belə hallarda əvvəlcə müalicə olunmaq, sonra məhsulu az-az rasiona daxil etmək lazımdır.
Poliqon.info
