İranda ali rəhbərin ölümündən sonra keçid dövrü başlayıb, mümkün namizədlər arasında Müctəba Xamenei əsas fiqurlardan biri kimi göstərilir...
Poliqon xəbər verir ki, ABŞ-nin CNN telekanalı İranda ali rəhbər Ayətullah Əli Xameneinin ölümündən sonra ölkədə vahid və açıq şəkildə müəyyən olunmuş varisin olmadığını bildirib. Telekanalın məlumatına görə, mövcud konstitusiya mexanizmlərinə əsasən, ali rəhbərin vəfatından sonra müvəqqəti rəhbərlik formalaşdırılmalı və yeni rəhbərin seçilməsi prosesi başlanmalıdır.
Məlumata əsasən, İranda ali rəhbər postuna namizəd yalnız kişi, yüksək dini statusa malik ruhani, siyasi səriştəyə, mənəvi nüfuza və İslam Respublikasına sadiqliyə sahib şəxs ola bilər. Bu meyarlara cavab verən şəxsin seçimi isə Ekspertlər Assambleyasının səlahiyyətinə daxildir.
CNN-in versiyasına görə, əsas namizədlərdən biri mərhum ali rəhbərin 56 yaşlı ikinci oğlu Müctəba Xameneidir. O, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu və “Bəsic” xalq könüllü qüvvələri ilə sıx əlaqələri ilə tanınır. Telekanal qeyd edir ki, Müctəba Xamenei uzun illərdir təhlükəsizlik və dini strukturlar daxilində təsir imkanlarına malik fiqur kimi qiymətləndirilir.
Bununla belə, onun namizədliyinə mane ola biləcək amillər də mövcuddur. Bildirilir ki, Müctəba Xamenei yüksək dini rütbəyə malik nüfuzlu ayətullah statusunda deyil və dövlət strukturunda rəsmi vəzifə daşımır. Bundan əlavə, İranda hakimiyyətin ata-bala prinsipi ilə ötürülməsi müsbət qarşılanmır və bu, siyasi dairələrdə və dini elita arasında narazılıq yarada bilər.
Əli Xameneinin ABŞ və İsrailin endirdiyi zərbələr nəticəsində həlak olmasından sonra ölkədə keçid mərhələsi başlayıb. İranın IRNA agentliyinin məlumatına görə, bu müddətdə ölkəyə müvəqqəti olaraq prezident Məsud Pezeşkian, məhkəmə hakimiyyətinin rəhbəri və Konstitusiyanın Keşikçiləri Şurasının üzvlərindən biri rəhbərlik edəcək. Paralel olaraq, Ekspertlər Assambleyası yeni rəhbərin seçilməsi prosesinə start verməlidir.
Müctəba Xameneidən başqa da bir neçə potensial namizəd mövcuddur və onların sırasında nüfuzlu din xadimləri və siyasi fiqurlar yer alır. Analitiklər hesab edirlər ki, qarşıdakı proses təkcə dini meyarlara deyil, həm də təhlükəsizlik strukturlarının və siyasi elitanın balansına əsaslanacaq.
Hazırkı mərhələ İranın siyasi sistemi üçün mühüm sınaq hesab olunur, çünki ali rəhbər institutu ölkənin idarəetmə modelində həlledici rol oynayır və yeni seçiləcək rəhbərin daxili sabitliyə, eləcə də xarici siyasət kursuna ciddi təsir göstərəcəyi gözlənilir.
Poliqon.info
