Dünyanın ən varlı insanları deyəndə çox adamın ağlına İlon Mask, Ceff Bezos kimi milyarderlər gəlsə də, tarixin ən varlı şəxsinin adını çox adam bilmir.
Ölkə.Az xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, tarixin tozlu səhifələri bu adları kölgədə qoyan "Qızıl Kral"a ev sahibliyi edib.
Müasir dünyanın ən varlı milyarderlərini belə "orta" göstərən bu şəxs 14-cü əsrdə Mali İmperiyasına hökmranlıq edən Mansa Musadan başqası deyil.
Belə ki, günümüzdə milyarderlərin sərvəti onunkunun yanında çərəz pulu hesab edilə bilər.
Tarixçilər Mansa Musanın var-dövlətindən danışarkən sərvətini təsvir etməyin mümkün olmadığını deyirdilər.
Qərbİ Afrikanın Qızıl İmperatoru Mansa Musa kim idi?
Mansa Musa 1280-ci ildə anadan olub, 1312-ci ildə taxta çıxıb. O, Qərbi Afrikada hökmranlıq edən Mali İmperiyasının sərhədlərini Atlantik okeanından Sahara səhrasının dərinliklərinə qədər genişləndirib.
Mansa Musanın hakimiyyəti dövründə Mali dünyanın ən böyük qızıl və duz istehsalçısı idi. Qlobal miqyasda dövriyyədə olan qızılın demək olar ki, yarısının Musanın torpaqlarından gəldiyi təxmin edilir.
Onun sərvətinin bugünkü dəyəri nə qədər idi?
İqtisadçılar və tarixçilər Mansa Musanın sərvətini müasir valyutalara çevirməkdə çətinlik çəkirlər. Lakin hesablamalara görə, onun şəxsi sərvəti artıq 400 milyard dolları keçib. Bəzi mənbələr hətta onun nəzarət etdiyi aktivlərin bugünkü dəyərinin trilyonlarla dollarla ölçülə biləcəyini bildirir.
İqtisadiyyatları alt-üst edən Həcc ziyarəti
Mansa Musanı dünya miqyasında əfsanəyə çevirən hadisə onun 1324-cü ildə Məkkəyə etdiyi möhtəşəm ziyarəti idi. Bu, sadəcə dini bir ziyarət deyil, həm də tarixin ən böyük güc nümayişlərindən biri idi:
Nəhəng Karvan: O, on minlərlə əsgər, qulluqçu və yüzlərlə dəvə daşıyan nəhəng bir karvanla yola düşdü.
Qızıl Paylanması: Yol boyu ziyarət etdiyi şəhərlərdə, xüsusən də Qahirədə o qədər qızıl payladı və xərcləyib ki, bölgədə qızılın dəyəri kəskin şəkildə aşağı düşüb. Bundan sonra Misir iqtisadiyyatı on ildən çox bir zamanda yüksək inflyasiya ilə mübarizə aparmalı olub.
O, Dünya xəritələrinə düşdü: Bu səyahətdən sonra Mansa Musa Avropa xəritələrində nəhəng qızıl külçə tutan kral kimi təsvir edilib.
Tarixdəki digər nəhəng sərvət sahibləri: Mansa Musa ilə kim rəqabət edə bilər?
Mansa Musa siyahıya başçılıq edərkən, bəşəriyyət tarixi boyunca böyük sərvətə sahib olan digər adlar da diqqətəlayiqdir:
Avqust Sezar - Roma İmperiyası - Onun şəxsi sərvəti bu gün 4,6 trilyon dollar olaraq qiymətləndirilir.
Con D. Rokfeller - Müasir ABŞ (Neft) - 19-cu əsrin sonlarında onun sərvəti bu gün 400 milyard dollara bərabər idi.
Çingiz Xan - Monqol İmperiyası - O, geniş ərazilərə sahib idi, lakin sərvətini şəxsi xəzinəsində deyil, ordusunda və xalqında saxlayırdı.
Billurə
