EN

Seriallar insanlara niyə daha çox mənfi təsir edir?

Tez-tez serialların insan düşüncələrinə mənfi təsir etdiyi barədə fikirlər eşidirik.

XüsusilÉ™ cÉ™miyyÉ™tdÉ™ cinayÉ™t hadisÉ™lÉ™ri yaÅŸanılanda aÄŸla ilk gÉ™lÉ™n sÉ™bÉ™blÉ™rdÉ™n biri sÉ™ seriallar olur. HÉ™mçinin, xÉ™yanÉ™tin artması, ailÉ™ dÉ™yÉ™rlÉ™rinin mÉ™hv olması vÉ™ bir çox baÅŸqa mÉ™nfi mÉ™sÉ™lÉ™yÉ™ görÉ™ dÉ™ seriallar günahlandırılır. 

Maraqlıdır, həqiqətənmi seriallarda göstərilən mənfi proseslər insanlara təsir edir? Bəs niyə seriallardakı yaxşı səhnələrin effekti eyni şəkildə olmur?

Klinik psixoloq ZÉ™hra Zahidova Hit.az-a açıqlamasında bildirib ki, insan beyni tÉ™hlükÉ™ni, qorxunu vÉ™ mÉ™nfi hadisÉ™lÉ™ri müsbÉ™t hadisÉ™lÉ™rdÉ™n daha tez yadda saxlayır: 


“Çünki psixoloji olaraq beynin É™sas mÉ™qsÉ™di insanı xoÅŸbÉ™xt etmÉ™k yox, onu tÉ™hlükÉ™dÉ™n qorumaqdır. Bu sÉ™bÉ™bdÉ™n seriallarda göstÉ™rilÉ™n xÉ™yanÉ™t, aqressiya, manipulyasiya, travma vÉ™ ya qorxu dolu sÉ™hnÉ™lÉ™r insanın emosional yaddaşında daha dÉ™rin iz buraxır. 

Beyin bu halları “tÉ™hlükÉ™ siqnalı” kimi qÉ™bul edir vÉ™ onları tÉ™krar-tÉ™krar analiz etmÉ™yÉ™ baÅŸlayır. Yaxşı sÉ™hnÉ™lÉ™r isÉ™ çox vaxt insanın daxilindÉ™ artıq çatışmayan hisslÉ™rÉ™ toxunmur. İnsan sevgini, mÉ™rhÉ™mÉ™ti vÉ™ ya saÄŸlam münasibÉ™ti sadÉ™cÉ™ izlÉ™yir, amma onu daxilÉ™n yaÅŸamırsa, beyin bunu real tÉ™crübÉ™ kimi qÉ™bul etmir”.

Onun sözlərinə görə, mənfi səhnələr isə insanın bastırdığı qorxularına, uşaqlıq yaralarına və ya daxili gərginliyinə toxunduğu üçün daha güclü təsir edir:
“Psixologiyada buna “neqativlik effekti” deyilir. İnsan zehnindÉ™ bir mÉ™nfi hadisÉ™, bir neçə müsbÉ™t hadisÉ™dÉ™n daha güclü yer tutur. Çünki travmatik vÉ™ emosional yüklü görüntülÉ™r beyindÉ™ daha aktiv reaksiya yaradır. HÉ™mçinin, insan öz daxilindÉ™ hansı hisslÉ™ri daşıyırsa, É™n çox onu görür vÉ™ ona baÄŸlanır. DaxilindÉ™ güvÉ™nsizlik olan biri serialdakı xÉ™yanÉ™t sÉ™hnÉ™lÉ™rinÉ™ daha çox fokuslanır. TÉ™rkedilmÉ™ qorxusu olan biri ayrılıq sÉ™hnÉ™lÉ™rindÉ™n tÉ™sirlÉ™nir”.

Zəhra Zahidova vurğulayıb ki, serial sadəcə görüntü göstərmir, insanın daxilində gizlənən hissləri oyadır:
“Buna görÉ™ dÉ™ bÉ™zi insanlar serial izlÉ™dikdÉ™n sonra düşüncÉ™lÉ™rinin, münasibÉ™tlÉ™rÉ™ baxışlarının vÉ™ hÉ™tta davranışlarının dÉ™yiÅŸdiyini hiss edirlÉ™r. Çünki beyin tÉ™krar gördüyü emosional nümunÉ™lÉ™ri bir müddÉ™t sonra normal qÉ™bul etmÉ™yÉ™ baÅŸlayır”.

Pərviz

Chosen
24
hit.az

1Sources