Martın 1-nə olan məlumata görə, Azərbaycan banklarının xalis xarici aktivləri illik müqayisədə 7,1 faiz azalaraq 26,5 milyard manata düşüb. Eyni dövrdə xalis daxili aktivlər 24,6 faiz artaraq 22,6 milyard manata çatıb. Bu dinamika bank sektorunda aktivlərin strukturunda dəyişikliklərin baş verdiyini və resursların daha çox daxili iqtisadiyyata yönəldiyini göstərir.
Xalis xarici aktivlərin azalması adətən bankların xarici maliyyə alətlərində və ya beynəlxalq bazarlarda yerləşdirdiyi vəsaitlərin həcminin azalması ilə əlaqələndirilir. Bu proses bir neçə faktorun təsiri ilə formalaşa bilər. Qlobal maliyyə bazarlarında qeyri-müəyyənliyin artması, faiz siyasətində dəyişikliklər və geosiyasi risklər bankların xarici aktivlərə daha ehtiyatlı yanaşmasına səbəb olur. Belə şəraitdə maliyyə institutları riskləri azaltmaq üçün vəsaitlərini daha sabit və tanış mühitə, yəni daxili bazara yönəltməyə üstünlük verir.
Eyni zamanda daxili aktivlərin kəskin artımı bank sektorunun iqtisadiyyatın real seqmentinə daha aktiv inteqrasiya olunduğunu göstərir. Bu artım əsasən kreditləşmənin genişlənməsi, dövlət və korporativ istiqrazlara yatırımların artması və daxili maliyyə alətlərinə marağın yüksəlməsi ilə izah olunur. Qlobal təcrübədə bankların daxili aktivlərinin artması iqtisadi aktivliyin dəstəklənməsi və maliyyə vasitəçiliyinin güclənməsi ilə əlaqələndirilir.
Azərbaycanda müşahidə olunan bu tendensiya xüsusilə diqqətəlayiqdir, çünki son illərdə bank sektorunda sabitlik və kapital adekvatlığı göstəriciləri güclənib. Bu isə banklara daxili bazarda daha fəal rol oynamaq imkanı yaradır. Xalis daxili aktivlərin illik 24 faizdən çox artması bankların iqtisadiyyatın maliyyələşdirilməsində daha geniş iştirak etdiyini göstərir və bu, iqtisadi artım üçün mühüm dəstək mexanizmi kimi çıxış edir.
Digər tərəfdən, xarici aktivlərin azalması tam mənada mənfi tendensiya kimi qiymətləndirilmir. Əksinə, bu, portfelin yenidən balanslaşdırılması və risklərin optimallaşdırılması strategiyasının bir hissəsi kimi də qəbul edilə bilər. Xüsusilə qlobal bazarlarda volatilliyin yüksək olduğu dövrlərdə bankların daha konservativ mövqe tutması maliyyə sabitliyi baxımından müsbət qiymətləndirilir.
Aylıq dinamika da bu prosesi təsdiqləyir. Xarici aktivlərdə cüzi azalma fonunda daxili aktivlərin artması qısa müddətdə də bu struktur dəyişikliklərinin davam etdiyini göstərir. Bu isə bank sektorunun dəyişən iqtisadi şəraitə operativ uyğunlaşma qabiliyyətini nümayiş etdirir.
