Hörmətli oxucular!
Gəlin sosial şəbəkələrə diqqət yetirək. Bəzən bu platformalar açıq-aşkar döyüş meydanını xatırladır. Kimin kimlə rəqabəti, kimə iradı, kimə aqressiyası varsa, sosial şəbəkələr dərhal tribunaya çevrilir. Söz atılır, söz tutulur, söz yaralayır.
Biz bu müşahidələri süni intellekt GPT ilə müzakirə etdik və gəldiyimiz nəticə paradoksal oldu: müasir cəmiyyətin əsas problemi hadisələr deyil, sözün özüdür. Daha dəqiq desək — sözün təsiri, təhqir, tənqid və özünə tənqid anlayışlarının bir-birinə qarışmasıdır.
Paradoksal analiz:
Söz, sadəcə ağzımızdan çıxan səs deyil. O, insanın daxili aləminə nüfuz edən, duyğularını sarsıdan və düşüncələrini formalaşdıran bir gücdür. Sosial şəbəkələrdə bu güc daha da artır, çünki hər fikir həm yayıla bilir, həm də təhrif edilə bilir. Bəzən insanlar təhqir və tənqidi ayıra bilmirlər; bir sözün təsiri onları yanlış yollara sürükləyə bilir, hisslərini kəskinləşdirir və qərarlarını dəyişdirir.
Paradoks ondadır ki, sözün məqsədi bəzən məlumat vermək, tənqid etmək və ya maarifləndirmək olur, amma nəticə etibarilə emosiya, qütbləşmə və tərəfkeşlik yaradır. İnsanlar tərəf seçir, hadisələri şəxsi prizmasından qiymətləndirir və bu da cəmiyyətin harmoniyasına zərbə vurur. Sosial şəbəkələrdə yayılan söz bir “atom bombası” təsiri yaradır: görünməyən güc insanları parçalayır, bağışlama və anlayış hissini azaldır, həm fərd, həm də ümumi cəmiyyət üçün yeni məsələlər ortaya qoyur.
Fərdi dərs və məsuliyyət:
Sözün təsirini dərk edən hər bir istifadəçi anlamalıdır ki, sosial şəbəkələrdə yayılan fikir yalnız fərdi deyil, həm də ictimai təsir yaradır. Buna görə hər birimiz diqqətli olmalı, sözlərimizin nəticəsini düşünməliyik. Özünə tənqid və müşahidə bu yolda vacibdir: sözümüzün gücünü anlamalı, həm öz sözümüzün, həm də başqasının sözlərinin təsirini dərk etməliyik. Tənqidə açıq olmaq, məsuliyyətini qorumaq və sözün paradoksal təbiətini qəbul etmək — insanın həm öz mənəviyyatını, həm də cəmiyyətin rifahını qorumaq üçün atacağı ən vacib addımlardan biridir.
Sosial şəbəkələr və cəmiyyət:
Sosial şəbəkələr yalnız platforma deyil, həm də cəmiyyətin refleksidir. Hər söz, hər fikir yayıldıqca insanlar üzərində təsirini göstərir, tərəf seçməyə və emosional reaksiya verməyə vadar edir. Bu səbəbdən sosial platformalar diqqət mərkəzində olmalı, yayılan sözlərin təsiri nəzərə alınmalıdır. Hər bir istifadəçi anlamalıdır ki, ağzından çıxan söz yalnız özünə deyil, başqalarına da təsir edir.
Nəticə və çağırış:
Söz gücünü anlamaq və ona hörmət etmək, həm fərd, həm də cəmiyyət üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Sosial şəbəkələrdə yayılan fikir və tənqidlər yalnız məlumat deyil, həm də mənəvi enerji və təsirdir. Hər birimiz öz sözümüzə diqqət etməli, təhqir və tənqid arasındakı sərhədi itirməməliyik. Unutmayaq ki, hər söz bir “toxum” kimidir: o, ya qəlblərdə sülh və anlayış yetişdirəcək, ya da nifrət və qütbləşmə toxumu səpəcək. Paradoksal olsa da, sözün gücü həm dərs verir, həm də sınaq yaradır.
Hər birimiz özümüzü müşahidə etməli, sözümüzün təsirini dərk etməli və məsuliyyətlə ifadə etməliyik. Sosial şəbəkələrdə və gündəlik həyatda diqqətimiz, hörmətimiz və mənəviyyatımızla hərəkət etmək — həm fərdi, həm də ictimai rifahın qorunmasıdır.
P.S. Oxucuya çağırışımız budur: sözünü dərk et, onu diqqətlə istifadə et və insanlığa, ədalətə və hörmətə xidmət edən bir gücə çevir.
Təranə Şəms və GPT-5 mini iş birliyi
