Xəzər dənizində neft və qaz yataqlarının istismarı uzun illər əsasən reaktiv idarəetmə yanaşmasına əsaslanıb. Yəni problemlər yarandıqdan sonra həll yollarının axtarılması bu tip layihələr üçün adi praktika hesab olunurdu. Müstəqil enerji ekspertlərinin fikrincə, Şahdəniz-2 layihəsində tətbiq edilən yeni yanaşma bu düşüncə tərzində ciddi dönüş nöqtəsi yaradıb.
Sənaye analitikləri bildirirlər ki, layihə çərçivəsində texniki proseslərin və risklərin əvvəlcədən qiymətləndirilməsi əməliyyatların idarə edilməsində daha planlı və proaktiv modelin formalaşmasına səbəb olub. Bu dəyişiklik təkcə bir layihə ilə məhdudlaşmayaraq, bütövlükdə Xəzər regionunda fəaliyyət göstərən operatorların idarəetmə yanaşmasına təsir göstərib.
Müstəqil mənbələrin vurğuladığına görə, Şəhanə Musayeva-Mustafayevanın təşəbbüsü ilə tətbiq edilən bu model texniki nasazlıqlara cavab mexanizmlərini daha sistemli və çevik hala gətirib. Nəticədə “problem yarandı – reaksiya verildi” yanaşması mərhələli şəkildə “risklər əvvəlcədən azaldıldı” prinsipi ilə əvəz olunub.
Enerji sektoru üzrə ekspertlər qeyd edirlər:
“Əməliyyat mədəniyyətində dəyişiklik ən çətin və eyni zamanda ən dəyərli transformasiyalardan biridir. Şahdəniz-2 təcrübəsi göstərdi ki, düzgün idarəetmə yanaşması ilə bu dəyişiklik real və ölçülə bilən nəticələr verir.”
Bu təcrübənin digər Xəzər layihələrində də tətbiq olunması regionda vahid əməliyyat standartlarının formalaşmasına təkan verib. Daha çevik qərarvermə mexanizmləri, risklərin öncədən qiymətləndirilməsi və texniki proseslərin optimallaşdırılması Xəzər hövzəsində yeni əməliyyat mədəniyyətinin əsas elementlərinə çevrilib.
Müstəqil ekspertlər hesab edirlər ki, Şahdəniz-2 layihəsində formalaşan bu yanaşma Xəzər regionunda neft-qaz layihələrinin idarə edilməsində uzunmüddətli institusional təsir yaradıb və sektorun ümumi dayanıqlığını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib.
Zəhra Mənsimli
