Ağ Evin ICE ilə bağlı siyasəti fonunda demokratlar Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyinin maliyyələşdirilməsini bloklamaqla hədələyir...
Poliqon xəbər verir ki, Minnesota ştatının Minneapolis şəhərində baş verən və ABŞ İmmiqrasiya və Gömrük Xidməti (ICE) əməkdaşının Aleks Prettini öldürməsi ilə nəticələnən hadisədən sonra Vaşinqtonda yeni siyasi qarşıdurma mərhələsi başlayıb. Qeyd edilir ki, Ağ Evin bu qətllərə, həm Aleks Prettinin, həm də daha əvvəl Rene Qudun öldürülməsinə reaksiyası başsağlığı və təəssüf ifadələri deyil, Minnesotaya qarşı siyasi təzyiqlər olub.
Məhz bu yanaşma Demokrat Partiyasını daha sərt addımlar atmağa sövq edib. Demokratlar yalnız qəzəbli bəyanatlarla kifayətlənməyəcəklərini, konkret siyasi hərəkətlərə keçəcəklərini bildiriblər. Onlar ABŞ-nin Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyinin (ICE bu qurumun tərkibində fəaliyyət göstərir) maliyyələşdirilməsini bloklamaq, federal büdcəyə səs verməmək və bununla da fevral ayından etibarən hökumətin fəaliyyətinin yenidən dayandırılmasına – “şatdaun”a səbəb olmaqla hədələyirlər.
Qeyd olunur ki, hökumətin fəaliyyətinin dayandırılması texniki baxımdan ICE-in işini tam dayandırmaya bilər. Qurum əvvəl ayrılmış və “Böyük gözəl qanun” çərçivəsində təsdiqlənmiş vəsaitlər hesabına fəaliyyətini davam etdirə bilər. Lakin demokratların əsas məqsədi bu deyil. Onların hədəfi seçkilər ərəfəsində aydın siyasi və mənəvi xətt çəkmək, ICE-in fəaliyyətinə görə məsuliyyətin kimin üzərində olduğunu cəmiyyətə açıq şəkildə göstərməkdir.
Demokratlar ya birbaşa Daxili Təhlükəsizlik Naziri Kristi Noemin istefasını, ya da ICE-in tamamilə ləğvini tələb edə bilərlər. Alternativ variant kimi isə daha incə və geniş ictimai dəstək qazana biləcək tələblər irəli sürülür. Bunlara ICE-in maliyyələşdirilməsinin ciddi şərtlərlə bağlanması daxildir: məhkəmə orderləri olmadan həbslərin qadağan edilməsi, əməkdaşlar üçün bədən kameralarının məcburi tətbiqi, maskalardan istifadənin yasaqlanması, silahdan istifadəyə məhdudiyyətlər və hər silah tətbiqindən sonra avtomatik istintaq mexanizmlərinin işə salınması. Bu tələblər respublikaçıları seçkilər öncəsi açıq səsverməyə məcbur edə bilər.
Ekspertlərin fikrincə, mümkün “şatdaun”un əsas təsiri onun zamanlaması ilə bağlıdır. Hökumətin işinin dayandırılması ICE-in fəaliyyətini və bu qurumun ətrafında yaranmış qalmaqalları Ağ Ev üçün ən əlverişsiz məqamda, administrasiyadan narazılığın artdığı dövrdə ictimai müzakirələrin mərkəzinə çıxara bilər.
Minnesotada baş verən ilk qətldən sonra keçirilən sorğular demokratların ciddi üstünlük qazandığını göstərir. Hazırda onlar respublikaçıları 48%-ə qarşı 43% fərqlə qabaqlayır. Seçicilərin təxminən yarısı (49%) hesab edir ki, ölkə bir il əvvəllə müqayisədə daha pis vəziyyətdədir.
Analitiklər vurğulayır ki, bu, Demokrat Partiyasına yönəlmiş klassik simpatiya artımı deyil, daha dərin bir prosesin, ümumi narazılığın göstəricisidir. Gallup-un məlumatına görə, 2026-cı ildə amerikalıların rekord səviyyəsi, 45%-i özünü müstəqil seçici kimi identifikasiya edib ki, bu da tarixi maksimumdur. Seçicilər demokratlara doğru “dönmür”, əksinə, tрампизмdən uzaqlaşırlar. Nəticədə demokratlara səs vermək bir çoxları üçün sadəcə “defolt seçimə” çevrilir, çünki respublikaçılar getdikcə xaos, məcburiyyət və səlahiyyətlərin aşılması ilə assosiasiya olunur.
Bu gərgin fon üzərində ABŞ-nin baş prokuroru Pem Bondinin məktubu da əlavə qalmaqala səbəb olub. Məktubda Minnesotadan Ədliyyə Nazirliyinə sosial təminat bazalarının və seçici siyahılarının ötürülməsi tələb olunur. Bu, “qanun və asayişin bərpası” üçün zəruri şərt kimi təqdim edilir. Bildirilir ki, yalnız bundan sonra ICE-in ştatdan çıxarılması müzakirə oluna bilər.
Demokrat senator Kris Mörfi isə yaydığı videomüraciətdə bunu açıq şəkildə şantaj adlandırıb. Onun sözlərinə görə, “burada heç vaxt təhlükəsizlikdən söhbət getməyib, məqsəd seçkilərə nəzarət etməkdir”. Senator daha da irəli gedərək bildirib ki, söhbət seçkilərin saxtalaşdırılması və oğurlanması cəhdindən gedə bilər. Mörfinin fikrincə, Donald Tramp son dərəcə qeyri-populyardır və demokratiyaya sadiq deyil, buna görə də hakimiyyəti qorumağın yeganə yolunu noyabr seçkilərində qələbəni istənilən üsulla təmin etməkdə görür.
Bu ittihamlar son dərəcə ağır hesab olunur. Lakin tənqidçilər vurğulayırlar ki, hətta senator Mörfi müəyyən məqamlarda şişirtməyə yol versə belə, ştatların seçki infrastrukturu hüquq-mühafizə orqanları arasında siyasi qarşıdurmanın alətinə çevrilə bilməz.
Hökumətin fəaliyyətinin dayandırılması nə seçicilər, nə də siyasətçilər üçün arzuolunandır. Bununla belə, görünən odur ki, demokratlar respublikaçıları iki ABŞ vətəndaşının ölümü fonunda Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyinin maliyyələşdirilməsini açıq şəkildə əsaslandırmağa məcbur edəcəklər. Bu halda müzakirə artıq təkcə Konqresin rolu ilə məhdudlaşmayacaq, həm də bəzi respublikaçıların hələ də müstəqil siyasi mövqeyə sahib olub-olmadığı, yoxsa sadəcə Tramp administrasiyasının qərarlarını təsdiqləmək üçün səs verib-vermədiyi sualı gündəmə gələcək.
Poliqon.info
