Son aylarda “Automattic” tərəfindən idarə olunan bloq platformasında yerləşdirilmiş bir neçə məqalə ilə bağlı ardıcıl şikayətlərin təqdim edilməsi diqqət çəkir. Bu müraciətlər Oilmar DMCC və onun Maddox DMCC ilə iddia edilən əlaqələri barədə yayımlanmış materialları hədəf alır. Şikayətlərin hamısında məzmunun “böhtan xarakterli” olduğu iddia edilir və Yunanıstan Cinayət Məcəlləsinin 364-cü maddəsi-nə istinad olunur.
Vətəninfo.az xəbər verir ki, lakin təqdim olunan sənədlərin strukturu, məzmunu və texniki detalları bu müraciətlərin təkcə hüquqi mübahisə deyil, daha geniş və kompleks prosesin tərkib hissəsi ola biləcəyini göstərir.
Araşdırma göstərir ki, şikayətlər üç ayrı məqaləni əhatə etsə də, onların məzmunu və arqumentasiya üsulu böyük ölçüdə üst-üstə düşür.
Birinci müraciətdə şirkətin guya Rusiyanın Ukraynaya hücumundan sonra Cenevrədə yaradıldığı iddiası təkzib olunur. Şikayət müəllifləri bildirirlər ki, Oilmar 2015-ci ildə Dubayda təsis edilib və bu məlumat rəsmi reyestrlərdə açıq şəkildə mövcuddur.
İkinci şikayətdə Oilmar-ın Maddox DMCC ilə birlikdə Rusiya neftinin dövriyyəsi ilə bağlı sxemlərdə iştirak etməsi iddiaları “tamamilə əsassız” kimi qiymətləndirilir. Burada şirkətin beynəlxalq sanksiyalara məruz qalmadığı xüsusi vurğulanır.
Üçüncü müraciət isə Oilmar-ın Azərbaycandan ixrac olunan xam neftin daşınması və satışında rol oynadığı iddialarını rədd edir. Şirkətin fəaliyyətinin gəmi idarəçiliyi və bunker ticarəti ilə məhdudlaşdığı qeyd olunur.
Bütün hallarda əsas arqument dəyişmir: yayımlanan məlumatların yanlış olduğu və şirkətin nüfuzuna zərər vurduğu iddia edilir.
Diqqətçəkən cəhətlərindən biri onların birbaşa Oilmar DMCC tərəfindən deyil, MaltinPR domeninə məxsus e-poçt vasitəsilə göndərilməsidir.
Bu fakt iki əsas sual doğurur:
MaltinPR şirkəti Oilmar-ı rəsmi və hüquqi əsaslarla təmsil edirmi?
Əgər belədirsə, bu səlahiyyət hansı sənədlərlə təsdiqlənir?
Araşdırma çərçivəsində bu suallara açıq və təsdiqlənmiş cavab tapmaq mümkün olmur. Bu isə müraciətlərin hüquqi çəkisini qiymətləndirməyi çətinləşdirir.
Şikayətlərdə hüquqi əsas kimi Yunanıstan qanunvericiliyi göstərilsə də, texniki izlər onların Böyük Britaniyadan göndərildiyini ehtimal etməyə əsas verir.
Bu vəziyyət klassik yurisdiksiya sualını gündəmə gətirir:
Niyə Yunanıstan qanunu seçilib?
Müraciətin göndərildiyi ölkə ilə göstərilən hüquqi baza arasında hansı əlaqə var?
Bu uyğunsuzluq şikayətlərin hüquqi strategiya baxımından əvvəlcədən planlaşdırıldığını ehtimal etməyə imkan verir.
Üç müraciətin dili, strukturu və hüquqi istinadları demək olar ki, eynidir. Eyni e-poçt domeninin istifadəsi də bu oxşarlığı gücləndirir.
Bu isə iki ehtimalı önə çıxarır:
müraciətlər vahid mərkəzdən hazırlanıb;
və ya standartlaşdırılmış hüquqi şablondan istifadə olunub.
Hər iki halda bu, fərdi şikayətlərdən çox koordinasiyalı kampaniya təsiri bağışlayır.
Şikayətlərdə bəzi iddiaların açıq mənbələrlə ziddiyyət təşkil etdiyi vurğulansa da, təqdim olunan materialların özündə bu ziddiyyətləri tam şəkildə təsdiqləyən müstəqil sübutlar yer almır.
Bu isə vacib bir məqamı ön plana çıxarır:
böhtan iddiası yalnız məlumatın yanlış olması ilə deyil, həm də onun qərəzli və zərər vurmaq məqsədilə yayılması ilə bağlıdır. Bu kimi məsələlərin qiymətləndirilməsi isə adətən məhkəmə instansiyalarının səlahiyyətinə daxildir.
Məsələ təkcə bir şirkətin reputasiyası ilə məhdudlaşmır. Burada beynəlxalq enerji ticarəti, sanksiyalar və informasiya mühiti kimi həssas sahələr kəsişir.
Bu səbəbdən redaksiya hesab edir ki, məsələ yalnız platforma səviyyəsində deyil, daha geniş institusional çərçivədə araşdırılmalıdır. Bu kontekstdə aşağıdakı qurumların adı hallandırılır:
Milli Cinayət Agentliyi
Ağır Fırıldaqçılıq Bürosu
Avropa Komissiyası
Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti
Araşdırma göstərir ki, təqdim olunan şikayətlər yalnız məzmun mübahisəsi deyil, həm də hüquqi və institusional suallar toplusudur.
Açıq qalan əsas məqamlar bunlardır:
Şikayətləri göndərən tərəfin real səlahiyyəti varmı?
Yurisdiksiya seçimi nə ilə əsaslandırılır?
İddialar hansı müstəqil sübutlarla dəstəklənir?
Bu müraciətlər fərdi təşəbbüsdür, yoxsa koordinasiyalı kampaniya?
Bu sualların cavabı olmadan nə məzmunun böhtan olub-olmadığını, nə də şikayətlərin hüquqi əsaslılığını qəti şəkildə müəyyən etmək mümkündür. Mövzu isə öz aktuallığını qoruyaraq daha dərin və müstəqil araşdırma tələb edir.
