EN

Hava kəskin dəyişəcək: temperatur düşə, qar yağa bilər – TARİX

Fevral ayının ortaları olsa da, havalar daha çox yaz fÉ™slini xatırladır. ÖtÉ™n ilin eyni dövründÉ™ isÉ™ ölkÉ™dÉ™ qış öz sÉ™rt üzünü göstÉ™rir, günlÉ™rlÉ™ davam edÉ™n güclü qar vÉ™ ÅŸaxtalı hava ÅŸÉ™raiti müşahidÉ™ olunurdu. 
 
Bu il dəyişən nə oldu? Mart ayı qış fəsli kimi keçə bilərmi?
 
Biomüxtəliflik üzrə ekspert, ekoloq Arzu Mustafayev deyib ki, hazırda Bakıda temperatur 10-12 dərəcə arasında dəyişir və hava əsasən günəşlidir:
 
“Bu göstÉ™ricilÉ™r fevral ayı üçün xarakterik deyil, o cümlÉ™dÉ™n orta aylıq normadan tÉ™xminÉ™n 5-6 dÉ™rÉ™cÉ™ yüksÉ™kdir. İqlim üzrÉ™ aparıcı beynÉ™lxalq elmi dairÉ™lÉ™r artıq qlobal temperatur artımının 1,5 dÉ™rÉ™cÉ™lik hÉ™ddi keçdiyini bildirirlÉ™r. Bu, iqlim dÉ™yiÅŸikliyi baxımından kritik psixoloji vÉ™ elmi hÉ™dd hesab olunurdu. Mövcud vÉ™ziyyÉ™t göstÉ™rir ki, indiyÉ™dÉ™k müxtÉ™lif dövlÉ™tlÉ™rin atdığı addımlar gözlÉ™nilÉ™n effekti tam ÅŸÉ™kildÉ™ vermÉ™yib. AzÉ™rbaycanda builki fevral ayının digÉ™r illÉ™rlÉ™ müqayisÉ™dÉ™ daha isti keçmÉ™si dÉ™ qlobal iqlim böhranının regional tÉ™zahürü kimi qiymÉ™tlÉ™ndirilÉ™ bilÉ™r. SözügedÉ™n prosesin É™sas tÉ™sir istiqamÉ™tlÉ™rindÉ™n biri kÉ™nd tÉ™sÉ™rrüfatıdır. Temperaturun normadan yüksÉ™k olması çoxillik bitkilÉ™rin vegetasiya mÉ™rhÉ™lÉ™sinÉ™ daha tez baÅŸlamasına sÉ™bÉ™b olur ki, bu da onlar üçün É™lavÉ™ stress faktoru yaradır”.
 
Ekspert bildirib ki, fevral və mart aylarında arktik hava kütlələrinin regiona daxil olması real ehtimal olaraq qalır:
 
“BelÉ™ hallarda siklonlar mÉ™nfi temperatur, elÉ™cÉ™ dÉ™ qar, sulu qar vÉ™ yağış kimi yağıntılar gÉ™tirÉ™ bilÉ™r. Bu isÉ™ vaxtından É™vvÉ™l oyanmış bitkilÉ™rÉ™, xüsusilÉ™ çərdÉ™kli meyvÉ™ aÄŸaclarının çiçəklÉ™mÉ™ vÉ™ meyvÉ™vermÉ™ mÉ™rhÉ™lÉ™sinÉ™ mÉ™nfi tÉ™sir göstÉ™rÉ™ bilÉ™r. NÉ™ticÉ™ etibarilÉ™ bu proses É™rzaq tÉ™hlükÉ™sizliyinÉ™ dÉ™ tÉ™sirsiz ötüşmür. İqlim dÉ™yiÅŸikliklÉ™ri insan saÄŸlamlığına da tÉ™sir edir. Orqanizm kÉ™skin temperatur dÉ™yiÅŸmÉ™lÉ™rinÉ™ uyÄŸunlaÅŸmaqda çətinlik çəkir vÉ™ bu, tÉ™kcÉ™ psixoloji gÉ™rginliklÉ™ mÉ™hdudlaÅŸmır. HüceyrÉ™ vÉ™ toxuma sÉ™viyyÉ™sindÉ™ biokimyÉ™vi proseslÉ™rÉ™ tÉ™sir göstÉ™rÉ™n stress reaksiyaları yaranır ki, bu da ümumi saÄŸlamlıq göstÉ™ricilÉ™rinÉ™ mÉ™nfi tÉ™sir edÉ™ bilÉ™r. HÉ™mçinin qarşıdakı dövrdÉ™ soyuq hava dalÄŸalarının olmayacağını demÉ™k mümkün deyil. Xalq arasında “boz ay” adlandırılan mart ayında, elÉ™cÉ™ dÉ™ kiçik çillÉ™ dövründÉ™ temperaturun qısa müddÉ™tli dÉ™ olsa, sıfırdan aÅŸağı enmÉ™si gözlÉ™nilir. Bu isÉ™ artıq vegetasiya mÉ™rhÉ™lÉ™sinÉ™ keçmiÅŸ bitkilÉ™r vÉ™ ümumilikdÉ™ kÉ™nd tÉ™sÉ™rrüfatı üçün É™lavÉ™ risklÉ™r yarada bilÉ™r”. /globalinfo.az/
 
Chosen
29
3
moderator.az

4Sources