Monqolustanın Qobi səhrasından keçən nəhəng divar arxeoloqların əvvəlki təsəvvürlərini dəyişir...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Daily Galaxy yazır.
Yeni araşdırmalar göstərir ki, Qobi divarı təkcə müdafiə məqsədi daşımayıb. O, həmçinin Si-Sya sülaləsi dövründə hərəkətin, resursların və ərazilərin nəzarətdə saxlanılması üçün istifadə olunub.
Qeyd edilir ki, bu divar Çin, Monqolustan və Sibirin bir hissəsini əhatə edən, təxminən 4000 kilometr uzunluğunda olan daha geniş orta əsr divar sisteminin bir hissəsidir. Ölçüsünə baxmayaraq, bəzi hissələri, xüsusilə Qobi səhrasındakı seqmenti indiyədək demək olar ki, öyrənilməmiş qalıb.
Bu sahə yaxın zamana qədər ciddi diqqətdən kənarda idi. Tədqiqatçılar 321 kilometrlik hissəyə fokuslanaraq onun nə vaxt və kim tərəfindən tikildiyini, eləcə də hansı məqsədlərlə istifadə olunduğunu araşdırıblar.
Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, baryer əsasən tanqutların idarə etdiyi Si-Sya sülaləsi dövründə qurulub və istifadə edilib. Bu dövr böyük geosiyasi dəyişikliklər və sərhəd sistemlərinin genişlənməsi ilə xarakterizə olunurdu.
Land jurnalında dərc olunan tədqiqata görə, bu divar sisteminin digər hissələri artıq X–XIII əsrlərə aid edilib və Qobi divarı da bu zaman aralığına uyğun gəlir. Divar boyunca qarnizonların mövcudluğu onun daha böyük və təşkilatlanmış sistemin tərkib hissəsi olduğunu göstərir.
"Bu, Şərqi Asiyanın ən iri, eyni zamanda ən sirli memarlıq obyektlərindən biridir", deyə Qüds İvrit Universitetinin professoru Gideon Şelax-Lavi və həmkarları bildiriblər.
Araşdırmanın ən maraqlı nəticələrindən biri divarın funksiyası ilə bağlıdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu qurğu yalnız müdafiə məqsədi daşımayıb.
"Qobi divarı sadəcə baryer deyil, çətin şəraitdə hərəkətin, ticarətin və ərazi nəzarətinin idarə olunması üçün dinamik mexanizm olub", deyə Şelax-Lavi vurğulayıb.
Tədqiqat qrupu bildirir ki, divar regionda hərəkəti izləməyə və su, ağac kimi əsas resurslara nəzarət etməyə kömək edib. O, əsasən sıxılmış torpaqdan, yerli daş və ağac materiallarından istifadə olunaraq tikilib. Marşrutu da təsadüfi seçilməyib: qalalar su mənbələrinin yaxınlığında və dağ keçidləri kimi təbii yollar boyunca yerləşdirilib ki, bu da nəzarəti asanlaşdırıb.
Araşdırmada qeyd olunur ki, Si-Sya dövrü əsas mərhələ olsa da, bu ərazi sonradan da istifadə olunmağa davam edib. Tapıntılar burada e.ə. II əsrdən eramızın XIX əsrinə qədər insan fəaliyyətinin izlərini göstərir.
Aşkarlanan artefaktlar insanların əsrlər boyu bu əraziyə qayıtdığını sübut edir və bu marşrutun uzun müddət ərzində əhəmiyyətini qoruduğunu göstərir.
Tədqiqatçılar bildirir ki, bu fakt həmin dövrdə sərhədlərin sabit olmadığını, əksinə, torpağın, insanların və resursların idarə olunması üçün "dinamik inzibati infrastruktur"un mövcud olduğunu ortaya qoyur.
Poliqon.info
