Ukraynanın Pilotsuz Sistemlər Qüvvələrinin komandiri Robert Brovdi (çağırış adı "Madyar") Rusiya-Ukrayna müharibəsinin əsas simalarından birinə çevrilib. İlk vaxtlar cəbhəyə könüllü olaraq qoşulan keçmiş iş adamı və taxıl ticarətçisi olan Brovdi sonradan Ukrayna ordusunda kəşfiyyat və zərbə əməliyyatları üçün dronlardan istifadə edən ilk şəxslərdən birinə çevrildi və sonda silahlı qüvvələrin yeni qoşun növünə - dronlara komandanlıq etmək üçün təyinat aldı. Qərb mediasına verdiyi son müsahibədə Madyar bildirib ki, Rusiya ərazisinin 1500-2000 kilometr dərinlikləri artıq arxa cəbhə deyil, döyüş meydanıdır.
Modern.az Rusiyanın əsas düşmənlərindən birinə çevrilmiş Robert Brovdi haqqında yazını təqdim edir.
Robert Brovdi Ukraynanın qərbindəki Ujqorod şəhərindən olan etnik macardır. Onun "Madyar" çağırış işarəsi birbaşa macar mənşəyini göstərir. Tammiqyaslı Rusiya-Ukrayna müharibəsindən əvvəl Brovdi iş adamı idi. “Forbes Ukraina” qeyd edir ki, onun adı işgüzar dairələrdə yaxşı tanınır. 1990-cı illərdən bəri o, ticarət, daşınmaz əmlak və dövlət kənd təsərrüfatı sektoru da daxil olmaqla müxtəlif sektorlarda sahibkarlıqla məşğul olur. Onunla əlaqəli şirkətlər Ukraynanın ən böyük beş taxıl ixracatçısı arasında idi.
Brovdi qısa müddətə Viktor Yanukoviçin prezidentliyi dövründə ən qalmaqallı şirkətlərdən biri hesab edilən "Khlib Investstroy" şirkətinə rəhbərlik edib. İş adamı Çinlə aktiv əməkdaşlıq etdiyi dövrdə Dövlət Qida və Taxıl Korporasiyasında (SFGCU) top menecer vəzifəsində çalışıb.
Brovdinin rəhbərliyi altında şirkət Çindən hökumət tərəfindən təmin edilmiş 1,5 milyard dollarlıq kredit alıb, lakin taxıl tədarükü öhdəliklərini tam yerinə yetirə bilməyib. SFGCU-nun maliyyə iflası səbəbindən krediti ödəmək yükü dövlətin üzərinə düşüb. "Slidstvo.Info" iddia edib ki, taxıl Suriya, Efiopiya, İran, Sinqapur və Honkonqa, o cümlədən Brovdinin tanışı ilə əlaqəli olan İsveçrənin "GrainTradingGroup" şirkəti vasitəsilə satılıb.
İş adamı özü SFGCU-dakı işini "qısa və maraqlı bir təcrübə" adlandırıb və bu, onun nüfuzuna xələl gətirib. O, "Forbes"ə bildirib ki, "Mən orada bir az lazımsız qərəzlilik gördüm". Bu işdə ona rəsmi ittiham irəli sürülməyib.
Ötən il blogger Volodimir Boyko Brovdini Çin kreditindən 1,5 milyard dollar oğurlamaqda günahlandırdı. Madyar cavab olaraq "[bu kredit çərçivəsində] Çin pulu ilə heç bir əlaqəsi olmadığını" bildirdi. O, "absurd" barədə şərh verməkdən imtina etdi və ukraynalıları "Gebbelsin təbliğatını mənimsəməməyə" çağırdı.
Brovdi həmçinin doğma Ujqorodda bir neçə inkişaf layihəsi hazırladı, lakin Zakarpatiyadakı bəzi təşəbbüsləri tammiqyaslı müharibənin başlaması ilə donduruldu. 2010-cu ildən 2015-ci ilə qədər o, Zakarpatiya Regional Şurasının üzvü və Arseni Yatsenyukun mərkəzçi-liberal Dəyişiklik Cəbhəsi partiyasının yerli şöbəsinin rəhbəri idi.
Biznesdən əlavə, Brovdi xeyriyyəçilik, mədəni təşəbbüslər və sənət kolleksiyaları ilə məşğul idi. Onun BrovdiArt fondu Ukrayna rəssamlarını dəstəklədi və onların xaricdə sərgilərini təşkil etdi.
Brovdi ilə danışan jurnalistlər onun hazırda ən son texnologiya ilə təchiz olunmuş gizli yeraltı bunkerdə işlədiyini söylədilər. Bu bunkerin divarları döyüş meydanından dron pilotlarının canlı görüntülərini yayımlayan ekranlarla tamamilə örtülüdür. Brovdinin tabeliyində olanlar düşmən itkilərini yoxlamaq və saymaq üçün bu ekranlardan istifadə edirlər. Komanda məntəqəsi də raket gilizləri və ələ keçirilmiş rus dronları ilə doludur.
Brovdi, “Planımız ayda 30.000-dən çox insanı öldürməkdir. Və biz bu planı aşırıq. Rusiyanın içərisində bir yarım-iki min kilometr artıq dinc arxa sahə deyil. Əgər neft emalı zavodları Putinə müharibə üçün pul qazanmağa kömək edirsə, onda bizim üçün onlar məhv ediləcək qanuni hərbi hədəfdir. Putin bir neçə ay ərzində bütün Donbası ələ keçirə biləcəyini düşünürsə, nə fikirləşir? Bu, qeyri-realdır. Absurd. Ukrayna dron operatorlarının birbaşa əmri var: Rusiyanın cəlb edə biləcəyindən daha çox rusu öldürün - bu, ayda 30.000 nəfər deməkdir. Artıq dörd aydır ki, planımızı aşırıq. Bəşəriyyət tarixində düşmənin ən böyük kütləvi qətli komandanlıq mərkəzimizdə baş verir. Əgər biz onları öldürməsək, onlar bizi öldürəcəklər — bu, göz qabağındadır”, o jurnalistlərə deyib.
Brovdi Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı hücumundan bir neçə həftə əvvəl Ukrayna Ərazi Müdafiəsinə könüllü qoşulmuşdu. O, BBC-yə bildirib ki, "Hamı müharibənin qaçılmaz olduğunu bu və ya digər şəkildə başa düşürdü". Müharibənin lap əvvəlində onun bölməsi İrpin, Buça və Borodyankadan mülki şəxsləri təxliyə edirdi.
Madyarın sözlərinə görə, o, ilk dəfə Xerson yaxınlığında Rusiya atəşinə tutulduqdan sonra dronların potensialı haqqında məlumat əldə edib. Bundan sonra o, cəbhənin hava kəşfiyyatını təşkil edib və 2022-ci ilin may ayında özünün hava kəşfiyyat bölməsini yaradıb. Bu bölmə "Madyar Quşları" kimi tanınıb. Onun ixtisaslaşması kəşfiyyat, atəş tənzimləməsi, zərbə əməliyyatları və hücumları dəstəkləmək üçün dronlardan istifadə etməkdir.
Müharibə zamanı Brovdinin komandanlığı altında "Madiar Quşları" kiçik bir əsgər qrupundan ayrı bir batalyona yüksəlib. Onlar Kiyevin əsas cəbhələrində döyüşlərdə iştirak ediblər.
Müharibə zamanı Brovdinin komandanlığı altında “Madyarın Quşları” kiçik bir əsgər qrupundan bütöv bir batalyona yüksəldi. Onlar Kiyev, Xerson, Donetsk və Xarkov bölgələrində cəbhənin əsas sektorlarında, o cümlədən Soledar, Baxmut, Avdievka, Staromayorsk və Krınki uğrunda döyüşlərdə vuruşdular.
2024-cü ilin əvvəlində bölmə rəsmi olaraq Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Dəniz Piyadaları Korpusunun 414-cü Pilotsuz Hava Sistemləri Batalyonu statusunu aldı. Brovdi onun komandiri oldu. 2025-ci ilin may ayında Vladimir Zelenski Madyarı Ukrayna Qəhrəmanı adına layiq gördü və bir ay sonra onu Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin pilotsuz sistem qüvvələrinin komandiri təyin etdi.
Brovdi Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin mediaya dost komandirlərindən biri hesab olunur. Madyarın müntəzəm olaraq Ukrayna dronlarının rus əsgərlərini öldürməsini əks etdirən videolar paylaşdığı və düşmən itkilərinin hesablandığı Telegram kanalının 530.000-dən çox abunəçisi var.
Komandirin sözlərinə görə, Pilotsuz Sistemlər Qüvvələri Ukrayna ordusunun yalnız 2%-ni təşkil edir, lakin "bütün hədəflərin təxminən üçdə birini məhv edir". Brovdi silahlı qüvvələrin tərkibində itki nisbətini ildə 1%-dən az qiymətləndirib.
BBC-yə verdiyi müsahibədə o, Ukrayna dron operatorlarının Kremlin ordusuna cəlb edə biləcəyindən daha çox Rusiya əsgərini - yəni ayda 30.000-dən çox insanı öldürmək üçün birbaşa əmrə malik olduğunu bildirib.
"İşçi qüvvəsi üçün hədəf Pilotsuz Sistemlər Qüvvələri tərəfindən vurulan bütün hədəflərin 30%-ni təşkil edir", Brovdi deyib. "Hazırda qrup bu hədəfi 30%-lik hədəfdən 34%-ə çatdırır. Əslində, bütün hədəflərin 34%-i düşmən işçi qüvvəsidir." O, bu hədəflərə ardıcıl dördüncü aydır ki, nail olunduğunu iddia edib.
Brovdi müntəzəm olaraq neft emalı zavodları və “Drujba” boru kəməri infrastrukturu da daxil olmaqla, Rusiya daxilindəki hədəflərə qarşı dron zərbələri barədə məlumat verir. Aprelin sonlarında Ukrayna dronları Uralda bir sıra hücumlar həyata keçirib. Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti Permdəki neft infrastrukturuna dron hücumları təşkil etdiyini iddia edib. Lakin Brovdi Çelyabinskdəki ron hücumuna onun bölmələrinin məsuliyyət daşıdığını iddia edib. O, həmçinin öz kanalında Ukraynanın Tuapseyə hücumları haqqında yazıb.
Ukraynanın “Drujba” boru kəmərinə zərbələri və Macarıstana Rusiya neft tədarükünün dayandırılması fonunda Budapeşt “Madyar”ın ölkəyə girişini qadağan edib.
Rusiyada “Madyar” qiyabi olaraq ömürlük həbs cəzasına məhkum edilib. 2026-cı ilin mart ayında məhkəmə onu Birinci Kanalın müxbiri Anna Prokofyevanın ölümünə səbəb olan terror aktının təşkilində günahkar bilib. Ümumilikdə, Rusiya hakimiyyəti Brovdini "mülki şəxslərin ölümünə və əhəmiyyətli maddi ziyana səbəb olan terror aktları" da daxil olmaqla 46 cinayətdə ittiham edir.
