Bakı, 8 aprel, AZƏRTAC
Gəmi sahibləri Hörmüz boğazını müvəqqəti olaraq aça və Fars körfəzində ilişib qalan 800-dən çox gəmi üçün keçid təmin edə biləcək potensial ABŞ-İran atəşkəsinin təfərrüatlarını araşdırır.
AZƏRTAC “Bloomberg” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, Körfəzdə qalan gəmilərin çoxu neft, yanacaq və təbii qaz daşıyır. İran öz silahlı qüvvələri ilə koordinasiyalı şəkildə və texniki məhdudiyyətlər çərçivəsində ikihəftəlik təhlükəsiz keçidi təsdiqlədiyini bildirir, Tramp isə tam, təcili və təhlükəsiz açılışı elan edib. Gəmi izləmə məlumatlarına görə, bu elandan sonra Hörmüz boğazından çıxmağa çalışan ilk iki gəmi çərşənbə günü səhər İranın Xarq və Qeşm adalarına doğru yola düşüb.
Gəmi sahibləri Hörmüz boğazını müvəqqəti olaraq aça və Fars körfəzində ilişib qalan 800-dən çox gəmi üçün çıxış yolu təmin edə biləcək ABŞ-İran atəşkəsinin təfərrüatlarını anlamağa çalışırlar.
Fevral ayının sonlarında ABŞ və İsrail hücumları İranı nəzarəti gücləndirməyə vadar etdikdən və bunun da enerji təchizatı böhranına səbəb olduğundan, vacib su yolu demək olar ki, tamamilə bağlanıb. Çərşənbə axşamı ABŞ Prezidenti Donald Trampın təyin etdiyi son tarixdən bir neçə saat əvvəl iki tərəf Hörmüz boğazının yenidən açılması müqabilində atəşkəs barədə razılığa gəliblər.
Lakin əsas detallar hələ də aydın deyil. Tramp sosial media paylaşımında ABŞ-nin nəqliyyat tıxaclarına kömək edəcəyini və rahat axını təmin etmək üçün orada gözləyəcəyini bildirib. Asiya, Yaxın Şərq və Avropadakı gəmi sahibləri Hörmüz boğazının açılması perspektivini həm rahatlıqla, həm də ehtiyatla qarşılayıblar. Çərşənbə günü boğaz ətrafında nəqliyyatın hərəkəti demək olar ki, dəyişməyib, lakin bir çoxları sığortaçılar və təhlükəsizlik məsləhətçiləri ilə əlaqə saxlayan şirkətlər öz gəmilərini hazır vəziyyətə gətirdiklərini bildiriblər.
Dünyanın ən böyük gəmiçilik şirkətlərindən biri olan və Tokioda yerləşən “Nippon Yusen Kabushiki Kaisha”nın sözçüsü telefon danışığında deyib: “Vəziyyəti yaxından izləyəcəyik”.
Çərşənbə günü səhər saatlarında Hörmüz boğazının hər iki tərəfində bütün növ gəmilərin toplaşdığı müşahidə edilib. Saxlanılan gəmilərin əksəriyyəti neft, yanacaq və təbii qaz daşıyır.
“Kpler”in məlumatına görə, 7 aprel tarixinə olan son hesabatda bildirilir ki, Hörmüz boğazından keçmək üçün 97 xam neft və təbii qaz tankeri, 34-ü LNG, habelə 208-i kimyəvi maddələr və bioyanacaq daşıyan gəmi, 238 quru yük gəmisi hazır vəziyyətə gətirilib.
Hər gün təxminən 135 gəminin keçdiyi dünyanın ən işlək enerji tranzit marşrutlarından birində nəqliyyatın hərəkəti son altı həftə ərzində demək olar ki, dayanıb.
“Qlobal gəmiçilik axınlarını 24 saat ərzində yenidən başlada bilməzsiniz”, - deyə Qərbi Avstraliya Universitetinin Müdafiə və Təhlükəsizlik İnstitutunun dosenti Cennifer Parker bildirib. O əlavə edib: “Tanker sahibləri, sığortaçılar və heyət riskin həqiqətən yox olduğuna inanmalıdır”.
