ain.az xəbər verir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.
Fransada baş verən toqquşma nəticəsində sağ radikal fəalın həlak olması ölkədə və Avropanın bir sıra şəhərlərində geniş müzakirələrə səbəb olub və hadisədən sonra müxtəlif sağ radikal (far-right) qruplar tərəfindən yürüşlər təşkil edilməyə başlanıb.
Məlumata görə, hadisədən sonra təkcə Fransada deyil, Almaniya, İtaliya və digər Avropa ölkələrində də eyni ideoloji mövqedə olan təşkilatlar küçə aksiyalarına çıxaraq həmrəylik nümayiş etdirməyə çalışıblar. Bu yürüşlərdə Almaniyanın “Almaniya üçün Alternativ” siyasi qüvvəsi ilə əlaqəli çevrələr, İtaliyada fəaliyyət göstərən radikal sağ təşkilatlar və müxtəlif millətçi qruplar iştirak edib. Hadisənin diqqət çəkən tərəfi isə bu aksiyaların tək bir ölkə ilə məhdudlaşmaması və bir neçə Avropa şəhərində demək olar ki, paralel şəkildə təşkil olunmasıdır. Bu isə sağ radikal siyasi qrupların artıq yalnız milli çərçivədə deyil, daha geniş ideoloji və siyasi şəbəkə şəklində fəaliyyət göstərməyə başladığını göstərən mühüm siqnal kimi qiymətləndirilir.
Son illərdə Avropada sağ radikal qüvvələrin aktivləşməsi tədricən artan bir tendensiyaya çevrilib. Miqrasiya böhranı, iqtisadi çətinliklər, təhlükəsizlik narahatlıqları və qlobal siyasi dəyişikliklər bir çox ölkədə cəmiyyətin müəyyən hissəsində narazılıq yaradıb və bu narazılıq bəzi siyasi qüvvələr tərəfindən ideoloji platformaya çevrilib. Sağ radikal təşkilatlar xüsusilə milli kimlik, sərhədlərin qorunması, miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi və Avropa İttifaqının səlahiyyətlərinin məhdudlaşdırılması kimi mövzular üzərindən siyasi dəstək qazanmağa çalışırlar. Fransadakı hadisənin ardından təşkil edilən yürüşlər də məhz bu siyasi xəttin gücləndirilməsi və tərəfdarların səfərbər edilməsi məqsədi daşıyan aksiyalar kimi qiymətləndirilir. Belə hadisələr radikal qrupların ideoloji təbliğatı üçün emosional və simvolik məqamlar yaradır və onların tərəfdar bazasını genişləndirməyə xidmət edir.
Müşahidəçilər xüsusilə sağ radikal təşkilatların müxtəlif ölkələrdə bir-biri ilə daha sıx əlaqə qurmasını diqqətlə izləyirlər. İnformasiya texnologiyalarının inkişafı və sosial şəbəkələrin geniş yayılması bu qrupların ideoloji mesajlarını sürətlə yaymasına və bir-biri ilə koordinasiya etməsinə imkan verir. Əvvəllər əsasən ayrı-ayrı ölkələr daxilində fəaliyyət göstərən bu təşkilatlar indi ideoloji baxımdan ortaq gündəm formalaşdırmağa çalışır, müxtəlif ölkələrdə keçirilən aksiyalarda bir-birini açıq şəkildə dəstəkləyirlər. Bu proses Avropa daxilində sağ radikal ideyaların daha geniş siyasi və sosial platformaya çevrilməsi riskini artırır və bir çox analitiklər bunu Avropanın gələcək siyasi xəritəsinə təsir edə biləcək amillərdən biri kimi qiymətləndirirlər.
Digər tərəfdən, bu hadisələr Avropada siyasi qarşıdurmanın daha da kəskinləşə biləcəyinə dair narahatlıqları artırır. Sağ radikal qrupların fəallaşması ilə yanaşı, onlara qarşı çıxan sol və liberal qrupların da küçə aksiyalarına çıxması ehtimalı artır və bu, bəzi ölkələrdə ictimai sabitlik üçün əlavə risklər yarada bilər. Fransadakı hadisə əslində yalnız bir insident deyil, daha geniş siyasi və sosial proseslərin bir hissəsi kimi görünür. Bu proses Avropada siyasi qütbləşmənin dərinləşdiyini, müxtəlif ideoloji qrupların daha açıq və sərt şəkildə qarşı-qarşıya gəldiyini göstərir. Buna görə də bir çox ekspertlər hesab edir ki, yaxın illərdə Avropanın siyasi gündəmində radikal ideologiyaların və onlara qarşı mübarizə məsələlərinin daha çox yer tutması mümkündür.
Ruslan Zəngəzur
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.
