ain.az bildirir, Lent az saytına əsaslanaraq.
Dünya sərvətləri deyildikdə çoxlarının ağlına bank seyfləri, qızıl külçələri və güclü mühafizə olunan anbarlar gəlir. Lakin mütəxəssislər bildirir ki, bəşəriyyət üçün ən qiymətli ehtiyatlar bu məkanlarda deyil, toxum anbarlarında qorunur.
Lent.az xəbər verir ki, bu obyektlər genetik banklar kimi tanınır.
Burada dünyanın müxtəlif bölgələrindən toplanmış minlərlə bitki növünün toxumları saxlanılır. Nadir yabanı bitkilərdən tutmuş əsas kənd təsərrüfatı məhsullarına qədər geniş çeşiddə nümunələr xüsusi şəraitdə qorunur.
Ən məşhur belə mərkəz Norveçin Şpitsbergen arxipelaqında yerləşən Svalbard Global Seed Vault hesab olunur. “Bitkilərin Nuh gəmisi” kimi tanınan bu anbarın daxilində temperatur təxminən –18 dərəcə səviyyəsində sabit saxlanılır. Bu isə toxumların onilliklər, hətta bəzi hallarda yüzilliklər boyu öz keyfiyyətini itirmədən qalmasına imkan verir.
Alimlərin sözlərinə görə, toxum bankları qlobal fəlakətlərə qarşı sığorta rolunu oynayır. Hər hansı bitki növü təbiətdə məhv olarsa, onun genetik nümunəsini bu anbarlardan bərpa etmək mümkündür. Bu sistem iqlim dəyişiklikləri, xəstəliklər və ərzaq çatışmazlığı risklərinə qarşı mühüm müdafiə mexanizmi sayılır.
Hər bir konteynerdə yüz minlərlə toxum nümunəsi yerləşdirilir və onlar rütubət, işıq və temperatur dəyişikliklərindən xüsusi texnologiyalar vasitəsilə qorunur. Mütəxəssislər bildirir ki, bu ehtiyatların dəyəri qızıldan daha yüksəkdir, çünki qızıl böhran zamanı insanları qida ilə təmin edə bilmir, toxumlar isə kənd təsərrüfatının gələcəyini formalaşdırır.
Qeyd olunur ki, toxum banklarına giriş ciddi qaydalarla tənzimlənir və yalnız xüsusi icazə ilə mümkündür. Bu cür anbarlar təkcə Norveçdə deyil, ABŞ, Çin, Hindistan və bir çox digər ölkələrdə də fəaliyyət göstərir. Onlar qlobal şəbəkə kimi işləyir və ehtiyatların müxtəlif nöqtələrdə paralel qorunmasını təmin edir.
Mütəxəssislər hesab edir ki, artan iqlim çağırışları fonunda bu genetik bankların əhəmiyyəti daha da artır. Çünki burada saxlanılan toxumlar yalnız bitkilərin deyil, gələcək nəsillərin qida təhlükəsizliyinin də təminatçısı kimi qiymətləndirilir. Əsl sərvət isə seyflərdəki metal deyil, həyatın davamını mümkün edən resurslar hesab olunur.
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
