ain.az, Bizimyol portalına istinadən məlumat verir.
Amerikanın kəşfiyyat orqanları qənaətinə gəlib ki, ABŞ və İsrailin son hücumları İranın nüvə proqramına qəti zərbə vurmayıb.
Bizimyol.info xəbər verir ki, "Reuters"in verdiyi məlumata görə, proqramın həyata keçirilmə vaxtı faktiki olaraq dəyişməyib.
Keçən yay analitiklər hesab edirdilər ki, hücumlardan sonra İranın nüvə bombası yaratması üçün təxminən bir il lazım olacaq. İki aylıq müharibədən sonra bu qiymətləndirmə dəyişməyib.
ABŞ prezidenti Donald Trampın başladığı konfliktin məqsədi İranın nüvə ambisiyalarını dayandırmaq idi. Lakin döyüş əməliyyatları 7 aprel tarixində əldə olunan atəşkəsdən sonra dayandırılıb.
Gərginlik hələ də qalır: İran Hörmüz boğazını bağlayıb, bu isə dünya üzrə təxminən 20% neft tədarükünü bloklayıb və qlobal enerji böhranını sürətləndirib.
28 fevralda başlayan ABŞ və İsrail hücumları əsasən hərbi obyektlərə yönəlib. İsrail eyni zamanda nüvə infrastrukturu üzrə ayrıca hücumlar həyata keçirib. İyun ayında ABŞ Natan, Fordo və İsfahan kimi əsas nüvə mərkəzlərinə zərbələr endirib, nəticədə üç uran zənginləşdirmə zavodu ciddi zərər görüb və ya məhv edilib.
Buna baxmayaraq, kəşfiyyatın qiymətləndirməsinə görə, İran hələ də əsas nüvə materiallarını saxlayır. Beynəlxalq müşahidəçilər təxminən 440 kq, 60% zənginləşdirilmiş uranın yerini müəyyən edə bilməyiblər; bir hissəsinin yeraltı tunellərdə gizlədildiyi ehtimal olunur.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin qiymətləndirməsinə görə, bu ehtiyatlar əlavə zənginləşdirmədən sonra 10-a qədər nüvə başlığı yaratmağa kifayət edir.
Müharibədən əvvəl İran bombanı 3–6 ay ərzində hazırlaya bilərdi. Hücumlardan sonra bu müddət təxminən 9–12 aya uzanıb və dəyişməyib. Səbəb ABŞ-ın əməliyyatlarının xarakterindədir: daha çox diqqət hərbi infrastruktura və rəhbərliyə yönəlmiş, nüvə obyektlərinə birbaşa zərbə vurulmayıb.
Sabiq kəşfiyyat analitiki Erik Bryuer bildirib ki, İran bütün nüvə materiallarını ehtimal ki, yeraltı anbarda saxlayıb. ABŞ rəsmiləri riskli ssenariləri nəzərdən keçirir, o cümlədən yerüstü əməliyyatlarla yüksək zənginləşdirilmiş uranı yeraltı komplekslərdən çıxarmaq planı. Müdafiə naziri Pit Hegset bildirib ki, Vaşinqton İranın nüvə silahına malik olmamasını təmin etməyə çalışır, xüsusilə danışıqlar yolu ilə.
ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens isə: “İrana heç vaxt nüvə silahı əldə etməyə imkan verilməməlidir. Bu əməliyyatın məqsədidir”, - deyə açıq mətnlə bildirib.
İran nüvə silahı yaratmaq niyyətini rədd edir. ABŞ və beynəlxalq kəşfiyyat qurumlarının məlumatına görə, nüvə başlığı proqramı 2003-cü ildə dayandırılıb, lakin gizli inkişaf barədə şübhələr qalmaqdadır.
Hörmüz boğazı və Fars körfəzində hücumların kəskinləşməsi İran və ABŞ arasındakı həssas atəşkəsi təhlükəyə atır, eyni zamanda hər iki tərəf müharibənin tam dayandırılması üzrə danışıqlarda irəliləyiş əldə etməyə çalışır.
İran ABŞ gəmisinə zərbə endirdiyini açıqlayıb, lakin ABŞ rəsmiləri heç bir gəminin zərbə almadığını bildirib. Bu xəbər fonunda neft qiymətləri 3%-dən çox artıb.
Bizimyol.info
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.
