Son illərdə ürək xəstəlikləri, xüsusən infarktdan ölüm halları artıb. 2024-cü ildə Azərbaycanda tibb müəssisələrində həyatında ilk dəfə miokardın kəskin infarktı diaqnozu qeydə alınan xəstələrin sayı 2911 nəfər olub.
Bəs ürək xəstəlikləri son zamanlar nə üçün bu qədər artıb?
Mövzu ilə bağlı Pravda.az-a açıqlama verən kardioloq Günay Məhərrəmzadə bildirib ki, miokard infarktı ürəyi qidalandıran damarlardan birinin laxta ilə tutulması nəticəsində ürək əzələsinin oksigensiz qalmasıdır.
O deyib ki, son zamanlar infarktın yaranma və bunun da nəticəsində qəfləti ürək ölümlərinin səbəbi fiziki passiv həyat tərzi, qeyri-düzgün qidalanma, şəkər, hazır qidalardan çox istifadə etmək, zərərli vərdişlər rol oynayır: “Əsas səbəb damar divarında yaranmış xolesterin lövhəsinin çatlaması və üzərində laxtanın əmələ gəlməsidir. Yüksək qan təzyiqi, xolesterin, şəkərli diabet, artıq çəki, hərəkətsizlik, güclü və uzunmüddətli stress, siqaret çəkmək, spirtli içki qəbulu, genetika risk faktorları sırasında yer alır. Bəzən gənclərdə də ola bilər”.
G.Məhərrəmzadə qeyd edib ki, bu xəstəlik öncədən xəbərdarlıq əlamətləri verir: “Sinədə sıxılma, yanma, ağrının sol qola, çənə, kürəyə, mədəyə yayılması, tez yorulma, fiziki hərəkətdə nəfəs darlığı, qəfil soyuq tərləmə kimi əlamətlər günlərlə, həftələrlə, hətta aylarla davam edə bilər. Bəzən isə hansısa xəbərdarlıq əlaməti olmadan qəfil baş verə bilər. İnfarkt anında ən əsas məsələ vaxt itirmədən təcili tibbi yardım çağırmaq, xəstəni oturtmaq, sakitləşdirmək, uzandırmaq, dar geyim varsa, çıxarmaq, həkim tərəfindən öncədən təyin edilmiş hansısa dərman preparatı varsa, istifadə edilməlidir. Şüur itərsə, nəfəs yoxdursa, bu zaman ilk yardım olaraq ürək masajına başlamaq lazımdır. Unutmaq lazım deyil ki, infarktda ilk 60-90 dəqiqə qızıl saat adlanır. Çünki zamanında həkimə çatdırmaqla xəstənin həyatını xilas etmək olar”.
Şəhanə Quliyeva
