EN

“Leonid Roqozov: Antarktidada özünü əməliyyat edən cərrah“ “Nauka“ nəşri

Moderator.az saytına istinadən ain.az xəbər verir.

"Təcrid olunmuş mühitdə bir insanın həm həkim, həm xəstə, həm də xilaskar olduğu nadir hadisə..."

30 aprel 1961-ci ildə sovet cərrahı Leonid Roqozov Antarktidada ölüm-dirim vəziyyətinə düşdü. O, Novolazarevskaya stansiyasında yeganə həkim idi və qəfil kəskin appendisit keçirməyə başladı.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "science.mail.ru" nəşri yazıb.

Qaçılmaz seçim

Əlamətlər sürətlə ağırlaşdı: qarın ağrısı sağ aşağı hissədə cəmləndi, temperatur yüksəldi, ürəkbulanma və zəiflik artdı. Normal şəraitdə belə xəstə dərhal əməliyyat olunardı, çünki appendiks partlayarsa, bu, ölümcül peritonitə gətirib çıxara bilər.

Lakin burada nə xəstəxana vardı, nə başqa həkim, nə də evakuasiya imkanı. Roqozov əvvəlcə antibiotik və istirahətlə vəziyyəti sabitləşdirməyə çalışdı, amma nəticə vermədi. Seçim yalnız iki idi: ya özünü əməliyyat etmək, ya da ölümü gözləmək.

Öz üzərində əməliyyat

30 aprel axşamı Roqozov qərar verdi: o, özünü əməliyyat edəcək.

Adi otaq əməliyyatxanaya çevrildi, minimum avadanlıq hazırlandı. Köməkçilər isə tibbi təhsili olmayan stansiya əməkdaşları idi. O, hamıya əvvəlcədən təlimat verdi, hətta huşunu itirəcəyi halda nə etməli olduqlarını da izah etdi.

Roqozov yarıuzanmış vəziyyətdə, güzgü vasitəsilə özünü görərək əməliyyata başladı. Yerli keyitmə tətbiq etdi və 10-12 sm kəsik açdı. Güzgü görüntünü tərsinə çevirdiyi üçün hərəkətlər çətinləşirdi, bəzi məqamları isə demək olar ki, hissiyatla icra edirdi.

Ən çətin tərəf yalnız texniki deyil, psixoloji idi. O, eyni anda həm cərrah, həm də xəstə idi. Başgicəllənmə və zəifliyə baxmayaraq, əməliyyatı yarımçıq qoymadı, iltihablanmış appendiksi tapıb çıxardı və yaranı tikdi. Əməliyyat 1 saat 45 dəqiqə davam etdi və uğurla başa çatdı.

Əfsanəyə çevrilən hadisə

Əməliyyatdan sonra Roqozovun vəziyyəti tədricən yaxşılaşdı. Bir neçə günə hərarət düşdü, bir həftəyə tikişləri çıxardı, iki həftədən sonra isə yenidən işinə qayıtdı. Bu hadisə təkcə şəxsi qəhrəmanlıq nümunəsi deyil. Bu, ekstremal tibbin ən parlaq dərslərindən biridir: tam təcrid şəraitində tibbi bilik insanın yeganə xilası ola bilər.

Antarktida kimi mühitlər bu gün kosmik missiyalar, sualtı qayıqlar və uzaq bazalar üçün model sayılır. Məhz buna görə bəzi proqramlarda belə ekspedisiyalara gedən həkimlərə əvvəlcədən appendiksin çıxarılması tövsiyə olunur.

Roqozovun hekayəsi həm də psixoloji dözümlülüyün nümunəsidir. O, qeyri-mümkün görünən bir vəziyyətdə soyuqqanlılığını qoruyaraq problemi addım-addım həll etdi.

Sonradan o, uğurlu tibbi karyera qurdu, elmi fəaliyyətlə məşğul oldu və bu hadisəyə görə yüksək dövlət mükafatı ilə təltif edildi.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.

Chosen
25
50
moderator.az

10Sources