Tez-tez serialların insan düşüncələrinə mənfi təsir etdiyi barədə fikirlər eşidirik.
Xüsusilə cəmiyyətdə cinayət hadisələri yaşanılanda ağla ilk gələn səbəblərdən biri sə seriallar olur. Həmçinin, xəyanətin artması, ailə dəyərlərinin məhv olması və bir çox başqa mənfi məsələyə görə də seriallar günahlandırılır.
Maraqlıdır, həqiqətənmi seriallarda göstərilən mənfi proseslər insanlara təsir edir? Bəs niyə seriallardakı yaxşı səhnələrin effekti eyni şəkildə olmur?
Klinik psixoloq Zəhra Zahidova Hit.az-a açıqlamasında bildirib ki, insan beyni təhlükəni, qorxunu və mənfi hadisələri müsbət hadisələrdən daha tez yadda saxlayır:
“Çünki psixoloji olaraq beynin É™sas mÉ™qsÉ™di insanı xoÅŸbÉ™xt etmÉ™k yox, onu tÉ™hlükÉ™dÉ™n qorumaqdır. Bu sÉ™bÉ™bdÉ™n seriallarda göstÉ™rilÉ™n xÉ™yanÉ™t, aqressiya, manipulyasiya, travma vÉ™ ya qorxu dolu sÉ™hnÉ™lÉ™r insanın emosional yaddaşında daha dÉ™rin iz buraxır.
Beyin bu halları “tÉ™hlükÉ™ siqnalı” kimi qÉ™bul edir vÉ™ onları tÉ™krar-tÉ™krar analiz etmÉ™yÉ™ baÅŸlayır. Yaxşı sÉ™hnÉ™lÉ™r isÉ™ çox vaxt insanın daxilindÉ™ artıq çatışmayan hisslÉ™rÉ™ toxunmur. İnsan sevgini, mÉ™rhÉ™mÉ™ti vÉ™ ya saÄŸlam münasibÉ™ti sadÉ™cÉ™ izlÉ™yir, amma onu daxilÉ™n yaÅŸamırsa, beyin bunu real tÉ™crübÉ™ kimi qÉ™bul etmir”.
Onun sözlərinə görə, mənfi səhnələr isə insanın bastırdığı qorxularına, uşaqlıq yaralarına və ya daxili gərginliyinə toxunduğu üçün daha güclü təsir edir:
“Psixologiyada buna “neqativlik effekti” deyilir. İnsan zehnindÉ™ bir mÉ™nfi hadisÉ™, bir neçə müsbÉ™t hadisÉ™dÉ™n daha güclü yer tutur. Çünki travmatik vÉ™ emosional yüklü görüntülÉ™r beyindÉ™ daha aktiv reaksiya yaradır. HÉ™mçinin, insan öz daxilindÉ™ hansı hisslÉ™ri daşıyırsa, É™n çox onu görür vÉ™ ona baÄŸlanır. DaxilindÉ™ güvÉ™nsizlik olan biri serialdakı xÉ™yanÉ™t sÉ™hnÉ™lÉ™rinÉ™ daha çox fokuslanır. TÉ™rkedilmÉ™ qorxusu olan biri ayrılıq sÉ™hnÉ™lÉ™rindÉ™n tÉ™sirlÉ™nir”.
Zəhra Zahidova vurğulayıb ki, serial sadəcə görüntü göstərmir, insanın daxilində gizlənən hissləri oyadır:
“Buna görÉ™ dÉ™ bÉ™zi insanlar serial izlÉ™dikdÉ™n sonra düşüncÉ™lÉ™rinin, münasibÉ™tlÉ™rÉ™ baxışlarının vÉ™ hÉ™tta davranışlarının dÉ™yiÅŸdiyini hiss edirlÉ™r. Çünki beyin tÉ™krar gördüyü emosional nümunÉ™lÉ™ri bir müddÉ™t sonra normal qÉ™bul etmÉ™yÉ™ baÅŸlayır”.
Pərviz
