Alimlər Kainatın ən böyük strukturlarından bəzilərində cazibə qüvvəsini araşdıraraq onun klassik fizika qanunlarına uyğun davrandığını müəyyən ediblər...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Interesting Engineering nəşri yazır.
Pensilvaniya Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqatda "Atacama" kosmoloji teleskopunun məlumatlarından istifadə olunub. Məqsəd qalaktika qruplarının çox böyük kosmik məsafələrdə necə hərəkət etdiyini öyrənmək olub.
Nəticələr göstərib ki, cazibə qüvvəsi məsafə artdıqca Nyutonun təsvir etdiyi tərs kvadrat qanununa uyğun şəkildə zəifləyir. Bu prinsip daha sonra Albert Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə də daxil edilib.
Alimlərin qənaətinə görə, bu nəticələr cazibə qüvvəsinin böyük miqyaslarda fərqli davrandığını irəli sürən alternativ nəzəriyyələri şübhə altına alır və eyni zamanda “qaranlıq maddə”nin mövcudluğu ilə bağlı fikirləri gücləndirir.
Tədqiqatçı Patrisiо A. Qalyardo qeyd edib ki, astrofizikada əsas problemlərdən biri kosmik balansın pozulmasıdır. Onun sözlərinə görə, qalaktikalardakı ulduzlar və qalaktika qrupları görünən maddənin izah edə biləcəyindən daha sürətlə hərəkət edir.
Bu fərqin cazibə ilə bağlı olub-olmadığını yoxlamaq üçün alimlər kosmik mikrodalğa fonunun qalaktika qruplarından keçərkən yaranan zəif təhriflərini analiz ediblər. Bu təhriflər isti qazın hərəkəti nəticəsində yaranır və qalaktika qruplarının bir-birinə yaxınlaşma sürətini ölçməyə imkan verir.
Araşdırmanın nəticələri demək olar ki, klassik fizikanın proqnozları ilə tam üst-üstə düşüb və cazibənin fərqli davrandığını göstərən heç bir əlamət aşkar edilməyib.
"Ən təsirli məqam odur ki, XVII əsrdə Nyuton tərəfindən irəli sürülən və sonradan Eynşteynin nəzəriyyəsinə daxil edilən qanun XXI əsrdə də qüvvədə qalır", deyə Qalyardo vurğulayıb.
Tədqiqat həmçinin kosmologiyada uzun müddətdir müzakirə olunan bir problemi də işıqlandırır. Müşahidələr göstərir ki, qalaktikaların kənarındakı ulduzlar və qalaktika qrupları gözləniləndən daha sürətli hərəkət edir.
Alimlərin fikrincə, bunun iki mümkün izahı var: ya cazibə qüvvəsi böyük miqyaslarda fərqli işləyir, ya da Kainatda birbaşa müşahidə edilə bilməyən əlavə maddə – qaranlıq maddə mövcuddur.
Yeni nəticələr cazibənin gözlənildiyi kimi davrandığını göstərdiyindən, bu, qaranlıq maddə hipotezini daha da gücləndirir.
"Bu tədqiqat Kainatda qaranlıq maddənin mövcudluğunu dəstəkləyən sübutları artırır. Lakin biz hələ də onun nədən ibarət olduğunu bilmirik", deyə alim qeyd edib.
Poliqon.info
