Avropada bəzi NATO üzvləri Ukraynanın müdafiəsi ilə bağlı “5-ci maddə” anlayışının istənilən formada gündəmə gətirilməsinin Alyansın özünü zəiflədə biləcəyindən narahatdır.
Vətəninfo.az xəbər verir ki, POLITICO-nun əldə etdiyi ABŞ Dövlət Departamentinə aid teleqrama görə, Finlandiya Vaşinqtonu Ukraynanın təhlükəsizliyi ilə bağlı gələcək öhdəlikləri “5-ci maddəyə bənzər” kimi təqdim etməməyə çağırıb. Helsinkinin fikrincə, belə ifadələr NATO-nun kollektiv müdafiə mexanizmlərinə zərər vura bilər. 20 yanvar tarixli teleqramda Kiyev və Moskva arasında mümkün danışıqlarda istifadə olunan terminologiya ilə bağlı narahatlıqlar əks olunub.
Teleqrama əsasən, Finlandiyanın xarici işlər naziri Elina Valtonen məsələni ABŞ Nümayəndələr Palatasının Silahlı Qüvvələr Komitəsinin üzvləri Cek Berqman və Sara Elfretlə müzakirə edib. Görüşdə Valtonen Rusiyanın “uzunmüddətli strateji təhdid” olaraq qaldığını vurğulayıb və Ukraynanın gələcəkdə Rusiya təcavüzündən özünü müdafiə imkanlarını zəiflədə biləcək “zəif” sülh razılaşmalarına qarşı xəbərdarlıq edib.
Bununla yanaşı, Valtonen Ukrayna üçün “5-ci maddəyə bənzər” təhlükəsizlik zəmanətlərinin risklərinə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, bu yanaşma NATO-nun 5-ci maddə çərçivəsindəki kollektiv müdafiə zəmanətlərinin Ukraynaya verilə biləcək ikitərəfli vədlərlə qarışdırılmasına gətirib çıxara bilər. Teleqramda Valtonenin NATO ilə Ukrayna üçün nəzərdə tutulan gələcək təhlükəsizlik mexanizmləri arasında “qoruyucu baryer” yaradılmasının vacibliyini vurğuladığı qeyd olunur. Finlandiyanın müdafiə nazirinin də eyni mövqeni bölüşdüyü bildirilir.
Sənəddən aydın olur ki, Finlandiya Ukraynanın özünü müdafiə etməsinə dəstək vermək niyyətindədir. Lakin “təhlükəsizlik zəmanəti” anlayışının NATO-nun əsas kollektiv müdafiə mexanizmləri ilə eyniləşdirilməsi Helsinkinin hazırda razılaşmağa hazır olmadığı, daha həssas və ciddi bir məsələ kimi qiymətləndirilir.
