Emosional tükənmə ən gərgin dövrlərdə deyil, insanın stress altında çox uzun müddət işləməsi və daim özünü idarə etməkdə çətinlik çəkməsi zamanı özünü göstərir.
E-saglam.az xəbər verir ki, klinik psixoloq, ailə psixoterapevti Diana Qonçarova bu problemin ən çox hansı peşələrdə müşahidə olunduğunu və səbəblərini izah edib.
Ekspertin fikrincə, emosional tükənməyə ən çox məruz qalanlar, sakitlik və nəzakəti qoruyarkən, başqalarının qəzəb və narazılığının yükünü daşımağa məcbur olanlardır. Bu qrupda xidmət işçiləri – satıcılar, administratorlar, restoran və otel menecerləri xüsusilə risk altındadır. Həmçinin, insanlarla birbaşa işləyən peşələr də tükənmə riski ilə qarşılaşır: müəllimlər, baxıcılar, psixoloqlar və sosial işçilər. Bu şəxslər başqalarının emosional yükünü və rəhbərlikdən gələn təzyiqləri daşımaqda yorulurlar.
Diana Qonçarova, həmçinin yüksək səhv riski olan mütəxəssisləri də qeyd edib. Həkimlər, reanimasiya mütəxəssisləri, təcili tibbi yardım texnikləri və təcili yardım xidmətinin işçiləri hər gün ölüm və çarəsizliklə üzləşirlər, bu da onları emosional tükənməyə aparan amillərdən biridir. Ekspert, bu cür iş yükünün yalnız tükənməyə deyil, həm də emosional ayrılığa səbəb ola biləcəyini vurğulayır. Oxşar stres mexanizmləri mühasiblər və auditorlar üçün də keçərlidir: monoton iş, yüksək məsuliyyət, daimi səhv qorxusu və dəyişən qanunlara uyğunlaşmaq ehtiyacı onların resurslarını tez bir zamanda tükəndirir.
İş sərhədləri müəyyən edilməmiş şəxslər də risk altındadır – uzaqdan işləyən şəxslər, özəl məşğulluqlu insanlar və kiçik biznes sahibləri. Uzaqdan işləyənlər çox vaxt gecə-gündüz çalışır və bir neçə rolu birləşdirirlər. Kiçik biznes sahibləri isə müdir, insan resursları mütəxəssisi, mühasib və motivator kimi müxtəlif funksiyaları yerinə yetirməyə məcburdurlar. Menecerlər də həmçinin, nəticələri izləmək, komandanı ilhamlandırmaq və öz məsuliyyətlərini qorumaq kimi çətin balansı saxlamağa çalışırlar.
Psixoloq, belə hallarda vəziyyətin həqiqətən pisləşmədən öncə yardım almağın vacibliyini qeyd edir. Təcrübəli həmkarlar, menecerlər və mütəxəssislərdən dəstək almaq, həmçinin sağlamlığın əsasları – yuxu, müntəzəm qidalanma və həftə sonları kifayət qədər istirahət etməyi unutmamaq lazımdır. İnsanın məsuliyyəti nə qədər çox olarsa, öz sağalmasına diqqət yetirməsi bir o qədər vacibdir.
Tərcümə: Könül Oruc
E-saglam.az
