BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə axşamı BMT-nin qərargahında açılan Qadınların Statusu üzrə Komissiyanın (CSW70) 70-ci sessiyası çərçivəsində keçirilən iclasında bir sıra sualları cavablandırıb. O vurğulayıb ki, kişilərin dominantlıq etdiyi dünyada vətəndaş cəmiyyəti qruplarını imtiyazların təməlini sarsıtdıqlarına görə alqışlayır.
“İki sahil” xəbər verir ki, baş katib 19 mart tarixinə qədər davam edəcək qadın hüquqları müdafiəçiləri ilə keçirilən illik tədbirin iclasında deyib: “Siz köhnə stereotipləri aradan qaldırır və dünyanın hər yerində icmalar üçün ədalət, ləyaqət və bərabərliyi təşviq edirsiniz”.
Siyasət, iqtisadiyyat və süni intellekt (AI) kimi inkişaf etməkdə olan texnologiyalar da daxil olmaqla davamlı güc balansının olmadığını vurğulayan Baş katib, həmçinin dezinformasiya və mədəniyyət müharibələri ilə qızışan qadın hüquqlarına qarşı artan reaksiya barədə xəbərdarlıq edib.
BMT-nin Baş katibi vəzifəsində son ilini keçirən Quterreş deyib: “Bu, çətin dövrdür. Dünyada acı bir külək əsir. Bu külək qadın hüquqlarına qarşı münasibətləri sərtləşdirir və əks-təsir yaradır. Mənfi tendensiyalar dezinformasiya ilə inkişaf edir, qorxu və etibarsızlıqdan sui-istifadə olunur, sivilizasiya müharibələrini silahlandırır və qadınları susdurmağa çalışır. Bu gün sizdən istədiyim sükutu təmin etməkdir”.
Sonra dünyanın hər yerindən nümayəndələr çıxış ediblər. Yüzlərlə vətəndaş cəmiyyəti qrupunu təmsil edən Gənc Feminist Qrupundan Maria Leon Qonsales BMT-nin qadınlarla bağlı iki qurumunun birləşməsini qınayıb.
BMT rəhbəri buna cavab olaraq bildirib ki, iki agentliyin birləşdirilməsi təklifi hər iki mandatın paylaşılan resurslarla davam etdirilir və “daha güclü” bir qurum yaratmağı hədəfləyir.
Nigeriyadan olan hüquq professoru Coy Nqozi Ezeilo ictimai məkanların kiçildilməsi, maliyyə çatışmazlığı və hökumətin sərt tədbirləri ilə bağlı narahatlıqlarını dilə gətirib və həll yolu təklif edib. O bildirib: “Dövlətlərin özlərinə həqiqəti deməsinin vaxtıdır. İndi qadın hüquqlarının insan hüquqları olduğunu bir daha təsdiqləməyin vaxtıdır. Bu, 1995-ci ildə keçirilən Qadınlar üzrə dördüncü Pekin Ümumdünya Konfransından irəli gələn bir şüardır”.
Baş katibin özündən sonra nəyi miras qoymağa ümid etdiyi ilə bağlı suala cavab verən Quterreş vurğulayıb ki, 10 illik fəaliyyəti ərzində gender bərabərliyini inkişaf etdirmək üçün güc münasibətlərinin dəyişdirilməsi onun üçün prioritet olub.
A.Quterreş, həmçinin vətəndaş cəmiyyəti qruplarının əvəzsiz işini qeyd edərək bildirib ki, BMT iyul ayında davam edən islahat üçün UN80 təşəbbüsü ilə bağlı onların fikirlərini öyrənmək üçün iclas keçirəcək. O əlavə edib ki, qadın və qızların çətinliklə qazanılmış hüquqlarını müdafiə etmək, yeni qapılar açmaq və cəmiyyətlərin parçalanması fonunda koalisiyalar qurmaq heç də asan məsələ deyil. “Siz təhdidlər, qorxutma və təqiblərlə üzləşə bilərsiniz. Dəyişiklik üçün çalışdığınız zaman patriarxat sisteminə qarşı çıxırsınız. Öz növbəsində, patriarxat geri çəkilir”.
O, qadın hüquqlarına dəstəyini ifadə edərək və BMT-nin gender bərabərliyi səylərini diqqətə çatdıraraq, iştirakçıları “imtiyazların təməlini sarsıtmağa” çağırıb. “İndi və həmişə sizinlə birlikdə olacağıma əmin ola bilərsiniz və hamımız ucadan və aydın şəkildə deyəcəyik: geri çəkilmək olmaz! Biz heç vaxt təslim olmayacağıq”.
