Keçmiş yüksək vəzifəli SOCAR rəsmisi və hazırda iş adamı olan Adnan Əhmədzadənin həbsi ölkənin həm siyasi, həm də iqtisadi gündəmində mühüm hadisəyə çevrildi. Son illər özəl neft sektorunda aparıcı fiqurlardan biri kimi tanınan Əhmədzadənin fəaliyyəti artıq milli sərhədləri aşaraq Yaxın Şərq və Avropanı əhatə edirdi.
Azərbaycan hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən ona qarşı ciddi ittihamlar irəli sürüldükdən dərhal sonra beynəlxalq mediada Əhmədzadənin adı ilə əlaqələndirilən müxtəlif şirkətlərdə səhmlərin yenidən bölüşdürülməsi barədə xəbərlər yayıldı. Bu şirkətlərdən biri də Dubayda fəaliyyət göstərən Oilmar Shipping and Chartering DMCC idi.
Haqqın.az saytı Oilmar rəhbərliyi ilə əlaqə saxlayıb. Baş direktor Yusif Məmmədov sualları cavablandırmağa razılıq verib.
Yusif Məmmədov bildirir ki, Oilmar 2015-ci ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində Azərbaycan əsilli sahibkar İlham Qədimzadə tərəfindən təsis olunub. Onun sözlərinə görə, Adnan Əhmədzadə şirkətin təsisçisi olmayıb və yalnız 2024-cü ildə passiv investor kimi pay əldə edib. Şirkətin əvvəlki dövrdə faktiki olaraq Əhmədzadəyə məxsus olması barədə iddialar isə, Məmmədovun fikrincə, heç bir korporativ sənədlə təsdiqlənmir.
Məmmədov qeyd edir ki, Əhmədzadə 2024-cü ildə SOCAR-dan ayrıldıqdan sonra müxtəlif sahələrə investisiya yatırmağı planlaşdırırdı və həmin vaxt Oilmar-da pay alıb. Müqavilənin əsas şərti mövcud rəhbərliyin saxlanılması və təsdiq edilmiş inkişaf strategiyasının davam etdirilməsi olub. Onun sözlərinə görə, Əhmədzadə əməliyyat fəaliyyətində iştirak etməyib və həbsinə qədər passiv investor kimi qalıb.
İlham Qədimzadənin Əhmədzadə üçün işlədiyi barədə iddiaları isə baş direktor qətiyyətlə rədd edir. O bildirir ki, şirkət bazara çətin və dəyişkən dövrdə daxil olub, beynəlxalq komandanın təcrübəsi sayəsində möhkəmlənib və 2020-ci ildən etibarən bunker yanacağı ticarətinə keçid edib. 2023-cü ildən isə gəmiçilik və kommersiya gəmilərinin idarə edilməsindən tam imtina olunub.
Məmmədovun sözlərinə görə, Oilmar bu gün Asiya, Avropa, ABŞ, Böyük Britaniya və Türkiyədə fəaliyyət göstərən beynəlxalq enerji ticarət şirkətidir. Şirkət alternativ yanacaqlar, o cümlədən bioyanacaq və yaşıl metanol sahəsində də fəaliyyətini genişləndirir.
SOCAR ilə münasibətlərə toxunan Məmmədov bildirir ki, əvvəlki gəmiçilik modeli çərçivəsində əməkdaşlıq mövcud olub, lakin bunker yanacağı ticarətinə tam keçiddən sonra sistemli və eksklüziv əməkdaşlıq dayandırılıb. Hazırda Oilmar müstəqil qlobal bazar iştirakçısı kimi fəaliyyət göstərir.
Əhmədzadənin həbsindən sonra səhmlərin rəhbərlik tərəfindən geri alınması məsələsinə gəlincə, baş direktor bunu rəsmi satınalma əməliyyatı kimi deyil, biznesi və tərəfdaşlarla münasibətləri qorumağa yönəlmiş idarəetmə qərarı kimi qiymətləndirir. O bildirir ki, hazırda şirkətin səhmlərinin 100 faizi ona məxsusdur və başqa benefisiar yoxdur.
Şirkətin fəaliyyətinə ittihamların təsiri ilə bağlı sualı cavablandıran Məmmədov deyir ki, əməliyyat baxımından ciddi dəyişiklik olmayıb. Müştərilərlə müqavilələr yerinə yetirilib və fəaliyyət davam etdirilib.
“Kölgə donanması” ilə bağlı iddialara münasibətdə isə o vurğulayır ki, Oilmar heç vaxt belə fəaliyyətlə məşğul olmayıb, beynəlxalq sanksiya rejimlərinə və ticarət uyğunluğu qaydalarına ciddi şəkildə əməl edib. Şirkətin Avropa və BƏƏ-də beynəlxalq banklar tərəfindən maliyyələşdirildiyini və uzun illərdir “Big4” tərəfindən audit olunduğunu qeyd edir.
Rusiya neftinin, o cümlədən Lukoil-un neftinin satışında iştirakla bağlı suallara cavab olaraq, Məmmədov bildirir ki, şirkət fəaliyyəti dövründə xam neft alqı-satqısı ilə məşğul olmayıb. 2019-cu ildə Xəzər yataqlarından neft daşınması həyata keçirilsə də, bu, Lukoil ilə birbaşa əməkdaşlıq çərçivəsində olmayıb.
Maliyyə göstəricilərinə toxunan baş direktor bildirir ki, 2022 və 2023-cü illərdə gəlir artımı qlobal bazardakı qiymət dəyişkənliyi ilə bağlı olub. Onun sözlərinə görə, əsas göstərici gəlir deyil, həcmdir və son bir ildə 1 milyon tondan çox bunker yanacağı satılıb.
Rebrendinq məsələsinə gəldikdə isə, Məmmədov bunu “yenidən başlama” kimi deyil, inkişafın növbəti mərhələsi kimi dəyərləndirir. 2023-cü ildən etibarən idarəetmə modelində dəyişiklik edilib, direktorlar şurası formalaşdırılıb və müasir korporativ idarəetmə prinsiplərinə keçid təmin olunub.
Enerji keçidi ilə bağlı mövqeyini açıqlayan Məmmədov bildirir ki, gəmiçilik sənayesində ekoloji yanacaqlara keçid inqilabi deyil, tədrici prosesdir. Onun fikrincə, dizel və mazutdan tam imtina hazırda nə texniki, nə də kommersiya baxımından mümkündür. Alternativ yanacaqların geniş tətbiqi üçün infrastruktur, maliyyələşmə və logistika məsələləri həll olunmalıdır.
Baş direktor hesab edir ki, tanker donanmasının “ikiqat mənfi təsirini” azaltmaq üçün sistemli və praqmatik yanaşma lazımdır. Daha təmiz yanacaqlar, bioqarışıqlar, marşrut və sürət optimallaşdırılması, eləcə də yeni maliyyə modelləri bu prosesin əsas elementləridir.
Onun sözlərinə görə, ideoloji yanaşmadan çox, texniki və iqtisadi baxımdan əsaslandırılmış idarə olunan keçid modeli real nəticə verə bilər.
