Bakı Təşəbbüs Qrupu BMT-nin İrqi Ayrı-seçkiliyin Ləğvi üzrə Komitəsinin Kanakidə (Yeni Kaledoniya) Kanak xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququ və seçici korpusunun dəyişdirilməsi cəhdləri ilə bağlı Fransaya ünvanladığı xəbərdarlığı alqışlayır və Fransadan Komitənin çağırışlarına dərhal əməl etməyi tələb edir.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə Bakı Təşəbbüs Qrupu bəyanat yayıb.
“BTQ-nin mövqeyi ondan ibarÉ™tdir ki, Kanaki ilÉ™ baÄŸlı hÉ™r hansı siyasi vÉ™ inzibati dÉ™yiÅŸiklik Kanak xalqının razılığı alınmadan hÉ™yata keçirilÉ™ bilmÉ™z. KomitÉ™ dÉ™ mÉ™hz bu fikri tÉ™sdiqlÉ™yib. Bu, yalnız siyasi mÉ™sÉ™lÉ™ deyil, beynÉ™lxalq hüququn, dekolonizasiya prosesinin vÉ™ yerli xalqların kollektiv hüquqlarının É™sas tÉ™lÉ™bi vÉ™ haqqıdır.
BMT KomitÉ™sinin hesabatında qeyd olunduÄŸu kimi, Numea saziÅŸi Kanak kimliyinin tanınması, daha geniÅŸ muxtariyyÉ™tin É™ldÉ™ edilmÉ™si vÉ™ Kanak xalqının öz siyasi gÉ™lÉ™cÉ™yini müəyyÉ™n etmÉ™si üçün mühüm çərçivÉ™ yaradıb. Bu çərçivÉ™yÉ™ birtÉ™rÉ™fli qaydada müdaxilÉ™ edilmÉ™si vÉ™ Numea saziÅŸindÉ™ tÉ™sbit olunmuÅŸ tÉ™minatların sual altına alınması saziÅŸin yaratdığı siyasi-hüquqi tarazlığı pozur vÉ™ Kanak xalqının öz siyasi gÉ™lÉ™cÉ™yini sÉ™rbÉ™st ÅŸÉ™kildÉ™ müəyyÉ™n etmÉ™k imkanlarını zÉ™iflÉ™dir”, - bÉ™yanatda deyilir.
Bakı Təşəbbüs Qrupu Fransanın kÉ™nardan adaya yerləşdirdiyi gÉ™lmÉ™lÉ™r hesabına sÉ™svermÉ™ hüququ olan ÅŸÉ™xslÉ™rin geniÅŸlÉ™ndirilmÉ™si istiqamÉ™tindÉ™ atdığı addımları qÉ™ti ÅŸÉ™kildÉ™ pislÉ™yir: “Kanak xalqının razılığı olmadan seçki korpusuna müdaxilÉ™ edilmÉ™si yerli xalqın siyasi iradÉ™sinin zÉ™iflÉ™dilmÉ™si, demoqrafik balansın dÉ™yiÅŸdirilmÉ™si vÉ™ dekolonizasiya prosesinin nÉ™ticÉ™lÉ™rinin süni ÅŸÉ™kildÉ™ tÉ™hrif olunması kimi qiymÉ™tlÉ™ndirilmÉ™lidir.
Bununla yanaşı, 2024-cü ilin may ayında baş vermiş etirazlar zamanı təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən həddindən artıq və qeyri-mütənasib güc tətbiqi, o cümlədən ölümcül zorakılıq halları ilə bağlı iddiaların müstəqil, şəffaf və effektiv şəkildə araşdırılması barədə BMT Komitəsinin çağırışını dəstəkləyirik. Kanak insan hüquqları müdafiəçilərinin və müstəqillik tərəfdarı fəalların razılıqları olmadan Fransanın Avropa ərazisindəki həbsxanalara aparılması ilə bağlı narahatlıqlar da beynəlxalq insan hüquqları mexanizmləri tərəfindən diqqətlə araşdırılmalıdır.
Bakı Təşəbbüs Qrupunun müraciÉ™tindÉ™n sonra BMT mexanizmlÉ™ri çərçivÉ™sindÉ™ bu mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rin xüsusi narahatlıq predmeti kimi gündÉ™mÉ™ gÉ™tirilmÉ™si vÉ™ müvafiq xÉ™bÉ™rdarlığın dÉ™rc olunması, təşkilatımızın qaldırdığı narahatlıqların beynÉ™lxalq sÉ™viyyÉ™dÉ™ nÉ™zÉ™rÉ™ alındığını vÉ™ Kanak xalqının hüquqlarının müdafiÉ™si istiqamÉ™tindÉ™ konkret reaksiyaya sÉ™bÉ™b olduÄŸunu göstÉ™rir”.
Bəyanatda qeyd edilib ki, Fransanın Kanak xalqını nəzərə almadan irəli sürdüyü təşəbbüslər müasir dövrdə davam edən müstəmləkəçi idarəçilik praktikasının bariz nümunəsidir:
“Kanaki xalqının gÉ™lÉ™cÉ™yi ParisdÉ™ qapalı danışıqlarda deyil, Kanak xalqının real, bÉ™rabÉ™r vÉ™ sÉ™mÉ™rÉ™li iÅŸtirakı ilÉ™ müəyyÉ™n edilmÉ™lidir. Bakı Təşəbbüs Qrupu tÉ™rÉ™findÉ™n BMT-nin Ä°nsan Hüquqları KomitÉ™sinÉ™ tÉ™qdim edilmiÅŸ alternativ hesabatdan sonra BMT mexanizmlÉ™ri Fransa qarşısında bir sıra mühüm mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™r qaldırmışdır.
Bu məsələlər sırasında, adətən terrorla mübarizə və girovların azad edilməsi kimi xüsusi təhlükəsizlik əməliyyatlarında istifadə olunan Fransanın elit jandarm bölməsi GIGN-in Kanakiyə göndərilməsi ilə bağlı narahatlıqların nəzərə alınması, bu qüvvələrin iştirakı fonunda həddindən artıq və qeyri-mütənasib güc tətbiqi iddialarının müstəqil və şəffaf şəkildə araşdırılması, məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinin təmin olunması, ifadə azadlığı və dinc toplaşmaq hüququnun qorunması, həmçinin eskalasiyanın səbəblərinin araşdırılaraq BMT-yə məruzə edilməsi yer almışdır.
Bakı Təşəbbüs Qrupu Fransanı BMT KomitÉ™sinin çağırışlarını tam vÉ™ gecikmÉ™dÉ™n icra etmÉ™yÉ™, Kanak xalqının öz müqÉ™ddÉ™ratını tÉ™yinetmÉ™ hüququna hörmÉ™t göstÉ™rmÉ™yÉ™, Numea saziÅŸinin dekolonizasiya ruhuna sadiq qalmaÄŸa vÉ™ Kanaki ilÉ™ baÄŸlı bütün siyasi proseslÉ™ri yalnız Kanak xalqının sÉ™rbÉ™st vÉ™ mÉ™lumatlandırılmış razılığı É™sasında davam etdirmÉ™yÉ™ çağırır”.
Bakı Təşəbbüs Qrupu Kanak xalqının ədalətli və azad gələcək uğrunda mübarizəsi ilə həmrəyliyini bir daha təsdiq edir və beynəlxalq ictimaiyyəti Fransanın Kanakidəki neokolonial siyasətinə münasibətdə prinsipial mövqe tutmağa çağırır.
Bizim.Media
