.jpg)
Müasir meqapolislər dayanıqlı inkişaf və nemətlərin bölüşdürülməsi mərkəzləri olmaq əvəzinə, getdikcə daha çox sosial və ərazi bərabərsizliyinin mənbəyinə çevrilirlər.
Bunu Milano Texniki Universitetinin professoru Valeriya Fedeli WUF13 çərçivəsində keçirilən tədbirdə bəyan edib.
Onun sözlərinə görə, böyük aqlomerasiyalar sərvəti, yüksək texnologiyalı iş yerlərini və investisiyaları cəmləşdirir, lakin bu resursları mərkəzi rayonlardan kənara yenidən bölüşdürməyə qadir deyil.
"Metropoliyalar ayrı-ayrı firavanlıq adaları yaradır, lakin bu rifahı ətraf ərazilərə və regionlara ötürməyə qadir deyil", - o deyib.
Fedeli qeyd edib ki, bu cür model mərkəzi rayonlarla periferiya arasındakı uçurumu dərinləşdirir, həmçinin böyük şəhər mərkəzlərindən kənarda ictimai nemətlərin deqradasiyasına və həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarır.
Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumu çərçivəsində səsləndirilən fikirlər müasir urbanizasiya modelinin əsas problemlərindən birini yenidən gündəmə gətirib. Milano Texniki Universitetinin professoru Valeriya Fedelinin meqapolislərin getdikcə sosial və ərazi bərabərsizliyinin mənbəyinə çevrildiyini vurğulaması qlobal şəhər inkişafı ilə bağlı artan narahatlıqları əks etdirir. Son onilliklərdə iri şəhərlər iqtisadi artımın əsas lokomotivi sayılsa da, paralel olaraq gəlir fərqləri, yaşayış bərabərsizliyi və regional disbalanslar da sürətlə genişlənib.
Hazırda dünya əhalisinin yarıdan çoxu şəhərlərdə yaşayır və BMT-nin proqnozlarına görə, 2050-ci ilə qədər bu göstərici 70 %-ə yaxınlaşacaq. Qlobal iqtisadiyyatın böyük hissəsi də məhz iri şəhərlərdə formalaşır. London, Nyu-York, Tokio, Şanxay və digər meqapolislər milyardlarla dollarlıq investisiya, yüksək texnologiya və maliyyə axınlarını cəmləşdirir. Lakin əsas problem ondan ibarətdir ki, bu iqtisadi aktivlik şəhər daxilində və regionlar arasında balanslı şəkildə bölüşdürülmür.
Valeriya Fedelinin qeyd etdiyi “firavanlıq adaları” anlayışı müasir urbanizasiya modelinin ən ciddi problemlərindən biri hesab olunur. Şəhər mərkəzləri yüksək gəlirli biznes zonaları, texnologiya klasterləri və premium yaşayış massivləri ilə sürətlə inkişaf etdiyi halda, periferiya və aşağı gəlirli ərazilər infrastruktur, təhsil, səhiyyə və məşğulluq imkanları baxımından geri qalır. OECD və Dünya Bankının hesabatlarında qeyd olunur ki, böyük şəhərlərdə gəlir bərabərsizliyi son illərdə bir çox ölkələrdə rekord səviyyəyə çatıb.
